Dự thảo Luật PBGDPL sửa đổi: 5 điểm mới người dân, doanh nghiệp cần biết

Ngày 14/8/2024, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã tiến hành phiên họp thẩm tra sơ bộ Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, hướng tới mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Là luật sư tư vấn, chúng tôi nhận thấy dự thảo lần này có nhiều điểm mới đáng chú ý, đặc biệt là việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật cho mọi người dân.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những nội dung cốt lõi của dự thảo Luật, giúp quý khách hàng nắm bắt kịp thời các quy định mới và hiểu rõ hơn về quyền lợi, nghĩa vụ của mình.

1. Dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật sửa đổi có gì mới?

Theo thông tin từ Phiên họp, dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được xây dựng dựa trên Tờ trình của Chính phủ, với mục tiêu khắc phục những hạn chế của Luật hiện hành (Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012). Cụ thể, dự thảo gồm 5 chương với 42 điều, quy định rõ về quyền, nghĩa vụ, đối tượng, nội dung, hình thức, trách nhiệm quản lý nhà nước và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong truyền thông chính sách và phổ biến, giáo dục pháp luật.

Điểm mới quan trọng nhất là việc xác định rõ “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm” trong mọi hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Điều này thể hiện sự chuyển dịch từ cách tiếp cận “cơ quan nhà nước làm thay” sang “người dân chủ động tiếp cận và tham gia”.

2. Quyền tiếp cận thông tin pháp luật được bảo đảm như thế nào?

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo Luật là bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật cho mọi công dân. Theo đó:

• Quyền tiếp cận thông tin: Người dân, doanh nghiệp có quyền được tiếp cận thông tin pháp luật một cách đầy đủ, kịp thời và chính xác.
• Quyền tham gia góp ý: Công dân có quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật ngay từ giai đoạn xây dựng văn bản pháp luật (truyền thông chính sách).
• Ưu tiên nhóm yếu thế: Dự thảo chú trọng hơn đến các nhóm đối tượng đặc thù, yếu thế, người có khả năng tiếp cận pháp luật còn hạn chế. Mục tiêu là “không ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình tiếp cận và thực thi pháp luật.

Trích dẫn từ Tờ trình của Chính phủ: “Việc xây dựng Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được xây dựng theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, nhằm khắc phục hạn chế, khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành.”

3. Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong PBGDPL được quy định ra sao?

Đây là một điểm mới rất đáng chú ý, phản ánh xu thế thời đại. Dự thảo Luật quy định rõ việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Cụ thể:

• Phổ biến pháp luật qua nền tảng số: Cho phép sử dụng mạng xã hội, ứng dụng di động, cổng thông tin điện tử để đưa thông tin pháp luật đến người dân một cách nhanh chóng.
• Trí tuệ nhân tạo (AI): Dự thảo mở ra hướng sử dụng AI để hỗ trợ tư vấn pháp luật tự động, trả lời các câu hỏi thường gặp, giúp người dân dễ dàng tra cứu và hiểu đúng quy định.
• Truyền thông chính sách: Đẩy mạnh truyền thông chính sách ngay từ giai đoạn xây dựng văn bản, tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp ý kiến.

4. Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh có gì thay đổi?

Theo dự thảo, Luật được áp dụng đối với:

• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân ở Việt Nam.
• Người Việt Nam ở nước ngoài có liên quan đến phổ biến, giáo dục pháp luật (điểm mới mở rộng).

Đáng chú ý, dự thảo đã bổ sung đối tượng áp dụng và một số chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật. Điều này bao gồm việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước và thực hiện PBGDPL.

Đối tượng đặc thù được quy định rõ ràng hơn, bao gồm người dân tộc thiểu số, người sống ở vùng sâu, vùng xa, người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn… Nhà nước có trách nhiệm xây dựng chính sách riêng để bảo đảm các nhóm này không bị bỏ lại phía sau.

5. Hội đồng phối hợp PBGDPL có thay đổi gì?

Dự thảo Luật có những điều chỉnh quan trọng về tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp PBGDPL:

• Phù hợp với chính quyền địa phương 02 cấp: Cơ cấu Hội đồng được tinh gọn, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương mới (tỉnh/huyện).
• Phân quyền thành lập linh hoạt: Cho phép thành lập Hội đồng bộ, ngành theo hướng linh hoạt hơn, không cứng nhắc như trước.
• Hội đồng cấp xã: Có ý kiến đề xuất về việc duy trì hay không duy trì Hội đồng phối hợp PBGDPL cấp xã, nhằm tránh hình thức, tăng hiệu quả hoạt động.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp nhỏ có thể hưởng lợi gì từ Luật mới?

Anh Minh, chủ một doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội, thường xuyên gặp khó khăn khi tìm hiểu các quy định pháp luật mới về thuế, lao động. Anh chia sẻ: “Nhiều khi tôi không biết luật thay đổi thế nào, đến khi bị phạt mới té ngửa.”

Với dự thảo Luật mới, doanh nghiệp như của anh Minh sẽ được hưởng lợi từ:

1. Hệ thống thông tin pháp luật trực tuyến: Thông tin được cập nhật nhanh chóng qua các ứng dụng, cổng thông tin.
2. Tư vấn pháp luật tự động: AI có thể trả lời các câu hỏi cơ bản về nghĩa vụ thuế, hợp đồng lao động.
3. Truyền thông chính sách sớm: Doanh nghiệp được tham gia góp ý ngay từ khi dự thảo luật được xây dựng.

Lời khuyên từ luật sư

1. Theo dõi sát quá trình lập pháp: Dự thảo Luật đang được lấy ý kiến. Doanh nghiệp và người dân nên chủ động tìm hiểu, góp ý để bảo vệ quyền lợi của mình.
2. Tận dụng công nghệ: Khi Luật có hiệu lực, hãy tận dụng các nền tảng số, ứng dụng AI để cập nhật thông tin pháp luật nhanh chóng.
3. Chú trọng nhóm yếu thế: Nếu bạn thuộc nhóm đối tượng đặc thù (người dân tộc, người khuyết tật…), hãy tìm hiểu các chính sách hỗ trợ riêng mà Nhà nước sẽ ban hành.
4. Tham gia truyền thông chính sách: Đừng bỏ lỡ cơ hội góp ý cho các dự thảo luật. Đây là cách tốt nhất để tiếng nói của bạn được lắng nghe.
5. Liên hệ luật sư khi cần: Mặc dù công nghệ hỗ trợ nhiều, nhưng trong các vấn đề phức tạp, vẫn nên tham khảo ý kiến luật sư để tránh rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ luật sư tại [Tên công ty luật]. Mọi thông tin mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn, vui lòng liên hệ qua hotline hoặc email.