Bạn cần biết gì về Luật Đấu thầu 2026? Tổng hợp Nghị định, Thông tư mới nhất

Kính chào Quý khách hàng,

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đấu thầu liên tục được cập nhật, việc nắm bắt kịp thời các quy định mới nhất là yếu tố sống còn để doanh nghiệp tham gia dự thầu thành công và tránh rủi ro pháp lý. Với tư cách là luật sư tư vấn trực tiếp cho các doanh nghiệp, chúng tôi hiểu rõ những khó khăn khi phải tra cứu hàng loạt văn bản pháp luật chồng chéo. Bài viết này sẽ tổng hợp và phân tích một cách có hệ thống toàn bộ khung pháp lý về đấu thầu đang có hiệu lực trong năm 2026, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và hành động đúng đắn.

Theo quy định hiện hành, Luật Đấu thầu năm 2023 (Luật số 22/2023/QH15) vẫn là văn bản trung tâm điều chỉnh hoạt động đấu thầu, nhưng đã được sửa đổi, bổ sung bởi nhiều luật khác có hiệu lực từ năm 2025 và 2026. Cụ thể, các văn bản sửa đổi, bổ sung bao gồm: Luật số 57/2024/QH15 (hiệu lực 15/1/2025), Luật số 90/2025/QH15 (hiệu lực 1/7/2025), Luật Phục hồi, phá sản 2025 (hiệu lực 1/3/2026), Luật Công nghệ cao 2025 (hiệu lực 1/7/2026) và Luật An ninh mạng 2025 (hiệu lực 1/7/2026). Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cập nhật liên tục.

Luật Đấu thầu 2026 đang áp dụng là văn bản nào?

Luật Đấu thầu 2023 (Luật số 22/2023/QH15) do Quốc hội ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/1/2024, là văn bản pháp lý nền tảng. Tuy nhiên, đến năm 2026, văn bản này đã được sửa đổi, bổ sung bởi các luật chuyên ngành khác, tạo thành một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh.

Các văn bản sửa đổi, bổ sung Luật Đấu thầu 2023 trong năm 2025-2026 bao gồm:

• Luật số 57/2024/QH15 (sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật PPP và Luật Đấu thầu) – hiệu lực từ ngày 15/1/2025.
• Luật số 90/2025/QH15 (sửa đổi Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Hải quan, Luật Thuế GTGT…) – hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
• Luật Phục hồi, phá sản 2025 – hiệu lực từ ngày 1/3/2026.
• Luật Công nghệ cao 2025 – hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
• Luật An ninh mạng 2025 – hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại thuvienphapluat.vn, việc có tới 5 luật sửa đổi, bổ sung trong vòng 2 năm cho thấy sự thay đổi nhanh chóng của môi trường pháp lý, đòi hỏi doanh nghiệp phải thường xuyên rà soát và cập nhật.

Tổng hợp đầy đủ Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu 2026

Bên cạnh các luật, hệ thống Nghị định hướng dẫn chi tiết là yếu tố quan trọng nhất để áp dụng vào thực tiễn. Dưới đây là danh sách các Nghị định đang có hiệu lực trong năm 2026:

1. Nghị định 225/2025/NĐ-CP (sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư) – ban hành ngày 15/8/2025, hiệu lực từ ngày 15/8/2025.
2. Nghị định 214/2025/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu) – ban hành ngày 4/8/2025, hiệu lực từ ngày 4/8/2025.
3. Nghị định 188/2025/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Bảo hiểm y tế, có liên quan đến quy định về thanh toán chi phí thuốc, thiết bị y tế theo khoản 3 Điều 55 Luật Đấu thầu 2023 được sửa đổi) – ban hành ngày 1/7/2025, hiệu lực từ ngày 15/8/2025.
4. Nghị định 17/2025/NĐ-CP (sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu) – ban hành ngày 6/2/2025, hiệu lực từ ngày 6/2/2025.
5. Nghị định 115/2024/NĐ-CP (hướng dẫn lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất) – ban hành ngày 16/9/2024, hiệu lực từ ngày 16/9/2024.
6. Nghị định 23/2024/NĐ-CP (hướng dẫn lựa chọn nhà đầu tư theo pháp luật quản lý ngành) – ban hành ngày 27/2/2024, hiệu lực từ ngày 27/2/2024.

Lưu ý quan trọng: Nghị định 24/2024/NĐ-CP (hướng dẫn lựa chọn nhà thầu) đã hết hiệu lực từ ngày 4/8/2025 và được thay thế hoàn toàn bởi Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Danh sách Thông tư hướng dẫn Luật Đấu thầu 2026 mới nhất

Hệ thống Thông tư hướng dẫn chi tiết các khía cạnh kỹ thuật, mẫu hồ sơ và quy trình đấu thầu cũng đã được cập nhật mạnh mẽ. Các Thông tư đang có hiệu lực trong năm 2026 bao gồm:

