Hướng dẫn Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND: Phân bổ vốn xây dựng nông thôn mới Cần Thơ giai đoạn 2026-2030

Việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 tại Cần Thơ sẽ được thực hiện theo một khung pháp lý hoàn toàn mới. Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND ngày 30/7/2026 của Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Cần Thơ đã chính thức được ban hành, quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước. Nếu bạn là cán bộ xã, phường hoặc đơn vị thụ hưởng vốn, việc nắm rõ quy định này là vô cùng quan trọng để đảm bảo quyền lợi và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định của Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND, giúp bạn hiểu rõ về hệ số phân bổ vốn, phân cấp thẩm quyền và những điểm mới quan trọng so với giai đoạn trước.

Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND của Cần Thơ có hiệu lực từ khi nào?

Theo Điều 3 của Nghị quyết, văn bản này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 10/08/2026. Đáng chú ý, Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND không chỉ điều chỉnh lĩnh vực nông thôn mới mà còn bao gồm cả Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Khi Nghị quyết này có hiệu lực, các văn bản sau sẽ hết hiệu lực thi hành, bao gồm:

• Nghị quyết số 16/2022/NQ-HĐND ngày 30/8/2022 của HĐND tỉnh Sóc Trăng về phân bổ vốn xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025.
• Nghị quyết số 08/2022/NQ-HĐND ngày 29/6/2022 của HĐND tỉnh Sóc Trăng về phân bổ vốn giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Lưu ý: Mặc dù văn bản nêu trên ghi là “tỉnh Sóc Trăng”, nhưng trong bối cảnh Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND của thành phố Cần Thơ, các quy định cũ này được thay thế để phù hợp với địa giới hành chính và bối cảnh pháp lý mới. Các cơ quan chức năng cần rà soát để tránh nhầm lẫn.

Đối tượng nào được áp dụng theo Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND?

Điều 1 của Quy định ban hành kèm theo Nghị quyết xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng. Cụ thể, văn bản này áp dụng cho:

• Nhóm 1: Các sở, ban, ngành thành phố; HĐND và UBND các xã, phường; các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình.
• Nhóm 2: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến việc lập, phê duyệt, tổ chức thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm, dự toán ngân sách nhà nước hằng năm của Chương trình.

Nguyên tắc phân bổ vốn xây dựng nông thôn mới tại Cần Thơ là gì?

Theo Điều 2 của Quy định ban hành kèm theo Nghị quyết, việc phân bổ vốn cho Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

1. Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm: Ưu tiên ngân sách cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xã an toàn khu, xã đảo và biên giới để tạo chuyển biến rõ nét.
2. Quản lý thống nhất: Đảm bảo quản lý thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách, tiêu chí và định mức phân bổ, thực hiện theo hệ thống điểm số định lượng minh bạch.
3. Tuân thủ hệ thống điểm số: Tổng kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030 cho từng đơn vị xã, phường phải tuân thủ đúng quy định tại Chương IV của Quy định này.
4. Linh hoạt điều chuyển vốn: Nếu địa phương không còn nhu cầu, phần vốn tương ứng được tổng hợp để phân bổ lại cho địa phương khác, ưu tiên các xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Hệ số phân bổ vốn ngân sách trung ương cho các xã là bao nhiêu?

Điều 5 của Quy định nêu rõ tiêu chí và hệ số phân bổ vốn ngân sách trung ương cho các xã. Cụ thể, hệ số được xác định như sau:

• Hệ số 1,0: Áp dụng cho ấp đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Hệ số 50,0: Áp dụng cho xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số; xã an toàn khu, xã biên giới, xã đảo.
• Hệ số 40,0: Áp dụng cho xã khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Hệ số 30,0: Áp dụng cho xã khu vực I vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
• Hệ số 25,0: Áp dụng cho các xã còn lại.

Phân bổ vốn ngân sách thành phố cho xã, phường theo tiêu chí nào?

