Bạn cần biết gì về Quyết định 05/2021/QĐ-UBND giao nhiệm vụ thu chi cho TP Thủ Đức?

Kể từ ngày 06 tháng 4 năm 2021, Quyết định 05/2021/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc phân cấp quản lý ngân sách cho thành phố Thủ Đức – đơn vị hành chính mới được thành lập. Văn bản này không chỉ quy định rõ ràng nguồn thu, nhiệm vụ chi mà còn xác định tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách trên địa bàn thành phố Thủ Đức. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết nội dung cốt lõi của Quyết định, giúp quý khách hàng, doanh nghiệp và cá nhân nắm bắt kịp thời các quy định pháp lý mới nhất.

Quyết định 05/2021/QĐ-UBND là gì và căn cứ pháp lý nào?

Theo đó, Quyết định 05/2021/QĐ-UBND được ban hành dựa trên các căn cứ pháp lý vững chắc:

• Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung ngày 22/11/2019.
• Luật Ngân sách nhà nước ngày 25/6/2015.
• Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 22/6/2015 và Luật sửa đổi, bổ sung ngày 18/6/2020.
• Nghị quyết số 07/2021/NQ-HĐND ngày 23/3/2021 của HĐND Thành phố về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cho TP Thủ Đức.

Văn bản này là cơ sở pháp lý để UBND TP Thủ Đức xây dựng và phân bổ dự toán thu, chi ngân sách năm 2021, đồng thời là công cụ quản lý, điều hành ngân sách các cấp trên địa bàn.

Nguồn thu của ngân sách thành phố Thủ Đức gồm những khoản nào?

Các khoản thu ngân sách TP Thủ Đức hưởng 100%

Theo quy định tại Mục I Phần A của Quy định ban hành kèm Quyết định 05/2021/QĐ-UBND, các khoản thu sau đây thuộc toàn bộ ngân sách thành phố Thủ Đức:

• Thuế tài nguyên (trừ thuế tài nguyên từ thăm dò, khai thác dầu khí) của doanh nghiệp, hợp tác xã do cơ quan thuế TP Thủ Đức quản lý.
• Thuế sử dụng đất nông nghiệp (trừ thuế thu từ hộ gia đình).
• Lệ phí môn bài (trừ lệ phí môn bài từ cá nhân, hộ kinh doanh) của doanh nghiệp, hợp tác xã do cơ quan thuế TP Thủ Đức quản lý.
• Lệ phí trước bạ nhà, đất trên địa bàn TP Thủ Đức.
• Viện trợ không hoàn lại từ các tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp cho TP Thủ Đức.
• Phí, lệ phí do các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc TP Thủ Đức thực hiện (theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí).
• Thu từ tài sản được xác lập quyền sở hữu Nhà nước, bán tài sản nhà nước (trừ nhà, đất) do các đơn vị thuộc TP Thủ Đức quản lý.
• Thu sự nghiệp, huy động đóng góp, đóng góp tự nguyện theo quy định.
• Tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính, phạt, tịch thu thuộc thẩm quyền của UBND TP Thủ Đức.
• Tiền chậm nộp phát sinh từ các đối tượng thuộc TP Thủ Đức quản lý (trừ các khoản phân chia theo tỷ lệ %).
• Thu kết dư ngân sách của quận 2, 9 và quận Thủ Đức cũ.
• Các khoản thu khác theo quy định của pháp luật.

Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm

Bên cạnh các khoản thu hưởng 100%, ngân sách TP Thủ Đức còn được phân chia tỷ lệ % với:

• Ngân sách TP.HCM: Theo Mục I Phần B của Quy định.
• Ngân sách cấp phường: Theo Mục II Phần B của Quy định.

Ngoài ra, ngân sách TP Thủ Đức còn nhận thu bổ sung từ ngân sách TP.HCM và thu chuyển nguồn từ năm trước chuyển sang.

Nhiệm vụ chi của ngân sách thành phố Thủ Đức bao gồm những gì?

Theo Mục I Phần A, nhiệm vụ chi của ngân sách TP Thủ Đức được chia thành bốn nhóm chính:

1. Chi đầu tư phát triển

• Đầu tư xây dựng các dự án nhóm C trong phạm vi địa giới TP Thủ Đức (không thuộc dự án nhóm C do các Sở quyết định đầu tư), từ nguồn vốn đầu tư cấp Thành phố phân cấp và nguồn ngân sách TP Thủ Đức.
• Các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định.

