Dự án trọng điểm cuối năm 2026: 6 nguyên tắc và hướng dẫn chi tiết cho chủ đầu tư

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu gì về tiến độ dự án trọng điểm cuối năm 2026?

Theo Thông báo Kết luận của Thủ tướng Chính phủ, việc triển khai các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu trong những tháng cuối năm 2026. Kết quả thực hiện các dự án này là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, sắp xếp cán bộ và quyết định việc ưu tiên phân bổ vốn đầu tư cho các năm tiếp theo.Mốc thời gian quan trọng: Số liệu về tiến độ thi công và giải ngân sẽ được cập nhật, công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và báo cáo tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương dự kiến tổ chức vào ngày 04 tháng 7 năm 2026.

6 nguyên tắc vàng khi triển khai dự án trọng điểm là gì?

Chúng tôi xin tóm tắt 6 nguyên tắc mà các chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan quản lý cần nắm rõ:

1. Không lùi tiến độ: Các dự án phải bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ. Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ nếu không có lý do khách quan, chính đáng. Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
2. Tuân thủ quy trình pháp luật: Không vì tiến độ mà bỏ qua các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật làm ảnh hưởng tới chất lượng công trình. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
3. Kiểm soát chi phí, chống tham nhũng: Chi phí đầu tư phải được kiểm soát chặt chẽ, tính đúng, tính đủ theo định mức. Tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, thất thoát, lãng phí.
4. Đánh giá hiệu quả tổng thể: Phải đánh giá về hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tế – xã hội và các mục tiêu bảo đảm quốc phòng, an ninh.
5. Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo GPMB: Cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng. Quan tâm chăm lo đời sống, sinh kế của người dân, bố trí nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.
6. Đẩy nhanh giải ngân: Mục tiêu tỷ lệ giải ngân của các dự án trọng điểm trong Quý III/2026 phải cao hơn mức trung bình của cả nước (6 tháng đầu năm là 25,7%).

Tình huống thực tế: Dự án chậm giải ngân dưới 10% cần xử lý thế nào?

Theo Thông báo, một số dự án có tiến độ giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm dưới 10%, thấp hơn nhiều so với bình quân chung của cả nước (25,7%). Nguyên nhân được chỉ ra bao gồm:

• Chậm trong công tác chuẩn bị đầu tư
• Thiếu vật liệu phục vụ thi công
• Tiến độ giải phóng mặt bằng chậm so với kế hoạch

Lời khuyên từ luật sư cho các chủ đầu tư đang gặp tình trạng này:

1. Rà soát ngay thủ tục đầu tư: Kiểm tra xem dự án đã hoàn thành thủ tục đầu tư chưa, có vướng mắc nào về pháp lý hay không. Nếu không có vướng mắc, khẩn trương đẩy nhanh giải ngân.
2. Chủ động nguồn vật liệu: Liên hệ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ để được hướng dẫn về nguồn vật liệu xây dựng. Các địa phương có mỏ vật liệu cần đẩy nhanh thủ tục cấp phép.
3. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương: Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo GPMB, do đó cần có kênh liên lạc trực tiếp để tháo gỡ khó khăn về mặt bằng.

Thời hạn cụ thể cho từng nhóm dự án trọng điểm là gì?

Dự án đường bộ cao tốc

• Mục tiêu đến 2030: Cả nước có 5.000km đường bộ cao tốc.
• Vật liệu xây dựng: Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn thành đánh giá trữ lượng mỏ và điều phối vật liệu cho các dự án trọng điểm trước ngày 20 tháng 7 năm 2026.
• Thanh tra chuyên đề: Thanh tra Chính phủ chủ trì kiểm tra về vật liệu xây dựng tại các địa phương đang thiếu nguồn, báo cáo kết quả trước ngày 31 tháng 7 năm 2026. Trường hợp cần thiết, có thể xử lý thu hồi giấy phép khai thác không đúng quy định.
• Các tuyến cao tốc Bắc – Nam: Hoàn thiện hệ thống giao thông thông minh, trạm thu phí, trạm dừng nghỉ.

Dự án cảng hàng không

• Cảng hàng không quốc tế Long Thành: Phải hoàn thành trong năm 2026, ACV chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng và tiến độ.
• Cảng hàng không quốc tế Gia Bình: Các tuyến đường kết nối phải hoàn thành kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Dự án đường sắt

• Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam: Bộ Xây dựng hoàn thành lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế để lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.
• Đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng: Hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh phải được trình Chính phủ trước ngày 05 tháng 7 năm 2026 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 10 tháng 7 năm 2026.
• Đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM: Đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, GPMB, thi công theo Nghị quyết của Quốc hội.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và nhà thầu khi tham gia dự án trọng điểm

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, các chủ đầu tư và nhà thầu cần lưu ý:

“Chủ động, nỗ lực thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, trông chờ, ỷ lại”.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cần:

• Chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ dự án (như ACV với sân bay Long Thành).
• Tuân thủ quy định về giá vật liệu xây dựng: Các địa phương phải tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật về giá.
• Đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông thông minh, đảm bảo khai thác an toàn, hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

Lời khuyên từ luật sư

1. Chủ động cập nhật thông tin: Theo dõi sát sao các thông báo trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Xây dựng về tiến độ giải ngân, vì đây là căn cứ để đánh giá và phân bổ vốn.
2. Hoàn thiện hồ sơ pháp lý trước thời hạn: Với các dự án đường sắt và cao tốc, các mốc thời gian rất gấp (tháng 7/2026). Cần chuẩn bị hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi kỹ lưỡng để tránh bị trả lại.
3. Kiểm soát chi phí đầu tư chặt chẽ: Thủ tướng yêu cầu “tính đúng, tính đủ” và không để xảy ra thất thoát. Việc này không chỉ giúp dự án đúng tiến độ mà còn bảo vệ doanh nghiệp khỏi các rủi ro pháp lý về sau.
4. Đầu tư vào chuyển đổi số và chuyển đổi xanh: Đây là yêu cầu bắt buộc trong nguyên tắc thứ hai, giúp dự án được đánh giá cao hơn và có thể ưu tiên vốn trong tương lai.

Nếu quý khách đang là chủ đầu tư, nhà thầu hoặc đơn vị tư vấn cho các dự án trọng điểm và cần tư vấn chi tiết về thủ tục pháp lý, hợp đồng hoặc các vấn đề về giải ngân, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn trực tiếp.