Tổng rà soát VBQPPL 2026: 13.242 văn bản đề xuất xử lý và lộ trình “3 đã, 3 không”

Cuộc tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật năm 2026 đang diễn ra như thế nào?

Chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về đợt tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đang diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Đây là một nhiệm vụ chính trị – pháp lý có quy mô lớn chưa từng có tiền lệ, được chỉ đạo trực tiếp bởi Ban Chỉ đạo Trung ương do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm Trưởng ban.

Theo báo cáo công bố tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo, tính đến ngày 30/6/2026, toàn bộ 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch và triển khai tổng rà soát. Đáng chú ý, các cơ quan đã xác định, tổng hợp 45.792 VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi rà soát; trong đó đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.242 văn bản.

“Có thể nói, đây là một khối lượng công việc rất lớn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương” — Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo.

Vì sao đợt tổng rà soát này khác biệt so với các cuộc rà soát hàng năm?

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: “Chúng ta không thể nhận thức và thực hiện đợt tổng rà soát này như những cuộc rà soát hằng năm”. Mục tiêu quan trọng nhất không phải là “rà soát được bao nhiêu văn bản, xử lý được bao nhiêu văn bản”, mà phải góp phần hoàn thiện một cách đồng bộ, thống nhất hệ thống pháp luật.

Cụ thể, cuộc rà soát lần này phải trả lời được 5 câu hỏi cốt lõi theo chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội:

1. Vướng ở đâu? — Xác định chính xác điểm nghẽn trong từng ngành, lĩnh vực, địa bàn.
2. Vì sao phải xử lý? — Làm rõ căn cứ pháp lý và thực tiễn của việc sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ.
3. Xử lý thế nào? — Đề xuất phương án xử lý cụ thể, khả thi.
4. Khi nào xong? — Xác định rõ lộ trình, thời hạn hoàn thành.
5. Ai chịu trách nhiệm? — Giao rõ cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp.

Kết quả tổng rà soát sẽ được xử lý theo trình tự nào?

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, kết quả tổng rà soát sẽ được chuyển ngay thành hành động của các cơ quan lập pháp và hành pháp. Nguyên tắc xử lý được Chủ tịch Quốc hội chỉ đạo rất cụ thể:

• Luật bất cập → Quốc hội sửa
• Nghị định bất cập → Chính phủ sửa
• Thông tư bất cập → Bộ chủ quản sửa
• Văn bản địa phương hướng dẫn chưa đúng → Địa phương tự sửa

Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu: “Văn bản đã rõ bất cập, rõ phương án thì xử lý ngay, không chờ kết thúc toàn bộ cuộc rà soát”. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp và người dân có thể kỳ vọng những quy định bất cập sẽ được tháo gỡ ngay trong quá trình rà soát, thay vì phải chờ đến khi hoàn tất toàn bộ.

Tinh thần “3 đã, 3 không” trong xử lý kết quả rà soát là gì?

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nêu rõ tinh thần chỉ đạo xuyên suốt:

“3 đã”:

• Đã rõ thì phải quyết
• Đã quyết thì làm
• Đã làm thì phải đến cùng, phải có kết quả

“3 không”:

• Không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển
• Không để một khoảng trống pháp lý làm chậm một quyết định đúng
• Không để sự chồng chéo về thẩm quyền trở thành lý do cho sự trì trệ

Tinh thần này thể hiện quyết tâm chính trị rất cao trong việc xử lý triệt để các bất cập pháp lý, không đùn đẩy trách nhiệm, không để người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ ràng.

Vai trò của công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong tổng rà soát?

Chủ tịch Quốc hội đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình rà soát. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng: AI chỉ là công cụ tham khảo, không phải yếu tố quyết định.

Phân tích của chúng tôi cho thấy, con người — trước hết là người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương — mới là người chịu trách nhiệm chính trị và pháp lý cuối cùng về chất lượng kết quả rà soát. Công nghệ hỗ trợ phân tích dữ liệu, nhưng quyết định cuối cùng thuộc về con người.

Tiến độ báo cáo và các mốc thời gian quan trọng

Về lộ trình, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu:

• Báo cáo của Chính phủ phải trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 31/8/2026
• Bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 5/9/2026

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu “không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà hạ thấp chất lượng”. Chất lượng báo cáo chính là thước đo năng lực của người đứng đầu từng Bộ, ngành, địa phương.

Tình huống thực tế: Ý nghĩa của tổng rà soát đối với doanh nghiệp

Hãy hình dung một doanh nghiệp đang gặp vướng mắc vì một thông tư ban hành từ năm 2015 nhưng đến nay vẫn còn hiệu lực, trong khi các quy định mới hơn đã thay đổi hoàn toàn bối cảnh kinh doanh. Trước đây, doanh nghiệp phải tự xoay xở, kiến nghị nhiều nơi nhưng không rõ cơ quan nào có thẩm quyền xử lý dứt điểm.

Với đợt tổng rà soát này, quy định lạc hậu đó sẽ được nhận diện, phân loại và đề xuất phương án xử lý cụ thể. Nếu thuộc thẩm quyền của Bộ, Bộ sẽ phải sửa ngay. Đây chính là ý nghĩa thực tiễn của tinh thần “không để một quy định lạc hậu làm mất một cơ hội phát triển”.

Lời khuyên từ luật sư

Trên cơ sở phân tích các quy định và định hướng chỉ đạo mới nhất, chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị cho quý khách hàng:

1. Chủ động rà soát các văn bản pháp luật đang áp dụng cho hoạt động kinh doanh của mình, xác định những quy định đã lỗi thời hoặc chồng chéo để kịp thời kiến nghị.
2. Theo dõi sát các báo cáo tổng rà soát được công bố trên cổng thông tin điện tử Chính phủ (Chinhphu.vn) và Bộ Tư pháp (MoJ.gov.vn) để nắm bắt các thay đổi sắp tới.
3. Ghi nhận và phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn áp dụng pháp luật tới các cơ quan có thẩm quyền — đây chính là nguồn thông tin quan trọng để các cơ quan hoàn thiện thể chế.
4. Tham khảo ý kiến luật sư trước khi thực hiện các giao dịch lớn hoặc kế hoạch kinh doanh mới, bởi hệ thống pháp luật đang trong quá trình điều chỉnh mạnh mẽ, có thể ảnh hưởng đến tính hợp pháp và hiệu quả của các quyết định kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết trên được cập nhật dựa trên thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp và các nguồn chính thức khác. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất của quá trình tổng rà soát để quý khách hàng kịp thời nắm bắt. Nếu quý khách có bất kỳ vướng mắc pháp lý nào liên quan, xin đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể.