Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ: Quyền lợi và nghĩa vụ của thân nhân bạn cần biết

Kính thưa quý khách hàng,

Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của toàn xã hội. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích chi tiết về Chiến dịch 500 ngày đêm do Ban Chỉ đạo quốc gia phát động, cùng những quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý mà thân nhân liệt sĩ cần nắm rõ.

Chiến dịch 500 ngày đêm là gì? Mục tiêu và thời gian thực hiện?

Ngày 2/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã chính thức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Theo Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia, thời gian thực hiện chiến dịch dự kiến từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, với các mốc sơ kết vào tuần 4 tháng 11/2026 và tổng kết vào tuần 4 tháng 7/2027.

Mục tiêu cụ thể của Chiến dịch bao gồm:

• Tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.
• Lấy mẫu đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ.
• Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Thực trạng hiện nay: Vì sao cần Chiến dịch 500 ngày đêm?

Trải qua hơn nửa thế kỷ chiến tranh, đã có trên 1,2 triệu cán bộ, chiến sĩ và đồng bào anh dũng hy sinh. Đến nay, dù đã tìm kiếm, quy tập được trên 1.075.000 mộ (hài cốt) liệt sĩ, nhưng con số còn tồn đọng vẫn rất lớn:

• Còn khoảng hơn 175.000 hài cốt liệt sĩ cần tiếp tục tìm kiếm, quy tập.
• Gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang nhưng chưa xác định được thông tin.

“Chiến tranh ác liệt, kéo dài; hoàn cảnh hy sinh rất đa dạng, nhân chứng biết về thông tin ngày càng ít, nhiều đơn vị, địa phương giải thể, sáp nhập… công tác quản lý, đăng ký, bàn giao hồ sơ danh sách liệt sĩ, sơ đồ mộ chí thiếu chặt chẽ.” – Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia

Bên cạnh đó, thân nhân liệt sĩ tuổi đã cao, sức khỏe yếu, nhiều liệt sĩ không còn thân nhân; yếu tố tự nhiên tác động, phân hủy mạnh đối với hài cốt liệt sĩ cũng là những thách thức lớn.

Kết quả bước đầu của Chiến dịch: Những con số ấn tượng

Theo báo cáo của Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia, tính đến thời điểm hiện tại:

• Tìm kiếm, quy tập: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ (trong nước 242, Lào 173, Campuchia 694) và 2 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.
• Lấy mẫu ADN: 100% quân khu, các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với quân số 3.615 người; đã tổ chức lấy mẫu tại 3.651 mộ liệt sĩ (mộ đủ điều kiện lấy mẫu 2.510 mộ, tỷ lệ 68,75%).
• Ứng dụng công nghệ: Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ; cơ bản hoàn thành phần mềm báo cáo tiến độ, kết quả chiến dịch.

Tình huống thực tế: Xác minh mộ liệt sĩ tập thể tại Quảng Ngãi và TP. Hồ Chí Minh

Chiến dịch đã tổ chức 2 Hội thảo khoa học quan trọng để xác minh thông tin mộ liệt sĩ tập thể:

• Ngày 29/5/2026: Hội thảo tại khu vực phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi.
• Ngày 8/6/2026: Hội thảo tại khu vực công viên Lê Thị Riêng, TP. Hồ Chí Minh.

Sau các Hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia đã chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, huy động mọi nguồn lực, sử dụng phương pháp, công nghệ hiện đại (rađa xuyên đất) để sớm khảo sát, đào tìm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Quyền lợi của thân nhân liệt sĩ trong Chiến dịch 500 ngày đêm

Thân nhân liệt sĩ có những quyền lợi pháp lý quan trọng sau đây trong khuôn khổ chiến dịch:

1. Quyền cung cấp thông tin: Thân nhân có thể cung cấp thông tin về nơi hy sinh, đơn vị, thời gian của liệt sĩ để hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập.
2. Quyền được thông báo kết quả: Khi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy và xác định danh tính, thân nhân sẽ được thông báo kịp thời.
3. Quyền yêu cầu giám định ADN: Thân nhân có quyền yêu cầu lấy mẫu ADN đối chiếu để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
4. Quyền hưởng chế độ, chính sách: Sau khi xác định danh tính, thân nhân được hưởng đầy đủ các chế độ ưu đãi người có công theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Nghĩa vụ của thân nhân và người dân khi tham gia

Để chiến dịch đạt hiệu quả cao nhất, mỗi công dân, đặc biệt là thân nhân liệt sĩ, có trách nhiệm:

• Cung cấp thông tin chính xác: Mọi thông tin về liệt sĩ, địa điểm hy sinh, ký hiệu đơn vị… đều có giá trị quan trọng.
• Phối hợp với các tổ công tác: Tham gia họp dân, cung cấp lời khai cho các già làng, trưởng bản, người cao tuổi.
• Hỗ trợ lấy mẫu ADN: Đồng ý và tạo điều kiện cho việc lấy mẫu sinh phẩm từ thân nhân để đối sánh gen.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong Chiến dịch

Ban Chỉ đạo quốc gia xác định ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) là giải pháp then chốt để đẩy nhanh tốc độ và độ chính xác. Cụ thể:

• Phần mềm quản lý mẫu hài cốt liệt sĩ do Viettel xây dựng đã được đưa vào sử dụng.
• Cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sĩ đang được xây dựng, hoàn thiện để phục vụ công tác đối sánh xác định danh tính.
• Rađa xuyên đất và các công nghệ hiện đại khác được sử dụng để khảo sát, tìm kiếm mộ liệt sĩ tập thể.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tăng tốc độ tìm kiếm mà còn giảm thiểu sai sót trong xác định danh tính, mang lại niềm an ủi lớn cho thân nhân liệt sĩ.

Lời khuyên từ luật sư

Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng là thân nhân liệt sĩ cần lưu ý:

1. Chủ động liên hệ với Ban Chỉ đạo địa phương (cấp tỉnh, huyện) để được hướng dẫn thủ tục cung cấp thông tin và yêu cầu hỗ trợ.
2. Giữ gìn và sao lưu các giấy tờ liên quan đến liệt sĩ: giấy báo tử, bằng Tổ quốc ghi công, sơ đồ mộ chí (nếu có), thư từ, nhật ký…
3. Cập nhật thường xuyên thông tin chiến dịch qua cổng thông tin điện tử của Bộ Quốc phòng và Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia.
4. Không tin vào các thông tin chưa kiểm chứng trên mạng xã hội; mọi kết quả tìm kiếm, quy tập đều được công bố qua các kênh chính thống.
5. Nếu gặp khó khăn về thủ tục pháp lý, hãy liên hệ với luật sư hoặc tổ chức pháp lý để được tư vấn miễn phí hoặc hỗ trợ kịp thời.

Bài viết này được cập nhật dựa trên các thông tin chính thức từ Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và các văn bản pháp luật hiện hành. Nếu quý khách có thắc mắc hoặc cần tư vấn cụ thể, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.