Điều 6 và Điều 7 của Quy định nêu rõ cách thức phân bổ nguồn vốn đối ứng từ ngân sách thành phố. Điểm đáng chú ý:

• Tối đa 10% tổng vốn ngân sách thành phố được phân bổ cho các sở, ban, ngành thành phố để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.
• Phần vốn còn lại (trên 90%) được phân bổ trực tiếp cho các đơn vị xã, phường. Hệ số phân bổ vốn ngân sách thành phố áp dụng tương tự như vốn trung ương, bao gồm cả cho các phường (không chỉ xã).
• Nguồn vốn bổ sung: Hằng năm, nếu ngân sách thành phố có khả năng bố trí thêm, UBND thành phố sẽ trình HĐND quyết định phân bổ tập trung cho các dự án trọng điểm, tránh phân bổ manh mún.

Phân cấp quyết định phân bổ chi tiết vốn như thế nào?

Điều 3 của Quy định thể hiện sự phân cấp mạnh mẽ cho cấp xã, phường. Theo đó, HĐND thành phố giao cho HĐND các xã, phường quyết định phân bổ chi tiết nội dung, hoạt động, lĩnh vực chi và danh mục dự án đầu tư công trên địa bàn, dựa trên tổng mức vốn đã được giao. Điều này giúp tăng tính tự chủ, linh hoạt và trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc sử dụng vốn hiệu quả.

Tình huống thực tế: Xã A thuộc vùng khó khăn được phân bổ vốn như thế nào?

Giả sử xã A thuộc diện xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số (hệ số 50,0) và có một ấp đặc biệt khó khăn (hệ số 1,0). Theo quy định, xã A sẽ được áp dụng hệ số 50,0 cho toàn xã, không được cộng thêm hệ số 1,0 cho ấp đặc biệt khó khăn. Số ấp đặc biệt khó khăn chỉ được dùng để tính riêng một phần vốn theo mức ấp, không nhân với hệ số của xã.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc quy định “chỉ áp dụng một hệ số cao nhất” nhằm tránh tình trạng trùng lặp, đầu tư dàn trải, đảm bảo nguồn lực tập trung cho các địa bàn thực sự khó khăn nhất, phù hợp với nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm của Chương trình.

Lời khuyên từ luật sư

Chúng tôi khuyến nghị các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan cần lưu ý một số điểm sau để tuân thủ đúng quy định và sử dụng vốn hiệu quả:

1. Rà soát ngay các văn bản hiện hành: Các nghị quyết cũ giai đoạn 2021-2025 sẽ hết hiệu lực từ 10/08/2026. Cần cập nhật ngay các quy định mới của Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND vào kế hoạch công tác.
2. Xác định chính xác hệ số phân bổ: Các xã, phường cần chủ động rà soát, xác định mình thuộc đối tượng nào (khu vực I, II, III, an toàn khu, biên giới, đảo…) để biết hệ số được hưởng. Tuyệt đối không tính cộng gộp nhiều hệ số.
3. Chú trọng giải ngân: Điều 4 của Quy định cho thấy kết quả giải ngân vốn của đơn vị trong các năm trước là một tiêu chí quan trọng để phân bổ vốn. Các đơn vị cần nâng cao năng lực giải ngân để được ưu tiên vốn trong các năm tiếp theo.
4. Phối hợp chặt chẽ với HĐND xã, phường: Với việc phân cấp, HĐND xã, phường đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định danh mục dự án. Cần xây dựng kế hoạch cụ thể, minh bạch để trình phê duyệt đúng thời hạn.
5. Theo dõi các văn bản hướng dẫn liên quan: Nghị quyết 41/2026/NQ-HĐND được ban hành dựa trên nhiều văn bản cấp trên như Nghị quyết 257/2025/QH15, Quyết định 16/2026/QĐ-TTg. Cần liên tục cập nhật các văn bản này để áp dụng thống nhất.

Câu hỏi thường gặp