2. Chi thường xuyên

Đây là nhóm chi lớn nhất, bao gồm nhiều lĩnh vực:

• Sự nghiệp giáo dục – đào tạo và dạy nghề: Chi cho giáo dục trung học cơ sở, tiểu học, bổ túc văn hóa, nhà trẻ, mẫu giáo, đào tạo nghề ngắn hạn do TP Thủ Đức quản lý.
• Sự nghiệp khoa học và công nghệ: Chi cho nhiệm vụ ứng dụng (trừ nghiên cứu khoa học).
• Quốc phòng, an ninh và trật tự – an toàn xã hội: Phần giao cho TP Thủ Đức thực hiện.
• Sự nghiệp y tế, dân số và gia đình: Các hoạt động y tế, thanh toán kinh phí mua thẻ Bảo hiểm y tế theo phân cấp.
• Sự nghiệp văn hóa thông tin, phát thanh, thể dục thể thao, bảo vệ môi trường: Bao gồm quét, thu gom rác, vận chuyển rác, duy tu hệ thống thoát nước, chăm sóc công viên cây xanh.
• Các hoạt động kinh tế: Duy tu, bảo dưỡng cầu đường, công trình thủy lợi, nạo vét kênh rạch, thanh toán tiền điện chiếu sáng công cộng.
• Hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội: Chi cho bộ máy hành chính, Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh.
• Chi bảo đảm xã hội: Cứu tế xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội, thực hiện chính sách xã hội.

3. Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới

Ngân sách TP Thủ Đức có trách nhiệm bổ sung cho ngân sách các phường trực thuộc.

4. Chi chuyển nguồn sang năm sau

Phần ngân sách chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục thực hiện.

Nguồn thu của ngân sách cấp phường gồm những khoản nào?

Theo Mục II Phần A, các khoản thu ngân sách cấp phường hưởng 100% bao gồm:

• Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
• Lệ phí môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh.
• Thu sự nghiệp của các đơn vị do phường quản lý.
• Thu đấu thầu, thu khoán theo mùa vụ từ quỹ đất công ích và hoa lợi công sản khác do phường quản lý.
• Viện trợ không hoàn lại trực tiếp cho ngân sách cấp phường.
• Huy động, đóng góp tự nguyện từ cơ quan, tổ chức, cá nhân.
• Phí, lệ phí do cơ quan nhà nước cấp phường thực hiện.
• Thu từ xử phạt vi phạm hành chính, phạt, tịch thu thuộc thẩm quyền của phường.

Tình huống thực tế: Khi chính sách thay đổi, ai quyết định điều chỉnh?

Chúng tôi từng tư vấn cho một doanh nghiệp bất động sản tại TP Thủ Đức. Khi đó, khách hàng thắc mắc: “Nếu nguồn thu của TP Thủ Đức thay đổi đột ngột do chính sách mới, thì thủ tục điều chỉnh phân chia ngân sách như thế nào?”

Câu trả lời được quy định rõ tại Điều 3.3 của Quyết định 05/2021/QĐ-UBND: “Trường hợp chính sách thay đổi làm nguồn thu của ngân sách TP Thủ Đức biến động lớn, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng huy động nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi, thì UBND TP Thủ Đức báo cáo UBND TP.HCM xem xét trình HĐND TP.HCM điều chỉnh việc phân chia nguồn thu giữa ngân sách các cấp.”

Như vậy, quy trình điều chỉnh được thực hiện qua ba bước: (1) UBND TP Thủ Đức báo cáo, (2) UBND TP.HCM xem xét, (3) HĐND TP.HCM quyết định điều chỉnh.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn pháp lý về ngân sách nhà nước, chúng tôi xin đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn TP Thủ Đức cần cập nhật kịp thời các quy định về thuế, phí, lệ phí để thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng hạn, tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.
2. UBND TP Thủ Đức và các phường cần tổ chức quản lý, điều hành ngân sách chặt chẽ theo đúng quy định tại Quyết định 05/2021/QĐ-UBND, đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ chính trị được giao.
3. Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc TP Thủ Đức cần nắm rõ quy định về trích lại phí, lệ phí để thực hiện hạch toán và nộp ngân sách đúng quy định.
4. Trong trường hợp có biến động lớn về nguồn thu, UBND TP Thủ Đức cần kịp thời báo cáo UBND TP.HCM để được điều chỉnh, tránh ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu và phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
5. Luôn tham khảo ý kiến luật sư hoặc chuyên gia tài chính khi có vướng mắc về nghĩa vụ thuế, phí hoặc quyền lợi liên quan đến ngân sách địa phương.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Quyết định 05/2021/QĐ-UBND là bước đi chiến lược nhằm trao quyền tự chủ tài chính cho TP Thủ Đức, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội mạnh mẽ tại khu vực phía Đông TP.HCM.