Hướng dẫn chi tiết: Hạn cuối 10/7 hoàn thành báo cáo tổng rà soát văn bản pháp luật

Việc rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ trong năm 2025, nhằm tháo gỡ các vướng mắc, bất cập, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống người dân. Theo chỉ đạo mới nhất từ Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, các Bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương hoàn thành báo cáo sơ bộ kết quả tổng rà soát và gửi về Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo trước ngày 10/7/2025. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết về tiến độ, yêu cầu cụ thể và những lưu ý quan trọng từ cuộc họp triển khai ngày 3/7 vừa qua.

Hạn cuối 10/7/2025: Báo cáo sơ bộ kết quả tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 3/7, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chủ trì cuộc họp về triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL và tình hình hoạt động của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát, tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật. Tại cuộc họp, lãnh đạo Bộ Tư pháp báo cáo tiến độ triển khai, trong đó nhiều nhiệm vụ đã hoàn thành như xây dựng văn bản chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn về kinh phí, tổng hợp kiến nghị từ doanh nghiệp và hiệp hội.

Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh: “Báo cáo không được chung chung mà phải rõ số lượng văn bản rà soát, rõ nhóm vấn đề bất cập, nhận diện rõ nguyên nhân, rõ phương án xử lý, rõ thẩm quyền và rõ thời hạn xử lý”. Đây là yêu cầu rất cụ thể nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của đợt rà soát này.

Yêu cầu chi tiết về nội dung báo cáo sơ bộ

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, báo cáo sơ bộ cần đảm bảo các nội dung chính sau:

• Số lượng văn bản đã rà soát: Thống kê chính xác tổng số VBQPPL thuộc phạm vi quản lý đã được rà soát.
• Nhóm vấn đề bất cập: Phân loại rõ ràng các vướng mắc, bất cập phát hiện được (ví dụ: chồng chéo, lạc hậu, không khả thi…).
• Nguyên nhân: Nhận diện nguyên nhân gốc rễ dẫn đến bất cập (khách quan hay chủ quan).
• Phương án xử lý: Đề xuất cụ thể hướng sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế văn bản.
• Thẩm quyền xử lý: Xác định rõ cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết (cấp bộ, cấp chính phủ hay quốc hội).
• Thời hạn xử lý: Cam kết thời gian hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung.

Lộ trình chi tiết các mốc thời gian quan trọng

Bên cạnh hạn chót ngày 10/7/2025, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các Bộ được giao xây dựng báo cáo chuyên đề phải gửi về Bộ Tư pháp trước ngày 25/7/2025. Các báo cáo chuyên đề này phải đánh giá, phân loại và đề xuất các nhóm chính sách lớn, đặc biệt là những vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực vượt thẩm quyền của một bộ.

Đặc biệt, Bộ Tư pháp với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội hoàn thành cho ý kiến thẩm định kết quả rà soát trước ngày 30/7/2025. Điều này cho thấy tiến độ rất gấp rút và yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan.

Những khó khăn, hạn chế trong quá trình rà soát

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, quá trình tổng rà soát đang gặp một số khó khăn nhất định:

• Trùng lặp về phạm vi rà soát: Nhiều đợt rà soát có phạm vi chồng chéo, thời gian thực hiện gấp, gây lúng túng trong tổ chức triển khai.
• Khó khăn về biên chế: Các cơ quan phải thực hiện đồng thời nhiều công việc chuyên môn khác, dẫn đến thiếu nguồn lực.
• Chất lượng rà soát chưa đồng đều: Việc xem xét, xử lý các nội dung bất cập còn chậm, chưa sát với yêu cầu thực tiễn.
• Thiếu công cụ hỗ trợ hiện đại: Công tác rà soát văn bản về cơ bản chưa được số hóa, ứng dụng AI, chủ yếu làm thủ công, dẫn đến thời gian kéo dài và tốn nhiều nguồn lực.

Giải pháp khắc phục và định hướng thời gian tới

Để khắc phục những hạn chế trên, Phó Thủ tướng đã đưa ra một số giải pháp cụ thể:

• Kiện toàn Ban Chỉ đạo: Điều chỉnh, hoàn thiện quy chế, chức năng nhiệm vụ phù hợp với bối cảnh mới và sớm tổ chức phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo nhiệm kỳ mới.
• Ứng dụng công nghệ số: Bộ Khoa học và Công nghệ được giao khẩn trương hướng dẫn cụ thể, thống nhất về ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ rà soát VBQPPL.
• Đảm bảo kinh phí: Bộ Tài chính tiếp tục theo dõi sát tình hình lập dự toán, bố trí kinh phí, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, không để vì thiếu kinh phí mà chậm tiến độ.
• Tăng cường vai trò điều phối: Bộ Tư pháp cần phát huy vai trò điều phối, đôn đốc, hướng dẫn nhưng không làm thay trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp bị ảnh hưởng thế nào khi văn bản pháp luật chồng chéo?

Chúng tôi từng tiếp nhận trường hợp của Công ty TNHH Xây dựng ABC (Hà Nội). Doanh nghiệp này gặp khó khăn khi xin giấy phép xây dựng vì có sự mâu thuẫn giữa Quyết định của UBND tỉnh và Thông tư của Bộ Xây dựng về cùng một vấn đề. Việc chờ đợi cơ quan nhà nước giải quyết vướng mắc kéo dài hơn 6 tháng, khiến dự án bị đình trệ, thiệt hại hàng tỷ đồng. Đây là ví dụ điển hình cho thấy tầm quan trọng của việc rà soát và xử lý kịp thời các bất cập trong hệ thống pháp luật.

Lời khuyên từ luật sư

1. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát nội bộ: Trong thời gian chờ đợi kết quả rà soát từ các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nên chủ động rà soát các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực hoạt động của mình, phát hiện sớm các rủi ro pháp lý.
2. Theo dõi sát tiến độ rà soát: Các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nên theo dõi các thông báo từ Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành liên quan để cập nhật kịp thời các thay đổi về chính sách.
3. Gửi kiến nghị kịp thời: Nếu phát hiện bất cập trong quy định pháp luật, doanh nghiệp nên gửi kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền (Bộ Tư pháp, các Bộ quản lý chuyên ngành) để được xem xét, giải quyết.
4. Chuẩn bị phương án kinh doanh linh hoạt: Trong bối cảnh pháp luật có thể thay đổi, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch kinh doanh linh hoạt, có phương án dự phòng cho các rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Việc hoàn thành báo cáo sơ bộ kết quả tổng rà soát VBQPPL đúng hạn là nhiệm vụ quan trọng, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cho người dân và doanh nghiệp. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về vấn đề này trên blog pháp luật của mình.