5 địa phương phải khởi công nhà ở cho thuê quy mô lớn: Bạn cần biết gì?

Ngày 26/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chỉ đạo 5 địa phương gồm Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình khẩn trương triển khai các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn, nhằm giải quyết áp lực nhà ở cho hàng trăm nghìn công nhân tại các khu công nghiệp. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong chính sách phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tại Việt Nam.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý, yêu cầu cụ thể từ Thủ tướng, cơ hội cho doanh nghiệp và người lao động, cũng như những vấn đề thực tiễn cần lưu ý.

Vì sao 5 địa phương này được chọn để triển khai nhà ở cho thuê quy mô lớn?

Theo chỉ đạo của Thủ tướng tại cuộc họp ngày 26/5/2026, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ là khu vực trọng tâm phát triển công nghiệp, với tốc độ đô thị hóa và quy mô lao động tập trung rất lớn. Cụ thể:

• Hải Phòng: Lực lượng lao động trong các khu công nghiệp trên 370.000 người. Nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 khoảng 33.000 căn hộ, nhưng hiện mới đáp ứng được hơn 12% (dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê).
• Bắc Ninh và Hưng Yên: Tình hình tương tự, thậm chí gay gắt hơn, với hàng trăm nghìn công nhân đang phải thuê nhà trọ tự phát, tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường.
• Quảng Ninh và Ninh Bình: Các khu công nghiệp Đông Mai, Sông Khoai, Vân Đồn (Quảng Ninh) và Đồng Văn, Hòa Mạc (Ninh Bình) cũng đang có nhu cầu cấp bách về nhà ở cho thuê.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc triển khai thí điểm tại 5 địa phương này sẽ là tiền đề để nhân rộng mô hình ra cả nước, đặc biệt là các vùng kinh tế trọng điểm khác.

Yêu cầu cụ thể của Thủ tướng về nhà ở cho thuê quy mô lớn là gì?

Tại Thông báo số 262/TB-VPCP ngày 26/5/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đưa ra các yêu cầu cụ thể như sau:

Về quy hoạch

Các địa phương phải căn cứ quy hoạch chung, quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt, chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, xác định cụ thể vị trí, quy mô các khu vực phát triển nhà ở cho thuê, gắn với các khu công nghiệp trọng điểm. Việc này phải hoàn thành trong tháng 6/2026.

Về triển khai dự án

• Trong tháng 6/2026: Mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất 01 dự án nhà ở cho thuê.
• Trong quý III, IV năm 2026: Sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn.

Về Quỹ nhà ở địa phương

Thủ tướng yêu cầu các địa phương khẩn trương kiện toàn hoặc thành lập Quỹ nhà ở địa phương theo Nghị định số 302/2025/NĐ-CP, hoàn thành trong tháng 6 năm 2026.

Về đề xuất cơ chế, chính sách

Các địa phương phải đề xuất cơ chế đặc thù về đất đai, tài chính – tín dụng, thuế, thủ tục đầu tư, quản lý vận hành… gửi Bộ Xây dựng tổng hợp. Hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.

Cơ hội nào cho doanh nghiệp và nhà đầu tư?

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, Nhà nước sẽ giữ vai trò kiến tạo, sử dụng nguồn lực nhà nước làm đòn bẩy để thu hút nguồn lực tư nhân. Các cơ hội cụ thể bao gồm:

• Doanh nghiệp tư nhân bỏ tiền triển khai dự án nhà ở cho thuê: Có thể được giao quản lý một số trung tâm thương mại để tạo dòng tiền bảo đảm chi phí vận hành, bảo dưỡng.
• Doanh nghiệp khu công nghiệp: Đã có những mô hình thành công như ký túc xá Pegatron, LG Display tại Hải Phòng (1.340 phòng) cho thấy doanh nghiệp sẵn sàng tham gia nếu có cơ chế phù hợp.
• Nhà đầu tư dài hạn: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu đề xuất cơ chế ưu đãi tài chính, thuế, tín dụng đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn.

“Nếu giải quyết được nhu cầu này sẽ góp phần chăm lo đời sống Nhân dân, bảo đảm an sinh, trật tự an toàn xã hội, tạo nền tảng vững chắc để duy trì lực lượng lao động, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế nhanh, bền vững.” — Thủ tướng Lê Minh Hưng.

Người lao động được hưởng lợi gì từ chính sách này?

Theo Thủ tướng, phần lớn công nhân, người lao động tại 5 địa phương hiện đang thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây – tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về an toàn, đặc biệt là phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường, điều kiện sống và các nhu cầu về hạ tầng xã hội.

Với chính sách mới, người lao động sẽ được hưởng các lợi ích:

• Nhà ở cho thuê dài hạn với giá hợp lý: Nhà nước sẽ phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, giúp người thu nhập thấp có thể tiếp cận nhà ở ổn định.
• Điều kiện sống an toàn: Các dự án nhà ở cho thuê sẽ phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phòng cháy chữa cháy và an toàn.
• Giảm áp lực sở hữu nhà: Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển nhà ở cho thuê sẽ giúp giảm bớt áp lực sở hữu nhà, giải quyết được rất nhiều vấn đề lớn của nền kinh tế.

Tình huống thực tế

Anh Nguyễn Văn A, công nhân tại khu công nghiệp VSIP Hải Phòng, hiện đang thuê một phòng trọ tự phát với giá 3 triệu đồng/tháng. Phòng trọ chật hẹp, không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, và thường xuyên bị chủ nhà tăng giá đột ngột.

Theo chính sách mới, Hải Phòng dự kiến phát triển nhà ở cho thuê quy mô lớn gần khu công nghiệp VSIP. Anh A có thể thuê một căn hộ khép kín, đầy đủ tiện nghi với giá khoảng 2-2,5 triệu đồng/tháng (nhờ cơ chế ưu đãi của Nhà nước), và được ký hợp đồng thuê dài hạn 5-10 năm, không sợ bị tăng giá tùy tiện.

Đây là một minh chứng cho thấy chính sách nhà ở cho thuê quy mô lớn có thể thay đổi cuộc sống của hàng triệu công nhân lao động.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định pháp lý hiện hành và chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng, chúng tôi có những lời khuyên sau cho các bên liên quan:

1. Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hãy theo dõi sát sao quy hoạch và kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê của 5 địa phương. Đây là cơ hội vàng để tham gia vào thị trường nhà ở xã hội với nhiều ưu đãi. Liên hệ ngay với Sở Xây dựng địa phương để được hướng dẫn chi tiết về thủ tục đầu tư và các cơ chế ưu đãi.
2. Đối với người lao động: Theo dõi thông tin từ chính quyền địa phương và các doanh nghiệp phát triển dự án. Khi có dự án nhà ở cho thuê, hãy tìm hiểu kỹ hợp đồng thuê, quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Nếu gặp bất kỳ vấn đề pháp lý nào, hãy tham khảo ý kiến luật sư để bảo vệ quyền lợi.
3. Đối với các địa phương: Cần khẩn trương hoàn thành quy hoạch, thành lập Quỹ nhà ở địa phương và đề xuất cơ chế đặc thù đúng thời hạn. Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế – xã hội.
4. Đối với người dân có nhà trọ tự phát: Cần nắm rõ các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường. Bộ Xây dựng sẽ ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (bao gồm chung cư mini, nhà cho thuê hộ gia đình) – hãy tuân thủ để tránh rủi ro pháp lý.
5. Đối với tất cả các bên: Theo dõi sát sao quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng cho thị trường nhà ở cho thuê trong tương lai.