Doanh nghiệp cần biết: 10 chính sách mới tháng 6/2026 ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh

Tháng 6/2026 đánh dấu hàng loạt chính sách pháp lý mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị, đầu tư, sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng như quyền lợi của người lao động. Đặc biệt, các quy định mới tiếp tục thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ tổng hợp và phân tích những điểm nổi bật nhất có ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản trị, nhân sự và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trong các lĩnh vực: Doanh nghiệp – Đầu tư, Lao động – Bảo hiểm, Thuế – Kế toán, Khoa học công nghệ và xử phạt vi phạm hành chính. Đây là cẩm nang cần thiết để quý khách hàng kịp thời nắm bắt, đánh giá tác động và chủ động xây dựng phương án triển khai phù hợp, hạn chế rủi ro pháp lý và tối ưu hiệu quả hoạt động trong giai đoạn tới.

1. Đơn giản hóa thủ tục về bảo vệ dữ liệu cá nhân: Doanh nghiệp cần làm gì?

Theo Nghị quyết 22/2026/NQ-CP (hiệu lực từ 29/4/2026 đến 01/3/2027), các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xử lý dữ liệu cá nhân sẽ được hưởng lợi từ việc cắt giảm thủ tục hành chính đáng kể. Cụ thể, thủ tục cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân được gộp chung và giải quyết trong vòng 05 ngày làm việc, thay vì phải qua nhiều bước như trước đây.

Tình huống thực tế: Một công ty công nghệ thông tin tại TP. Hồ Chí Minh muốn xin cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân do thay đổi địa chỉ trụ sở. Trước đây, thủ tục này có thể kéo dài 15-20 ngày làm việc. Nay với Nghị quyết 22/2026/NQ-CP, công ty chỉ cần nộp hồ sơ tại Công an cấp tỉnh và nhận kết quả trong 05 ngày làm việc.

Đáng chú ý, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận tên định danh được chuyển từ Bộ Thông tin và Truyền thông sang Công an cấp tỉnh, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian đi lại và xử lý hồ sơ tại địa phương.

2. Đơn giản hóa thủ tục Hải quan, Xây dựng, Đường bộ: Tiết kiệm thời gian và chi phí

Theo Nghị quyết 24/2026/NQ-CP (hiệu lực từ 29/4/2026 đến trước 01/3/2027), nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan, xây dựng và đường bộ được đơn giản hóa mạnh mẽ:

• Kho ngoại quan: Bỏ điều kiện ngăn cách tường rào, trừ một số trường hợp cụ thể do cơ quan hải quan quy định.
• Nghiệm thu xây dựng: Thời gian chấp thuận kết quả nghiệm thu xây dựng tại địa phương giảm từ 20-30 ngày xuống còn 12-16 ngày làm việc.
• Vận chuyển hàng nguy hiểm: Thời gian cấp phép vận chuyển hàng nguy hiểm trên đường bộ giảm từ 7 ngày xuống còn 04 ngày làm việc.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp logistics tại Hải Phòng cần xin cấp phép vận chuyển hàng nguy hiểm (hóa chất) từ Hải Phòng đi Bình Dương. Với quy định mới, doanh nghiệp chỉ mất 04 ngày làm việc để có giấy phép, thay vì phải chờ 7 ngày như trước, giúp tiết kiệm chi phí lưu kho và tăng tốc độ giao hàng.

3. Cắt giảm 56 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: Cơ hội mở rộng cho doanh nghiệp

Theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, Chính phủ tiếp tục cắt giảm 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc quản lý của nhiều Bộ như: Bộ Tư pháp (đấu giá tài sản, thừa phát lại), Bộ Giáo dục (kiểm định chất lượng), Bộ Tài chính (kế toán, bảo hiểm), Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Y tế… Nghị quyết có hiệu lực từ 01/7/2026 đến 28/2/2027.

“Việc cắt giảm 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp gia nhập thị trường dễ dàng hơn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần theo dõi sát các quy định hướng dẫn chi tiết để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật,” bà Vũ Thị Ngọc Lan – Trưởng phòng Nội dung LuatVietnam nhận định.

