Khai thác trái phép dữ liệu người lao động: Nguy cơ bị truy cứu hình sự từ 2026

Chúng tôi xin thông báo đến bạn một điểm mới quan trọng trong lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội: Từ ngày 16/07/2026, hành vi khai thác trái phép dữ liệu người lao động có thể bị chuyển hồ sơ sang cơ quan tố tụng hình sự để truy cứu trách nhiệm hình sự. Quy định này được nêu rõ tại Nghị định 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 16/07/2026.

Những hành vi nào có nguy cơ bị truy cứu hình sự?

Theo Điều 4 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, trong quá trình xử lý vi phạm hành chính, nếu người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, họ buộc phải chuyển hồ sơ sang cơ quan tiến hành tố tụng hình sự. So với Nghị định 12/2022/NĐ-CP trước đây, Nghị định 283 đã mở rộng đáng kể các trường hợp phải chuyển hồ sơ, đặc biệt là các hành vi phát sinh từ chuyển đổi số. Cụ thể, các hành vi đáng chú ý bao gồm:

• Giả mạo giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
• Sử dụng giấy tờ, tài liệu giả mạo trong hoạt động lao động, việc làm.
• Khai thác, chia sẻ hoặc sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu trong cơ sở dữ liệu về người lao động và thông tin thị trường lao động khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hoặc cho phép phổ biến.
• Lợi dụng hoạt động dịch vụ việc làm để xâm phạm chủ quyền quốc gia, quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đáng chú ý, Nghị định 12/2022/NĐ-CP trước đây chưa có quy định riêng về chuyển hồ sơ đối với hành vi khai thác trái phép dữ liệu người lao động, bởi thời điểm đó hệ thống quản lý dữ liệu và Sàn giao dịch việc làm quốc gia chưa hình thành.

Bạn nên làm gì tiếp theo?

Để tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp và cá nhân cần rà soát ngay quy trình thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu người lao động. Đảm bảo mọi hoạt động khai thác dữ liệu đều có sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về các quy định mới này, hãy liên hệ với chúng tôi qua tổng đài 1900.6588 hoặc sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn (có phí) qua số 090 222 9061.