Bộ Giáo dục và Đào tạo: Toàn bộ nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức mới từ 12/7/2026

Chào bạn, trong bối cảnh cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy nhà nước, việc cập nhật những thay đổi về cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của các bộ, ngành là vô cùng quan trọng. Đặc biệt, với Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan quản lý nhà nước then chốt trong lĩnh vực giáo dục, những quy định mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân và hàng triệu người dạy, người học.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết Nghị định mới nhất của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hiệu lực từ ngày 12/7/2026. Hãy cùng tìm hiểu để nắm rõ những thay đổi quan trọng này.

Nghị định nào quy định cơ cấu tổ chức mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo?

Đúng vậy, cơ sở pháp lý cho những thay đổi này là một Nghị định mới của Chính phủ, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 12 tháng 7 năm 2026. Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 37/2025/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 năm 2025 trước đó. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực: giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và giáo dục thường xuyên. Ngoài ra, Bộ còn quản lý nhà nước về tiếng Việt và tiếng các dân tộc, cũng như các dịch vụ sự nghiệp công trong phạm vi quản lý.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo quy định mới là gì?

Nghị định mới đã quy định rất chi tiết các nhóm nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ. Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất:

Về xây dựng pháp luật và chiến lược

Bộ có trách nhiệm trình Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh, nghị định; trình Thủ tướng Chính phủ các quyết định; và ban hành theo thẩm quyền các thông tư, quyết định, chỉ thị. Đồng thời, Bộ chủ trì xây dựng các chiến lược, quy hoạch, chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hành động quốc gia trong lĩnh vực giáo dục.

Về mục tiêu, chương trình và nội dung giáo dục

Đây là một trong những nhiệm vụ cốt lõi. Bộ Giáo dục và Đào tạo có quyền:

• Quy định thống nhất mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân.
• Ban hành tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa, thẩm định sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu giáo dục.
• Trình Chính phủ quy định việc miễn phí sách giáo khoa cho học sinh và quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc.
• Quy định chương trình, nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh từ trung học phổ thông đến đại học.
• Ban hành hướng dẫn phát triển hệ thống giáo dục mở, xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời.

Về thi, kiểm tra, đánh giá và văn bằng, chứng chỉ

Bộ quy định và hướng dẫn thống nhất về công tác thi, kiểm tra, đánh giá, tuyển sinh, đào tạo và công nhận kết quả học tập. Đặc biệt, Bộ hướng dẫn việc quản lý và công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp được sử dụng tại Việt Nam.

Về nhà giáo và cán bộ quản lý

Bộ trình cấp có thẩm quyền hoặc ban hành các quy định về:

• Tuyển dụng, sử dụng, vị trí việc làm, chức danh, chuẩn nghề nghiệp của nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
• Quy định về đạo đức nhà giáo, quy tắc ứng xử.
• Tham mưu Chính phủ về chính sách tiền lương, đãi ngộ đối với nhà giáo.

Về quản lý và hỗ trợ người học

Bộ hướng dẫn thực hiện quản lý người học, chính sách đối với người học, công tác y tế trường học, phòng chống tai nạn thương tích, và tổ chức các hoạt động thể thao trong trường học.

Về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, điểm nhấn quan trọng của Nghị định mới là việc bổ sung rõ nét nhiệm vụ về chuyển đổi số trong ngành giáo dục.

Bộ có trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức thực hiện chuyển đổi số toàn diện, thúc đẩy phát triển và ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành giáo dục. Bộ cũng xây dựng và quản lý các hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục.

Cơ cấu tổ chức của Bộ Giáo dục và Đào tạo gồm những đơn vị nào?

Theo quy định mới, cơ cấu tổ chức của Bộ Giáo dục và Đào tạo được sắp xếp gọn gàng hơn, bao gồm 16 đơn vị. Cụ thể như sau:

Các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước (14 đơn vị)

1. Vụ Giáo dục Mầm non
2. Vụ Giáo dục Phổ thông
3. Vụ Giáo dục Đại học
4. Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh
5. Vụ Học sinh, sinh viên
6. Vụ Pháp chế
7. Vụ Tổ chức cán bộ
8. Vụ Kế hoạch – Tài chính
9. Văn phòng
10. Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục
11. Cục Quản lý chất lượng
12. Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin
13. Cục Hợp tác quốc tế
14. Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên

Các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ chức năng quản lý nhà nước (2 đơn vị)

15. Báo Giáo dục và Thời đại
16. Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục

Đáng chú ý: Nghị định cũng quy định Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác trực thuộc bộ. Điều này có nghĩa là ngoài 16 đơn vị trên, trong tương lai có thể có thêm các đơn vị sự nghiệp khác được thành lập.

Quy định chuyển tiếp cho Tạp chí Giáo dục và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Nghị định nêu rõ, Tạp chí Giáo dục và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục hoạt động theo quy định hiện hành cho đến khi Bộ trưởng ban hành quyết định về chức năng, nhiệm vụ của Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục có hiệu lực. Thời hạn hoàn thành việc này là trước ngày 01 tháng 8 năm 2026.

Tình huống thực tế: Việc sáp nhập và tinh gọn bộ máy ảnh hưởng thế nào?

Hãy tưởng tượng bạn là một cán bộ quản lý tại một Sở Giáo dục và Đào tạo. Khi Bộ thay đổi cơ cấu, các đầu mối công việc và thủ tục hành chính cũng sẽ thay đổi. Ví dụ, trước đây, công việc liên quan đến giáo dục thường xuyên có thể do một vụ riêng quản lý, nhưng nay được gộp vào Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên. Điều này đòi hỏi bạn phải nắm rõ đầu mối mới để gửi báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo cho đúng, tránh chậm trễ công việc.

Hay như một hiệu trưởng trường đại học, khi có thắc mắc về chính sách tiền lương cho giảng viên, bạn cần biết rõ rằng nhiệm vụ tham mưu này thuộc về Vụ Tổ chức cán bộ và Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, chứ không phải một đơn vị khác.

Lời khuyên từ luật sư

Để thích ứng kịp thời với những thay đổi về tổ chức và nhiệm vụ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng tôi khuyên bạn:

1. Cập nhật văn bản pháp luật: Hãy tải và lưu trữ Nghị định mới này để làm tài liệu tham khảo chính thức.
2. Xác định đúng đầu mối: Trong công việc, cần xác định chính xác đơn vị nào của Bộ phụ trách lĩnh vực mình quan tâm dựa trên danh sách 16 đơn vị nêu trên.
3. Theo dõi các văn bản hướng dẫn: Sau khi Nghị định có hiệu lực, Bộ trưởng sẽ ban hành các quyết định quy định chi tiết chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị. Đây là những văn bản quan trọng cần theo dõi.
4. Lưu ý thời hạn chuyển tiếp: Đối với các đơn vị như Tạp chí Giáo dục, cần lưu ý thời hạn trước ngày 01/8/2026 để có sự chuẩn bị cho những thay đổi sắp tới.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu có vướng mắc pháp lý liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục, đừng ngần ngại tìm đến các luật sư chuyên về hành chính để được tư vấn cụ thể.