Cơ chế thu chi chủ đầu tư, ban quản lý dự án: Bạn cần biết gì?

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đầu tư công đang có nhiều thay đổi, Bộ Tài chính đã chính thức đề xuất xây dựng Thông tư mới nhằm thay thế Thông tư số 70/2024/TT-BTC về cơ chế thu, chi đối với chủ đầu tư và ban quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Đây là tin vui cho các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đang tham gia quản lý dự án đầu tư công, bởi những thay đổi này hứa hẹn sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc thực tiễn, đồng thời trao quyền tự chủ lớn hơn cho các đơn vị.

Là luật sư tư vấn đầu tư và tài chính doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy việc cập nhật kịp thời những quy định mới này là vô cùng quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những định hướng chính trong dự thảo Thông tư, giúp bạn – dù là chủ đầu tư, ban quản lý dự án hay đơn vị sự nghiệp công lập – nắm bắt cơ hội và chuẩn bị tốt nhất cho quá trình chuyển đổi.

Vì sao cần phải rà soát và ban hành Thông tư mới về cơ chế thu, chi?

Theo Bộ Tài chính, lý do cốt lõi cho việc xây dựng văn bản mới xuất phát từ ba yêu cầu cấp thiết:

• Hoàn thiện thể chế: Theo Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026 và Nghị quyết số 122/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu rà soát, sửa đổi các quy định không còn phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn về thể chế, tăng cường phân cấp, phân quyền.
• Đồng bộ với pháp luật mới: Các văn bản như Nghị định số 193/2026/NĐ-CP về quyết toán vốn đầu tư dự án và dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng năm 2025 đã giao Bộ Tài chính quy định cụ thể cơ chế thu, chi. Bên cạnh đó, Nghị định số 111/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 60/2021/NĐ-CP về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập cũng đặt ra yêu cầu cập nhật.
• Khắc phục bất cập thực tiễn: Thông tư số 70/2024/TT-BTC hiện hành bộc lộ nhiều hạn chế, như quy định về sử dụng quỹ chưa tạo dư địa cho các đơn vị phát huy tính tự chủ; chưa có hướng dẫn đối với hoạt động quản lý dự án sử dụng nguồn thu hợp pháp khác; hệ thống biểu mẫu phức tạp, chỉ tiêu chưa rõ ràng.

Những thay đổi trọng tâm trong dự thảo Thông tư mới là gì?

Dựa trên thông tin từ Bộ Tài chính, chúng tôi tổng hợp những điểm mới quan trọng nhất mà các chủ đầu tư và ban quản lý dự án cần lưu ý:

1. Mở rộng quyền tự chủ cho ban quản lý dự án

Đây là điểm nhấn quan trọng nhất. Dự thảo đề xuất bỏ các quy định riêng về sử dụng quỹ đang được áp dụng. Thay vì bị ràng buộc bởi các hướng dẫn chi tiết, các ban quản lý dự án sẽ được trao quyền chủ động hơn trong việc tổ chức hoạt động và quản lý nguồn lực tài chính, đồng thời gắn quyền hạn với trách nhiệm giải trình.

2. Mở rộng phạm vi áp dụng

Dự thảo bao quát toàn bộ quá trình quản lý tài chính dự án, từ xác định nguồn thu, tổ chức hạch toán, lập dự toán, quản lý chi phí đến quyết toán hằng năm. Đặc biệt, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án có sử dụng nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật về đầu tư công (dù không thuộc đối tượng điều chỉnh trực tiếp) cũng được khuyến khích áp dụng trình tự lập dự toán, thẩm định và quyết toán theo quy định của Thông tư này.

3. Loại bỏ quy định không còn phù hợp

Các quy định liên quan đến cấp huyện được loại bỏ nhằm đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương. Một số khái niệm, thuật ngữ cũng được điều chỉnh để thống nhất với chức năng, nhiệm vụ của hệ thống Kho bạc Nhà nước hiện nay.

4. Bổ sung hướng dẫn mới từ thực tiễn

Dự thảo bổ sung hướng dẫn về:

• Xác định nguồn thu khác liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
• Quy định về chi phí giám sát, đánh giá đầu tư. Đối với trường hợp thuê tư vấn độc lập thực hiện nhiệm vụ này, chi phí thuê sẽ được hạch toán riêng vào nhóm chi phí tư vấn ngoài.

5. Tinh gọn biểu mẫu và thủ tục

Hệ thống biểu mẫu hiện hành sẽ được rà soát, cắt giảm các chỉ tiêu chưa rõ ràng, loại bỏ các quy định trùng lặp hoặc thiếu cụ thể, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện tại các đơn vị.

Lộ trình ban hành và áp dụng dự kiến như thế nào?

Hiện tại, Bộ Tài chính đang trong quá trình xây dựng dự thảo và lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Sau khi hoàn thiện, dự thảo sẽ được trình Chính phủ xem xét ban hành.

Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về tiến độ và nội dung chính thức của Thông tư mới ngay khi có quyết định. Trong thời gian chờ đợi, các chủ đầu tư và ban quản lý dự án nên chủ động rà soát lại các quy trình quản lý tài chính hiện tại để chuẩn bị cho những thay đổi sắp tới.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn cho nhiều chủ đầu tư và ban quản lý dự án, chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị sau:

1. Theo dõi sát sao quá trình xây dựng văn bản: Cập nhật thường xuyên các thông tin từ Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính hoặc phapluat.gov.vn để nắm bắt dự thảo và tham gia góp ý nếu có thể.
2. Rà soát nội bộ: Đánh giá lại các quy định nội bộ về quản lý tài chính dự án, đặc biệt là các quy định liên quan đến sử dụng quỹ, nguồn thu khác và chi phí giám sát, để xác định những điểm cần điều chỉnh khi Thông tư mới có hiệu lực.
3. Chuẩn bị hệ thống kế toán: Dự thảo mới dự kiến có những thay đổi về hạch toán (ví dụ: chi phí thuê tư vấn giám sát độc lập), vì vậy cần chuẩn bị sẵn sàng cho việc cập nhật hệ thống kế toán và biểu mẫu báo cáo.
4. Liên hệ chuyên gia tư vấn: Nếu gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định hiện hành hoặc muốn được tư vấn chiến lược chuyển đổi phù hợp, đừng ngần ngại liên hệ với các luật sư, chuyên gia tài chính dự án.