• Thông tư 01/2026/TT-BYT (Danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia đối với thiết bị y tế) – hiệu lực từ ngày 1/3/2026.
• Thông tư 105/2025/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT về đào tạo, chứng chỉ đấu thầu) – hiệu lực từ ngày 31/10/2025.
• Thông tư 98/2025/TT-BTC (mẫu hồ sơ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư PPP) – hiệu lực từ ngày 27/10/2025.
• Thông tư 37/2025/TT-BYT (sửa đổi Thông tư 05/2024/TT-BYT về đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế) – hiệu lực từ ngày 7/8/2025.
• Thông tư 79/2025/TT-BTC (hướng dẫn đăng tải thông tin đấu thầu và mẫu hồ sơ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia) – hiệu lực từ ngày 4/8/2025.
• Thông tư 69/2024/TT-BTC (danh mục hàng hóa, dịch vụ mua sắm tập trung cấp quốc gia) – hiệu lực từ ngày 15/11/2024.
• Thông tư 15/2024/TT-BKHĐT (mẫu hồ sơ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư) – hiệu lực từ ngày 30/9/2024.
• Thông tư 05/2024/TT-BYT (đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế) – hiệu lực từ ngày 15/5/2024.
• Thông tư 04/2024/TT-BYT (mua sắm tập trung cấp quốc gia đối với thuốc) – hiệu lực từ ngày 20/4/2024.
• Thông tư 03/2024/TT-BYT (danh mục thuốc EU-GMP) – hiệu lực từ ngày 16/4/2024.
• Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (đào tạo, cấp chứng chỉ đấu thầu) – hiệu lực từ ngày 6/3/2024.
• Quyết định 1667/QĐ-BYT (áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu đặc biệt theo điểm đ khoản 1 Điều 29 Luật Đấu thầu) – hiệu lực từ ngày 14/6/2024.

Lưu ý: Một số Thông tư cũ đã hết hiệu lực, bao gồm: Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT (hết hiệu lực từ 4/8/2025), Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT (hết hiệu lực từ 1/1/2025), Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT (hết hiệu lực từ 26/4/2024).

Đấu thầu là gì? Bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu theo quy định mới

Theo khoản 8, 9 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023, đấu thầu được định nghĩa là quá trình lựa chọn nhà thầu hoặc nhà đầu tư để ký kết hợp đồng trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế. Đấu thầu qua mạng là việc thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Điều 6 Luật Đấu thầu 2023 quy định chi tiết về bảo đảm cạnh tranh. Cụ thể, các nhà thầu phải độc lập về pháp lý và tài chính với các bên liên quan. Một số quy tắc quan trọng bao gồm:

• Nhà thầu nộp hồ sơ quan tâm phải độc lập với nhà thầu tư vấn lập hồ sơ, đánh giá hồ sơ, chủ đầu tư, bên mời thầu.
• Nhà thầu tham dự thầu phải độc lập với các nhà thầu tư vấn quản lý dự án, giám sát, lập hồ sơ mời thầu.
• Điều kiện để được coi là độc lập: không cùng thuộc một cơ quan quản lý, không có cổ phần hoặc vốn góp trên 30% của nhau, không có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của nhau đối với đấu thầu hạn chế.
• Nhà đầu tư phải độc lập với cơ quan có thẩm quyền, bên mời thầu và các nhà thầu tư vấn.

Chúng tôi đã từng chứng kiến nhiều trường hợp doanh nghiệp bị loại hồ sơ dự thầu chỉ vì vi phạm quy định về độc lập tài chính dù năng lực rất tốt. Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất mà các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp bị loại vì vi phạm cạnh tranh

Một công ty xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh đã tham dự gói thầu xây lắp trị giá 50 tỷ đồng. Tuy nhiên, công ty này có cổ phần (20%) trong một công ty tư vấn đã lập hồ sơ mời thầu cho gói thầu đó. Dù năng lực kỹ thuật vượt trội, hồ sơ của họ vẫn bị loại ngay từ vòng sơ tuyển. Theo quy định tại khoản 2 Điều 6, nhà thầu tham dự thầu phải độc lập về tài chính với nhà thầu tư vấn lập hồ sơ mời thầu. Đây là bài học đắt giá cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm tra kỹ lưỡng các mối quan hệ pháp lý trước khi nộp hồ sơ.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn thực tiễn, chúng tôi khuyến nghị Quý khách hàng:

1. Cập nhật thường xuyên hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu, đặc biệt là các Nghị định và Thông tư mới, vì chúng thay đổi nhanh chóng.
2. Kiểm tra kỹ lưỡng tính độc lập pháp lý và tài chính của doanh nghiệp với tất cả các bên liên quan trong gói thầu, bao gồm bên mời thầu, nhà thầu tư vấn, các nhà thầu khác.
3. Sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để tra cứu thông tin và thực hiện các thủ tục đấu thầu qua mạng, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật.
4. Tham khảo ý kiến luật sư chuyên ngành trước khi nộp hồ sơ dự thầu đối với các gói thầu có giá trị lớn hoặc có nhiều yếu tố pháp lý phức tạp.
5. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh tính độc lập để sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu từ bên mời thầu hoặc cơ quan thanh tra.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn về khung pháp lý đấu thầu năm 2026. Nếu Quý khách hàng cần hỗ trợ thêm hoặc có vướng mắc cụ thể, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.