Hướng dẫn chi tiết: Quy chế livestream bán hàng trên TMĐT phải công khai từ 2026

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, livestream bán hàng đã trở thành công cụ kinh doanh chủ lực của nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu không tuân thủ quy định. Nghị định 248/2026/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 248) chính thức có hiệu lực đã đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn, đặc biệt là nghĩa vụ công khai quy chế livestream bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những điểm quan trọng nhất để bạn nắm rõ và thực hiện đúng.

Nghị định 248/2026/NĐ-CP quy định những gì về livestream bán hàng?

Theo Nghị định 248/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) như Shopee, Lazada, TikTok Shop, Facebook Marketplace… khi cung cấp tính năng livestream bán hàng đều phải xây dựng và công khai quy chế hoạt động riêng. Quy chế này phải bao gồm ít nhất 06 nội dung cốt lõi được quy định tại Nghị định, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo tính minh bạch.

6 nội dung bắt buộc phải có trong quy chế livestream bán hàng là gì?

Dưới đây là 06 nội dung bắt buộc mà bất kỳ nền tảng TMĐT nào cũng phải công bố công khai, theo quy định tại Nghị định 248:

1. Quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia livestream bán hàng: Bao gồm người bán, người livestream, người mua và nền tảng. Mỗi bên phải được nêu rõ trách nhiệm, quyền lợi và các hành vi bị cấm.
2. Đối tượng, quy trình, hướng dẫn định danh và xác thực điện tử: Người livestream phải được xác thực danh tính qua các phương thức như căn cước công dân gắn chip, tài khoản ngân hàng hoặc chữ ký số. Nền tảng phải hướng dẫn chi tiết từng bước.
3. Điều kiện, quy trình, thủ tục đăng ký mở tài khoản: Người bán và người livestream phải đáp ứng các điều kiện tối thiểu (ví dụ: đủ 18 tuổi, có tài khoản ngân hàng chính chủ…). Quy trình đăng ký phải minh bạch.
4. Các trường hợp cụ thể bị dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hoặc đường dẫn liên kết: Ví dụ: phát hiện hàng giả, hàng nhái, vi phạm bản quyền, quảng cáo sai sự thật. Thời gian xử lý có thể trong 24 giờ kể từ khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.
5. Quy trình cảnh báo đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ mất an toàn: Nền tảng phải cung cấp công cụ cho người livestream hiển thị cảnh báo khi bán các sản phẩm như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thiết bị điện tử dễ cháy nổ… Điều này nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của người mua.
6. Cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại: Người xem có thể khiếu nại trong và sau buổi livestream. Nền tảng phải có quy trình rõ ràng, thời gian giải quyết cụ thể (ví dụ: tối đa 07 ngày làm việc).

Trách nhiệm của chủ quản nền tảng TMĐT theo Nghị định 248 là gì?

Bên cạnh việc xây dựng quy chế, chủ quản nền tảng TMĐT còn phải thực hiện các trách nhiệm quan trọng được quy định tại Điều 15 của Luật Thương mại điện tử và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 248. Cụ thể:

• Công bố đầy đủ, chính xác, rõ ràng các nội dung quy chế (hoặc đường link dẫn đến quy chế) tại vị trí dễ thấy trên màn hình chính của nền tảng, có dấu hiệu phân biệt rõ ràng.
• Báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương, theo quy định tại khoản 1 Điều 22 của Nghị định 248.
• Kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời thông tin hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hoặc vi phạm pháp luật trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Cập nhật từ khóa theo khuyến cáo từ cơ quan nhà nước và lọc thông tin trước khi hiển thị trên nền tảng.
• Duy trì tài khoản đã thực hiện thủ tục hành chính tại Hệ thống quản lý hoạt động TMĐT để tiếp nhận và phản hồi khiếu nại, tranh chấp.
• Phối hợp với chủ thể quyền sở hữu trí tuệ để rà soát, tạm thời gỡ bỏ hoặc ngăn chặn truy cập đến thông tin hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm.

Điều kiện quản lý và vận hành nền tảng TMĐT có gì thay đổi?

Nghị định 248 cũng siết chặt điều kiện vận hành đối với các nền tảng TMĐT trung gian, mạng xã hội hoạt động TMĐT (như Facebook, Zalo) và nền tảng tích hợp. Cụ thể:

• Chỉ được vận hành khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về quản lý và đã được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký.
• Phải thực hiện thủ tục sửa đổi, bổ sung đăng ký trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày thay đổi một trong các thông tin sau:
  • Thay đổi tên nền tảng (tên miền website, tên ứng dụng).
  • Thay đổi người chịu trách nhiệm quản lý và vận hành.
  • Thay đổi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Quyết định thành lập.
  • Thay đổi mô hình hoạt động, nội dung công khai về điều kiện giao dịch.
  • Thay đổi hợp đồng cung cấp dịch vụ hoặc dịch vụ cung cấp trên nền tảng.
• Chấm dứt đăng ký trong các trường hợp: nền tảng ngừng hoạt động, chuyển nhượng cho tổ chức khác, hoặc thay đổi mã số thuế.
• Cơ quan quản lý nhà nước có thể chấm dứt đăng ký nếu nền tảng không phản hồi thông tin trong 30 ngày kể từ yêu cầu, hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Lời khuyên từ luật sư: Làm gì để tuân thủ quy định mới?

Để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi kinh doanh, chúng tôi khuyến nghị bạn thực hiện các bước sau:

1. Đối với chủ quản nền tảng: Rà soát và xây dựng ngay quy chế livestream bán hàng đầy đủ 06 nội dung theo Nghị định 248. Công bố công khai tại vị trí dễ thấy và đảm bảo cập nhật kịp thời khi có thay đổi.
2. Đối với người bán và người livestream: Hoàn tất định danh điện tử theo hướng dẫn của nền tảng. Chuẩn bị sẵn các giấy tờ như căn cước công dân, giấy phép kinh doanh (nếu có) và tài khoản ngân hàng chính chủ.
3. Đối với người tiêu dùng: Khi tham gia mua hàng qua livestream, hãy kiểm tra kỹ quy chế của nền tảng để biết quyền lợi của mình, đặc biệt là cơ chế khiếu nại. Nếu phát hiện vi phạm, hãy báo cáo ngay cho nền tảng hoặc cơ quan quản lý.
4. Theo dõi thường xuyên: Nghị định 248 có nhiều quy định chi tiết mà chúng tôi không thể đề cập hết trong một bài viết. Bạn nên tham khảo văn bản gốc tại Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp hoặc liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể.

Chuyên gia pháp lý nhận định: “Việc ban hành Nghị định 248/2026/NĐ-CP đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quản lý livestream bán hàng tại Việt Nam. Các nền tảng không thể đổ lỗi cho người dùng nữa mà phải tự chịu trách nhiệm về nội dung phát sóng. Điều này vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp chân chính.”