Hướng dẫn chi tiết Quyết định 54/2026/QĐ-UBND: Quy chế thôn, tổ dân phố Thanh Hóa mới nhất

Bạn đang thắc mắc về quy định mới nhất của tỉnh Thanh Hóa liên quan đến tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố? Ngày 27 tháng 6 năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định 54/2026/QĐ-UBND kèm theo Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, thay thế các quy định cũ và mang đến nhiều thay đổi quan trọng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định mới để bạn nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Quyết định 54/2026/QĐ-UBND áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 1 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 54/2026/QĐ-UBND, văn bản này áp dụng cho các đối tượng sau:

• Thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa (bao gồm các tên gọi khác như xóm, làng, bản, khu phố, khối phố, tiểu khu…).
• Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Phó trưởng thôn, Tổ phó tổ dân phố).
• Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Như vậy, nếu bạn đang sinh sống tại một thôn, tổ dân phố thuộc tỉnh Thanh Hóa, hoặc đang tham gia công tác quản lý tại cấp xã, bạn đều là đối tượng chịu sự điều chỉnh của Quy chế này.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố theo Quy chế mới là gì?

Điều 3 của Quy chế quy định 05 nguyên tắc cốt lõi:

• Tinh gọn, hiệu quả: Tổ chức phải phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý.
• Đề cao tính tự quản: Phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân trong đời sống cộng đồng.
• Tuân thủ pháp luật: Hoạt động phải dân chủ, công khai, minh bạch; phân định rõ nhiệm vụ tự quản và hỗ trợ quản lý nhà nước.
• Phối hợp chặt chẽ: Giữa Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố với Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban công tác Mặt trận và các tổ chức khác.
• Ứng dụng công nghệ thông tin: Tăng cường chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đáng chú ý, nguyên tắc về ứng dụng công nghệ thông tin là một điểm mới so với các quy định trước đây, thể hiện xu hướng hiện đại hóa trong quản lý cộng đồng dân cư.

Tiêu chuẩn trở thành Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tại Thanh Hóa năm 2026

Theo Điều 6 của Quy chế, tiêu chuẩn đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được thực hiện theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ, bao gồm:

• Về độ tuổi và cư trú: Là công dân Việt Nam từ 21 tuổi trở lên, cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường. Ưu tiên người trong độ tuổi lao động.
• Về phẩm chất đạo đức: Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, có uy tín trong cộng đồng dân cư, được Nhân dân tín nhiệm.
• Về năng lực: Có kiến thức văn hóa, năng lực vận động, tổ chức Nhân dân. Khuyến khích người có trình độ chuyên môn phù hợp.
• Về kỹ năng công nghệ: Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo.
• Về tư cách pháp lý: Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án của Tòa án.

Lưu ý: Tiêu chuẩn về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin là một điểm mới rất quan trọng, phản ánh yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý cộng đồng.

Nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố theo Quyết định 54/2026

Điều 5 của Quy chế quy định:

• Nhiệm kỳ: 05 năm.
• Thời điểm bắt đầu: Đối với toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh (kể cả thôn mới hình thành sau sắp xếp), nhiệm kỳ bắt đầu từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 và kết thúc vào ngày 01 tháng 9 năm 2030.
• Trường hợp đặc biệt: UBND cấp xã có thể rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ nhưng không quá 06 tháng. Nếu quá 06 tháng, phải báo cáo UBND tỉnh quyết định.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc quy định nhiệm kỳ thống nhất cho tất cả các thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh từ ngày 01/7/2026 đến ngày 01/9/2030 nhằm tạo sự đồng bộ trong công tác quản lý nhân sự cấp cơ sở.

Trình tự bầu cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được quy định như thế nào?

Điều 7 của Quy chế quy định chi tiết quy trình bầu cử, thực hiện theo Nghị định số 59/2023/NĐ-CP. Quy trình gồm các bước chính:

1. Chuẩn bị: Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định tổ chức bầu cử chậm nhất 20 ngày trước ngày họp cộng đồng dân cư. Thành lập Tổ bầu cử chậm nhất 10 ngày trước ngày họp.
2. Giới thiệu người ứng cử: Ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố tổ chức họp, thống nhất với cấp ủy chi bộ để giới thiệu ít nhất 01 người ứng cử. Danh sách phải gửi UBND cấp xã chậm nhất 15 ngày trước ngày họp.
3. Triệu tập cuộc họp: Tổ bầu cử triệu tập và chủ trì cuộc họp. Thành phần gồm Trưởng thôn đương nhiệm, Ban công tác Mặt trận, đại diện các hộ gia đình. Thông báo họp phải được gửi ít nhất 02 ngày trước.
4. Tiến hành bầu cử: Thư ký cuộc họp được bầu khi có trên 50% đại diện hộ gia đình tham dự biểu quyết đồng ý. Sau đó, đại diện Ban công tác Mặt trận giới thiệu danh sách người ứng cử.

Tình huống thực tế

Ví dụ: Ông Nguyễn Văn A, 45 tuổi, đang sinh sống tại thôn Hòa Bình, xã Hồng Hà, tỉnh Thanh Hóa. Ông A có trình độ đại học, am hiểu công nghệ thông tin và được người dân trong thôn tín nhiệm. Theo quy định mới, ông A hoàn toàn có đủ tiêu chuẩn để ứng cử Trưởng thôn. Quy trình bầu cử sẽ do UBND xã Hồng Hà tổ chức, với các bước như đã nêu ở trên.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những quy định mới của Quyết định 54/2026/QĐ-UBND, chúng tôi có một số lưu ý dành cho bạn:

1. Nắm rõ tiêu chuẩn: Nếu bạn có nguyện vọng trở thành Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, hãy kiểm tra kỹ các tiêu chuẩn tại Điều 6, đặc biệt là yêu cầu về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.
2. Theo dõi thời hạn: Nhiệm kỳ mới bắt đầu từ ngày 01/7/2026. Hãy chú ý đến thông báo của UBND cấp xã về kế hoạch bầu cử để tham gia đầy đủ.
3. Tham gia bầu cử: Với tư cách là đại diện hộ gia đình, bạn có quyền và nghĩa vụ tham dự cuộc họp bầu cử để lựa chọn người đại diện xứng đáng.
4. Ứng dụng công nghệ: Quy chế khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, vì vậy hãy chủ động tìm hiểu và sử dụng các kênh thông tin trực tuyến do thôn, tổ dân phố thiết lập.
5. Liên hệ hỗ trợ: Nếu có vướng mắc, bạn có thể liên hệ trực tiếp với UBND cấp xã hoặc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa để được hướng dẫn chi tiết.