Hướng dẫn chi tiết Chỉ thị 05/CT-UBND 2026: Phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại Cao Bằng

Chào bạn, với vai trò là luật sư tư vấn pháp lý, chúng tôi nhận thấy Chỉ thị 05/CT-UBND ngày 09/02/2026 của UBND tỉnh Cao Bằng là văn bản pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động chăn nuôi và đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định, trách nhiệm và biện pháp cần thực hiện để bảo vệ đàn vật nuôi, tránh các rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế.

Chỉ thị 05/CT-UBND 2026 về phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm có hiệu lực khi nào?

Theo quy định tại Chỉ thị 05/CT-UBND, văn bản này được Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng ký ban hành vào ngày 09 tháng 02 năm 2026. Không có quy định về hiệu lực trễ, do đó, các nội dung trong Chỉ thị có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký. Điều này có nghĩa là các hộ chăn nuôi, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng phải tuân thủ ngay lập tức các yêu cầu về phòng, chống dịch bệnh.

Tình hình dịch bệnh gia súc, gia cầm tại Cao Bằng năm 2026 diễn biến như thế nào?

Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tình hình dịch bệnh trên cả nước và tại Cao Bằng diễn biến phức tạp. Cụ thể:

• Cả nước: Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) xảy ra tại 22 tỉnh, thành phố, với 146 ổ dịch, làm mắc bệnh, chết và tiêu hủy 7.000 con lợn các loại. Ngoài ra còn có dịch Viêm da nổi cục trên bò và Cúm gia cầm A/H5N1.
• Tại Cao Bằng:
  • Dịch tả lợn Châu Phi: Tái phát tại 13 xã, phường (gồm: Bế Văn Đàn, Yên Thổ, Nguyên Bình, Nùng Trí Cao, Hưng Đạo, Quảng Lâm, Kim Đồng, Quang Trung, Thanh Long, Lý Bôn, Thục Phán, Huy Giáp và Trùng Khánh). Đã ghi nhận 11/13 mẫu bệnh phẩm có xuất hiện biến chủng vi rút tái tổ hợp. Tính từ 01/01/2026, dịch đã làm chết và tiêu hủy 155 con lợn (hơn 4,8 tấn) của 33 hộ chăn nuôi.
  • Bệnh Lở mồm long móng (LMLM): Xảy ra trên đàn trâu tại xóm Yên Luật, xã Trường Hà từ ngày 16/01/2026, làm 33 con trâu của 17 hộ chăn nuôi mắc bệnh.

Trách nhiệm của hộ chăn nuôi và chính quyền địa phương theo Chỉ thị 05/CT-UBND là gì?

Để triển khai hiệu quả các giải pháp, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

1. Đối với UBND các xã, phường

Đây là cấp chính quyền trực tiếp quản lý và chịu trách nhiệm chính. Cụ thể:

1. Tuyên truyền, phổ biến: Đẩy mạnh thông tin qua hệ thống truyền thanh xã, xóm về dịch bệnh và giải pháp phòng chống.
2. Kiện toàn Ban Chỉ đạo: Củng cố Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật cấp xã, phân công thành viên phụ trách từng xóm, tổ dân phố.
3. Xử lý ổ dịch: Tập trung nguồn lực để khống chế dịch LMLM và DTLCP, ngăn chặn lây lan.
4. Giám sát và xử lý vi phạm: Chủ động theo dõi, phát hiện sớm dịch bệnh; xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, không báo cáo, buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật mắc bệnh hoặc vứt xác động vật chết ra môi trường.
5. Tiêm phòng: Đánh giá kết quả tiêm phòng năm 2025 và xây dựng kế hoạch tiêm vắc xin năm 2026 đạt chỉ tiêu tỉnh giao. Chủ tịch UBND xã, phường chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả này.

2. Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường

Là cơ quan chuyên môn tham mưu và tổ chức thực hiện:

• Thành lập các đoàn công tác kiểm tra, hướng dẫn cơ sở.
• Chủ động giám sát, phát hiện sớm, cung cấp vắc xin, hóa chất khử trùng.
• Phối hợp kiểm soát chặt chẽ việc buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật.
• Phân tích, dự báo nguy cơ dịch bệnh để tham mưu kịp thời cho UBND tỉnh.

3. Đối với Sở Y tế và các cơ quan khác

Sở Y tế chủ trì phối hợp kiểm tra an toàn thực phẩm và phòng chống dịch bệnh lây từ động vật sang người (Cúm gia cầm, Dại, Nhiệt thán, Nipah…). Công an tỉnh, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Quản lý thị trường phối hợp kiểm soát vận chuyển động vật qua biên giới và nội địa.

Tình huống thực tế: Một hộ chăn nuôi phát hiện lợn ốm chết cần làm gì?

Giả sử bạn là hộ chăn nuôi tại xã Lý Bôn, phát hiện đàn lợn có dấu hiệu sốt cao, bỏ ăn, da nổi mẩn đỏ và một số con đã chết. Theo Chỉ thị 05/CT-UBND, bạn cần thực hiện ngay các bước sau:

1. Không được bán, vận chuyển hoặc giết mổ lợn bệnh, lợn chết (hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự).
2. Báo cáo ngay cho trưởng xóm hoặc UBND xã, phường gần nhất.
3. Không vứt xác lợn chết ra môi trường. Chờ cán bộ thú y đến hướng dẫn biện pháp tiêu hủy an toàn.
4. Thực hiện vệ sinh, khử trùng chuồng trại theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Lời khuyên từ luật sư: 5 điểm quan trọng bạn cần ghi nhớ

1. Chủ động tiêm phòng đầy đủ: Đây là nghĩa vụ bắt buộc. Việc không tiêm phòng có thể khiến bạn bị xử phạt và không được hỗ trợ khi dịch bệnh xảy ra.
2. Báo cáo trung thực: Không che giấu dịch bệnh. Hành vi giấu dịch có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng theo Nghị định 14/2021/NĐ-CP.
3. Tuân thủ quy định vận chuyển: Khi mua bán, vận chuyển gia súc, gia cầm, bạn phải có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y, đặc biệt là vận chuyển qua biên giới.
4. Liên hệ ngay khi có dấu hiệu bất thường: Gọi cho UBND xã hoặc Trạm Thú y gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
5. Lưu giữ hồ sơ: Giữ lại các hóa đơn mua vắc xin, hóa chất khử trùng, biên bản tiêm phòng để làm căn cứ pháp lý nếu cần.

“Việc thực hiện nghiêm Chỉ thị 05/CT-UBND không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là biện pháp bảo vệ tài sản chăn nuôi của chính bạn. Theo các chuyên gia pháp lý, việc chấp hành tốt các quy định sẽ giúp hộ chăn nuôi tránh được các rủi ro bị xử phạt nặng và thiệt hại do dịch bệnh lây lan.”

Câu hỏi thường gặp