Bạn cần biết gì về Nghị quyết 06-NQ/TW và Chiến lược văn hóa đối ngoại 2030-2045?

Nghị quyết 06-NQ/TW và Quyết định 1306/QĐ-TTg có hiệu lực khi nào? Nội dung chính là gì?

Theo Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị, công tác đối ngoại và ngoại giao văn hóa không chỉ dừng lại ở bảo vệ lợi ích quốc gia mà phải trở thành “phương thức thể hiện bản lĩnh, bản sắc và tầm vóc Việt Nam trên trường quốc tế”. Quyết định số 1306/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành đã cụ thể hóa quan điểm này với các mục tiêu định lượng rõ ràng.

Đáng chú ý, Chiến lược văn hóa đối ngoại là sự kết hợp của ba nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 06-NQ/TW về đối ngoại, Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa, và Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế. Điều này tạo thành một khung pháp lý đồng bộ, giúp văn hóa trở thành mũi nhọn hành động.

Mục tiêu cụ thể của Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 là gì?

Theo Quyết định 1306/QĐ-TTg, các mục tiêu định lượng được thiết lập như sau:

• Đến năm 2030:
  • Có thêm ít nhất 5 di sản/danh hiệu được các tổ chức quốc tế công nhận.
  • Xây dựng ít nhất 10 điểm đến du lịch văn hóa-di sản thành thương hiệu quốc gia có sức cạnh tranh toàn cầu.
  • Thiết lập mới từ 1 đến 3 Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài.
• Tầm nhìn đến năm 2045:
  • Phấn đấu có thêm ít nhất 15 di sản/danh hiệu toàn cầu.
  • Lọt vào Top 3 khu vực ASEAN và Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm (Soft Power Index).
  • Trở thành một trong những trung tâm văn hóa và sáng tạo hàng đầu khu vực.

Hiện tại, Việt Nam đang sở hữu hơn 70 danh hiệu UNESCO, dẫn đầu khu vực ASEAN. Đây là nguồn tài nguyên to lớn cho phát triển “kinh tế di sản” bền vững.

Làm thế nào để dung hòa giữa bảo tồn di sản và khai thác kinh tế? – Góc nhìn pháp lý và thực tiễn

Đây là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và chính quyền địa phương quan tâm. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Chiến lược văn hóa đối ngoại đã đặt ra nguyên tắc cốt lõi: phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi chuyển đổi từ tư duy “khai thác tài nguyên di sản” sang “kinh tế di sản tuần hoàn và du lịch xanh”.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, nhấn mạnh:

Việt Nam cần tập trung vào xây dựng các hệ sinh thái sáng tạo thay vì các dự án đơn lẻ, gắn sáng tạo với phát triển kỹ năng, thị trường và sinh kế bền vững; đầu tư vào con người thông qua giáo dục, đào tạo và các không gian sáng tạo phù hợp; thúc đẩy du lịch bền vững và tôn trọng các giá trị văn hóa, bảo đảm tăng trưởng gắn với bảo tồn di sản, tôn trọng sức chịu tải và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng địa phương.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp du lịch tại Quảng Nam muốn phát triển tour tham quan Khu đền tháp Mỹ Sơn (di sản UNESCO) với quy mô lớn. Theo khuyến nghị của UNESCO, sức chịu tải của khu di sản này là khoảng 3.000 khách/ngày. Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch khai thác tuân thủ nguyên tắc “kinh tế di sản tuần hoàn”, kết hợp với chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư để đảm bảo lợi ích hài hòa, tránh gây áp lực quá tải lên di sản.

Cơ hội và thách thức từ chuyển đổi số trong văn hóa đối ngoại

Theo ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Việt Nam có gần 80 triệu người dùng Internet, 76 triệu tài khoản mạng xã hội và 127 triệu kết nối di động – đây là nền tảng vững chắc cho phát triển văn hóa số. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chủ yếu ở vị thế người sử dụng hơn là làm chủ nền tảng, dễ bị các công cụ AI hay deepfake thao túng.

Để giải quyết thách thức này, Chiến lược văn hóa đối ngoại yêu cầu nhanh chóng đào tạo cán bộ kiêm nhiệm phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy, không làm phát sinh thêm đầu mối hay tăng biên chế công chức ở nước ngoài. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng các chương trình đào tạo liên ngành, kết hợp giữa văn hóa, ngoại giao và công nghệ thông tin.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích trên, chúng tôi xin đưa ra một số lời khuyên pháp lý và chiến lược cho các bên liên quan:

1. Đối với doanh nghiệp du lịch và văn hóa: Cần nắm rõ các quy định về bảo tồn di sản trong Luật Di sản văn hóa và các khuyến nghị của UNESCO. Xây dựng kế hoạch kinh doanh theo hướng “kinh tế di sản tuần hoàn”, kết hợp với chính quyền địa phương và cộng đồng để đảm bảo tính bền vững.
2. Đối với chính quyền địa phương: Cần rà soát, ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về sức chịu tải của từng di sản, tạo khung pháp lý rõ ràng cho việc khai thác du lịch gắn với bảo tồn.
3. Đối với các tổ chức văn hóa, giáo dục: Cần chủ động đề xuất các chương trình đào tạo nhân lực văn hóa đối ngoại kết hợp công nghệ số, đặc biệt là AI và Big Data, để đáp ứng yêu cầu của Chiến lược.
4. Đối với cộng đồng dân cư: Cần tham gia tích cực vào các mô hình hợp tác công-tư-cộng đồng, đảm bảo lợi ích thiết thực từ phát triển du lịch di sản, đồng thời bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống.
5. Đối với các nhà đầu tư nước ngoài: Cần lưu ý các quy định về đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là các dự án liên quan đến di sản UNESCO, để đảm bảo tuân thủ pháp luật Việt Nam và các cam kết quốc tế.

Câu hỏi thường gặp