Chúng tôi vừa ghi nhận một thay đổi quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học tại Việt Nam. Từ ngày 25/5/2026, đạo văn, ngụy tạo dữ liệu nghiên cứu có thể bị cấm tham gia nghiên cứu khoa học vô thời hạn theo Quyết định số 2557/QĐ-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
Hành vi nào bị coi là vi phạm nghiêm trọng?
Theo khoản 3 Điều 3 của Hướng dẫn ban hành kèm Quyết định 2557/QĐ-BKHCN, các hành vi sau đây được xác định là vi phạm nghiêm trọng về liêm chính khoa học:
- Ngụy tạo dữ liệu: Bịa ra dữ liệu hoặc kết quả nghiên cứu rồi ghi nhận, báo cáo hoặc công bố như thật. Giả mạo dữ liệu bao gồm can thiệp, sửa đổi, lược bỏ dữ liệu làm sai lệch bản chất hồ sơ nghiên cứu.
- Đạo văn: Không chỉ sao chép tác phẩm của người khác, mà còn sử dụng ý tưởng, dữ liệu, kết quả nghiên cứu của người khác hoặc sản phẩm do thuê/nhờ người khác thực hiện dưới tên mình mà không ghi nhận nguồn gốc trung thực.
- Che giấu xung đột lợi ích hoặc hành vi làm sai lệch bản chất nghiên cứu.
Đáng chú ý: Hành vi ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự; cản trở, đe dọa, ép buộc quá trình đánh giá, phản biện khoa học cũng bị liệt kê là vi phạm tại Điều 3.
Bạn có thể bị xử lý thế nào?
Hướng dẫn không áp dụng một hình thức xử lý cố định, mà tùy theo mức độ và hậu quả của hành vi, tổ chức có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp sau:
- Nhắc nhở, phê bình, cảnh cáo bằng văn bản, yêu cầu cải chính hoặc xin lỗi công khai.
- Dừng giao chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
- Không cho phép tham gia nhiệm vụ trong thời hạn nhất định hoặc vô thời hạn. Đây là điểm răn đe mạnh nhất, có thể chấm dứt sự nghiệp nghiên cứu của một cá nhân.
- Yêu cầu rút bài báo khoa học; hoàn trả kinh phí nghiên cứu.
- Thu hồi danh hiệu và sửa đổi hoặc hủy bỏ kết quả đánh giá nhiệm vụ khoa học.
Bên cạnh xử lý, các cơ quan, tổ chức còn phải thực hiện biện pháp phòng ngừa như tập huấn định kỳ về liêm chính khoa học, bắt buộc lưu giữ dữ liệu gốc, nhật ký nghiên cứu và rà soát đạo văn trước khi công bố.
Lời khuyên của chúng tôi: Nếu bạn là nhà nghiên cứu, giảng viên hoặc sinh viên tham gia hoạt động khoa học, hãy rà soát ngay quy trình nghiên cứu của mình. Đảm bảo trung thực trong thu thập, xử lý dữ liệu và ghi nhận nguồn gốc đầy đủ. Vi phạm từ ngày 25/5/2026 có thể khiến bạn mất quyền tham gia nghiên cứu vô thời hạn. Liên hệ chúng tôi nếu cần tư vấn chi tiết.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