4. Ưu đãi thuế khi đầu tư vào văn hóa, nghệ thuật: Cơ hội cho doanh nghiệp sáng tạo

Theo Nghị quyết 28/2026/QH16 (hiệu lực từ 01/07/2026), các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật sẽ được hưởng nhiều ưu đãi thuế hấp dẫn:

• Ngày Văn hóa Việt Nam: Ngày 24 tháng 11 hàng năm được chính thức công nhận là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
• Ưu đãi thuế TNDN và TNCN: Miễn hoặc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân cho các tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số và công nghệ cao trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.
• Thuế suất GTGT 5%: Áp dụng cho hoạt động sản xuất, phát hành phim và triển lãm, thay vì mức 10% như trước đây.

5. Quy định mới về quảng cáo: Tránh rủi ro pháp lý khi sử dụng từ ngữ “nhất”, “duy nhất”

Theo Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL (hiệu lực từ 05/7/2026), doanh nghiệp khi sử dụng các từ ngữ như “nhất”, “duy nhất”, “số một” trong quảng cáo phải có các tài liệu hợp pháp để chứng minh, bao gồm giấy chứng nhận từ các cuộc thi, giải thưởng có quy mô lớn. Quy định này nhằm đảm bảo tính trung thực, không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Tình huống thực tế: Một công ty sản xuất nước giải khát muốn quảng cáo sản phẩm của mình là “nước ngọt số một Việt Nam”. Với quy định mới, công ty phải có giấy chứng nhận từ một tổ chức uy tín (ví dụ: giải thưởng do Bộ Công Thương tổ chức) chứng minh sản phẩm đạt danh hiệu này, nếu không sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

6. Hợp đồng lao động điện tử: Hướng dẫn chi tiết từ Thông tư 08/2026/TT-BNV

Theo Thông tư 08/2026/TT-BNV (hiệu lực từ 01/7/2026), các doanh nghiệp sử dụng hợp đồng lao động điện tử cần lưu ý:

• Mỗi hợp đồng điện tử gửi về Nền tảng sẽ được cấp một ID duy nhất, giúp quản lý và tra cứu dễ dàng.
• Doanh nghiệp sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập vào hệ thống, đảm bảo bảo mật và xác thực danh tính.
• Dữ liệu hợp đồng được lưu trữ trong 10 năm kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, tuân thủ quy định về lưu trữ hồ sơ lao động.

7. Chế độ thai sản và hỗ trợ sàng lọc: Quyền lợi mới cho người lao động

Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026), chế độ thai sản được quy định chi tiết hơn:

• Khi sinh con thứ hai: Người lao động nữ được nghỉ thai sản 07 tháng, người lao động nam được nghỉ 10 ngày.
• Từ ngày 01/01/2027, phụ nữ mang thai được hỗ trợ gói dịch vụ sàng lọc tối đa 900.000 đồng; trẻ sơ sinh được hỗ trợ tối đa 600.000 đồng.

8. Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng: Tác động đến chi phí nhân sự

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026), mức lương cơ sở chính thức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 15% so với mức cũ). Điều này dẫn đến:

• Mức lương tối thiểu vùng và các khoản phụ cấp tính theo lương cơ sở sẽ tăng tương ứng.
• Mức lương đóng BHXH bắt buộc cao nhất là 50,6 triệu đồng/tháng (20 lần mức lương cơ sở).
• Doanh nghiệp cần điều chỉnh chi phí nhân sự và các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho phù hợp.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại LuatVietnam, việc tăng lương cơ sở sẽ tác động trực tiếp đến chi phí hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động. Doanh nghiệp cần tính toán lại quỹ lương và các khoản trích theo lương ngay từ tháng 7/2026 để tránh vi phạm.

9. Cải cách thủ tục Sở hữu công nghiệp: Đơn giản hóa và tiết kiệm thời gian

Theo Thông tư 20/2026/TT-BKHCN (hiệu lực từ 20/5/2026), thủ tục về sở hữu công nghiệp được cải cách đáng kể:

• Gộp thủ tục: Thủ tục chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp được gộp vào thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ, giúp doanh nghiệp chỉ cần nộp một bộ hồ sơ duy nhất.
• Miễn nộp chứng từ: Doanh nghiệp không cần nộp chứng từ thay đổi tên/địa chỉ nếu cơ quan có thể tự khai thác dữ liệu từ hệ thống quốc gia, giảm thời gian và chi phí chuẩn bị hồ sơ.

10. Xử phạt vi phạm hành chính: Mức phạt mới doanh nghiệp cần biết