Bạn cần biết gì về quyền lợi khi tham gia nghĩa vụ quân sự? Hướng dẫn chi tiết 2026

Thực hiện nghĩa vụ quân sự không chỉ là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân đối với Tổ quốc mà còn đi kèm nhiều quyền lợi thiết thực. Nhiều bạn trẻ và gia đình vẫn còn băn khoăn: Khi tham gia nghĩa vụ quân sự, tôi được hưởng những chế độ gì? Sau khi xuất ngũ, tôi có được hỗ trợ việc làm không? Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải đáp chi tiết tất cả các quyền lợi theo quy định pháp luật hiện hành, giúp bạn an tâm khi thực hiện nghĩa vụ.

Quyền lợi nào cho hạ sĩ quan, binh sĩ trong thời gian tại ngũ?

• Chế độ ăn, ở: Được cung cấp đầy đủ lương thực, thực phẩm, nơi ăn ở phù hợp với điều kiện của đơn vị.
• Quân trang: Được cấp phát quân phục, trang bị cá nhân theo tiêu chuẩn quy định.
• Chăm sóc y tế: Được khám, chữa bệnh miễn phí tại các cơ sở y tế quân đội. Trường hợp bị thương, bị bệnh khi thực hiện nhiệm vụ sẽ được hưởng chế độ ưu đãi theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và người có công.
• Phụ cấp quân hàm: Được hưởng phụ cấp hằng tháng theo cấp bậc quân hàm. Mức phụ cấp cụ thể được quy định chi tiết tại các văn bản hướng dẫn của Bộ Quốc phòng.
• Nghỉ phép, lễ, Tết: Được nghỉ phép năm, nghỉ lễ, Tết và được thanh toán tiền tàu xe, phụ cấp đi đường theo quy định.
• Thời gian công tác: Thời gian phục vụ tại ngũ được tính là thời gian công tác liên tục, làm cơ sở để hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chế độ hưu trí sau này.

Ví dụ thực tế: Anh Nguyễn Văn A, nhập ngũ tháng 3/2025. Trong thời gian tại ngũ, anh được cấp phát quân trang đầy đủ, khám sức khỏe định kỳ miễn phí và hưởng phụ cấp quân hàm 1.200.000 đồng/tháng. Khi bị ốm, anh được điều trị tại bệnh viện quân đội mà không mất bất kỳ chi phí nào.

Sau khi xuất ngũ, tôi được hưởng trợ cấp gì?

Một trong những quyền lợi quan trọng nhất sau khi hoàn thành nghĩa vụ là chế độ trợ cấp. Cụ thể:

• Trợ cấp xuất ngũ một lần: Mức trợ cấp được tính dựa trên thời gian phục vụ tại ngũ. Theo Điều 7 Nghị định 27/2016/NĐ-CP, mỗi năm phục vụ trong quân đội được hưởng một mức trợ cấp nhất định do Chính phủ quy định.
• Trợ cấp tạo việc làm: Đây là điểm đáng chú ý. Quân nhân xuất ngũ được hỗ trợ tạo việc làm với số tiền bằng 06 tháng lương cơ sở tại thời điểm xuất ngũ. Năm 2026, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP), tương đương khoảng 14.040.000 đồng.

Lưu ý: Mức trợ cấp này có thể thay đổi theo từng thời kỳ. Bạn nên cập nhật mức lương cơ sở mới nhất tại thời điểm xuất ngũ để tính toán chính xác.

Tôi có được đảm bảo việc làm sau khi xuất ngũ không?

Tình huống thực tế: Chị Trần Thị B làm kế toán tại Công ty TNHH X từ năm 2022. Năm 2025, chị nhận lệnh gọi nhập ngũ. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự vào năm 2027, chị quay lại công ty và được bố trí trở lại vị trí cũ với mức lương tương đương.

Theo quy định tại Điều 50 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm tiếp nhận và bố trí việc làm cho người lao động trở lại sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Cụ thể:

• Được bố trí vào vị trí công việc cũ hoặc vị trí tương đương.
• Không được phân biệt đối xử về tiền lương, quyền lợi.
• Thời gian tại ngũ được tính là thời gian công tác liên tục để hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, thâm niên.

Nếu người sử dụng lao động không thực hiện đúng quy định, bạn có quyền khiếu nại đến cơ quan lao động hoặc khởi kiện ra tòa án để bảo vệ quyền lợi.

Tôi có được hỗ trợ đào tạo nghề và tư vấn việc làm không?

Bên cạnh trợ cấp tiền mặt, quân nhân xuất ngũ còn được hưởng các chính sách hỗ trợ dài hạn để ổn định cuộc sống:

• Hỗ trợ đào tạo nghề: Được tham gia các khóa đào tạo nghề miễn phí hoặc giảm học phí tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Mức hỗ trợ tối đa lên đến 12 tháng tiền lương cơ sở cho mỗi khóa học.
• Tư vấn việc làm: Được các trung tâm dịch vụ việc làm tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí.
• Ưu tiên tuyển sinh, tuyển dụng: Được cộng điểm ưu tiên khi tham gia kỳ thi tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng; được ưu tiên khi xét tuyển vào các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Lời khuyên từ luật sư:

1. Giữ giấy tờ cẩn thận: Quyết định xuất ngũ, giấy chứng nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự là căn cứ pháp lý quan trọng để hưởng các chế độ sau này.
2. Liên hệ sớm với đơn vị cũ: Trước khi xuất ngũ khoảng 1-2 tháng, hãy liên hệ với người sử dụng lao động để thông báo và xác nhận việc quay trở lại làm việc.
3. Tận dụng chính sách đào tạo nghề: Nếu chưa có việc làm ổn định, hãy đăng ký ngay các khóa đào tạo nghề miễn phí để nâng cao kỹ năng.
4. Cập nhật văn bản pháp luật mới: Các mức trợ cấp, lương cơ sở có thể thay đổi. Theo dõi thường xuyên các văn bản của Chính phủ, Bộ Quốc phòng.
5. Khiếu nại kịp thời: Nếu bị từ chối quyền lợi, hãy khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền hoặc nhờ luật sư hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp