Hướng dẫn chi tiết: Hoàn thành xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới trước ngày 30/8/2026

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện yêu cầu các tỉnh, thành phố biên giới đất liền hoàn thành toàn bộ các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1 trước ngày 30 tháng 8 năm 2026. Đây là chủ trương lớn nhằm phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng biên cương. Là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định, thời hạn và trách nhiệm mà các địa phương, nhà thầu và người dân cần nắm rõ.

Mốc thời gian nào là quan trọng nhất trong xây dựng trường nội trú liên cấp?

Theo Công điện của Thủ tướng Chính phủ, lộ trình xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền được chia làm các giai đoạn cụ thể:

• Giai đoạn 1: Các trường khởi công năm 2025 phải hoàn thành trước ngày 30 tháng 8 năm 2026.
• Lễ khánh thành đồng loạt: Dự kiến tổ chức vào ngày 5 tháng 9 năm 2026.
• Vận hành chính thức: Đưa vào sử dụng ngay từ đầu năm học mới 2026-2027.

Đây là mốc thời gian mang tính chất pháp lý bắt buộc, được nhấn mạnh trong Công điện số 42/CĐ-TTg ngày 23 tháng 5 năm 2026 và Thông báo số 317/TB-VPCP ngày 20 tháng 6 năm 2026.

Ai chịu trách nhiệm chính trong việc hoàn thành đúng hạn?

Thủ tướng Chính phủ đã phân công trách nhiệm cụ thể cho từng chủ thể, từ cấp bộ đến địa phương, nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ Chính trị, Thủ tướng về việc triển khai xây dựng các trường trên toàn quốc. Cụ thể, Bộ phải:

• Tăng cường kiểm tra, đôn đốc và thực hiện chế độ báo cáo tiến độ hằng tuần, nếu cần thì báo cáo theo ngày.
• Rà soát, giám sát tiêu chí tuyển sinh, bảo đảm đúng đối tượng, không tạo “kẽ hở” cho trục lợi chính sách.
• Phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan truyền thông để làm tốt công tác tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội.

Trách nhiệm của các Bộ liên quan

Các Bộ: Quốc phòng, Công an, Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo có các nhiệm vụ cụ thể:

• Bộ Xây dựng: Hướng dẫn địa phương đẩy nhanh kiểm định chất lượng, nghiệm thu công trình, bảo đảm an toàn kết cấu trước thiên tai, lũ quét.
• Bộ Tài chính: Phối hợp với Bộ GD&ĐT bố trí đủ nguồn vốn, hướng dẫn sử dụng vốn ngân sách trung ương đúng quy định.
• Bộ Công an, Quốc phòng, Dân tộc và Tôn giáo: Hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ, tuyên truyền nâng cao nhận thức, gắn với bảo đảm an ninh vùng biên.

Trách nhiệm của các địa phương

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố biên giới chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng trên địa bàn. Các yêu cầu cụ thể bao gồm:

• Huy động tối đa nguồn lực, tổ chức thi công liên tục “3 ca, 4 kíp”, 24/24 giờ.
• Kiểm tra tiến độ hằng ngày, hằng tuần, phân công rõ người, rõ việc.
• Đảm bảo đồng bộ các công trình phụ trợ (nhà ăn, khu nội trú, điện, nước sạch) và trang thiết bị dạy học.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, trục lợi chính sách, gây thất thoát, lãng phí.

Tình huống thực tế: Vướng mắc thường gặp và cách xử lý

Tình huống 1: Một tỉnh biên giới gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, dẫn đến chậm tiến độ xây dựng trường. Theo quy định, Chủ tịch UBND tỉnh phải chủ động các biện pháp xử lý ngay, có thể điều chuyển nhân lực từ các dự án không cấp bách để ưu tiên cho công trình này. Nếu không kịp, sẽ bị xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Tình huống 2: Một nhà thầu thi công phát hiện thiết kế không phù hợp với địa hình đồi núi, cần điều chỉnh. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn địa phương đẩy nhanh công tác kiểm định chất lượng, nghiệm thu theo từng hạng mục, bảo đảm công trình đạt chuẩn kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng.

Lời khuyên từ luật sư

1. Đối với địa phương: Cần rà soát ngay tiến độ từng công trình, lập phương án bù tiến độ theo ngày. Phân công cụ thể từng cán bộ phụ trách, thực hiện chế độ báo cáo hằng tuần về Thủ tướng Chính phủ.
2. Đối với nhà thầu: Tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, bảo đảm an toàn lao động. Chủ động phối hợp với địa phương để tháo gỡ khó khăn về nguyên vật liệu, nhân lực.
3. Đối với người dân: Theo dõi thông tin từ chính quyền địa phương về tiến độ và tiêu chí tuyển sinh. Nếu phát hiện dấu hiệu trục lợi hoặc tiêu cực, có thể báo cáo lên cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.
4. Đối với các bộ, ngành: Tăng cường phối hợp liên ngành, đặc biệt là giữa Bộ GD&ĐT, Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính để bảo đảm nguồn vốn và chất lượng công trình.

Câu hỏi thường gặp