5 chính sách mới của Luật về văn bản quy phạm pháp luật: Doanh nghiệp cần biết gì?

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 227/NQ-CP ngày 13/8/2026 thông qua 05 chính sách quan trọng của Luật về văn bản quy phạm pháp luật. Đây là bước đi chiến lược nhằm cải cách toàn diện hệ thống pháp luật Việt Nam — điều mà mọi doanh nghiệp và người dân đều quan tâm bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh và đời sống pháp lý.

Với vai trò là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết từng chính sách, ý nghĩa thực tiễn và những điểm cần lưu ý để quý khách hàng nắm bắt kịp thời xu hướng cải cách pháp luật.

Nghị quyết 227/NQ-CP 2026 được ban hành dựa trên căn cứ pháp lý nào?

Theo nội dung Nghị quyết, văn bản này được xây dựng dựa trên các căn cứ pháp lý chủ yếu sau:

• Luật Tổ chức Chính phủ ngày 18/02/2025;
• Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 19/02/2025 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật này ngày 25/6/2025;
• Nghị quyết số 02/2026/UBTVQH16 ngày 25/5/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026;
• Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 và Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật;
• Nghị định số 191/2026/NĐ-CP ngày 29/5/2026 ban hành Quy chế làm việc của Chính phủ.

Đáng chú ý, Nghị quyết được ban hành trên cơ sở đề nghị của Bộ Tư pháp tại Tờ trình số 130/TTr-BTP ngày 24/7/2026, cùng với Báo cáo số 672/BC-BTP và Báo cáo số 684/BC-BTP tiếp thu, giải trình ý kiến các Thành viên Chính phủ.

05 chính sách chính được thông qua tại Nghị quyết 227/NQ-CP là gì?

Theo Điều 1 Nghị quyết 227/NQ-CP, Chính phủ chính thức thông qua 05 nhóm chính sách của Luật về văn bản quy phạm pháp luật, được xây dựng trên cơ sở tiếp thu, giải trình ý kiến của các Thành viên Chính phủ. Cụ thể:

Chính sách 1: Tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Chính sách đầu tiên hướng đến mục tiêu giảm thiểu số lượng văn bản quy phạm pháp luật, tránh chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ pháp luật, dễ dàng tiếp cận và thực thi đúng quy định.

Chính sách 2: Xác định rõ thẩm quyền ban hành văn bản

Chính sách này tập trung làm rõ thẩm quyền về nội dung ban hành văn bản quy phạm pháp luật của từng chủ thể, phạm vi nội dung giữa luật với các văn bản khác. Điều này giúp tránh tình trạng lạm quyền hoặc vượt thẩm quyền trong ban hành văn bản pháp luật.

Chính sách 3: Đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản

Theo hướng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả và có kiểm soát, đẩy nhanh việc thể chế hóa chủ trương, định hướng của Đảng thành pháp luật. Đây là điểm mấu chốt giúp hệ thống pháp luật Việt Nam bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của kinh tế – xã hội.

Chính sách 4: Gắn kết xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật

Chính sách này hướng đến việc hoàn thiện cơ chế giải thích Hiến pháp, luật; hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật và xây dựng cơ chế đánh giá văn bản sau ban hành. Điều này giúp đảm bảo các quy định pháp luật thực sự đi vào cuộc sống và được điều chỉnh kịp thời nếu không còn phù hợp.

Chính sách 5: Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu

Chính sách cuối cùng tập trung xây dựng cơ chế nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật; tăng cường tính chuyên nghiệp trong công tác soạn thảo và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.

Trách nhiệm của Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan được quy định thế nào?

Điều 2 Nghị quyết 227/NQ-CP giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ tác động của chính sách để bảo đảm tính khả thi, thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật;
• Nghiên cứu đổi mới quy trình xây dựng luật theo hướng nâng cao thực chất chất lượng chính sách và dự thảo văn bản;
• Bảo đảm liên thông giữa quy trình chính sách với quy trình soạn thảo, không làm phát sinh thêm tầng nấc, thủ tục, hồ sơ trùng lặp;
• Làm rõ hơn trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan chủ trì về chất lượng chính sách;
• Đẩy mạnh số hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quy trình xây dựng chính sách và soạn thảo văn bản;
• Nghiên cứu xây dựng hồ sơ lập pháp điện tử thống nhất.

Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu Bộ Tư pháp khẩn trương tổ chức xây dựng dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật và trình Chính phủ trong tháng 8/2026, bảo đảm tiến độ để Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Ai được giao chỉ đạo xây dựng dự án Luật này?

Theo Điều 3 Nghị quyết, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu được phân công chỉ đạo việc xây dựng, hoàn thiện dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật. Việc phân công cụ thể người đứng đầu chịu trách nhiệm thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đẩy nhanh tiến độ cải cách pháp luật.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi gì từ Nghị quyết này?

Hãy xem xét trường hợp của Công ty TNHH ABC – một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics. Hiện tại, công ty phải tuân thủ hàng chục văn bản quy phạm pháp luật khác nhau từ luật, nghị định, thông tư đến các quyết định của địa phương. Việc cập nhật và tuân thủ các quy định chồng chéo, mâu thuẫn khiến công ty tốn kém chi phí và thời gian.

Với Chính sách 1 (tinh gọn hệ thống văn bản) và Chính sách 2 (xác định rõ thẩm quyền), công ty ABC có thể kỳ vọng vào một hệ thống pháp luật gọn gàng, rõ ràng hơn. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn tạo môi trường kinh doanh minh bạch, dự đoán được.

Lời khuyên từ luật sư cho doanh nghiệp và người dân

Trước những thay đổi quan trọng trong chính sách pháp luật, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng lưu ý các điểm sau:

1. Theo dõi sát tiến độ xây dựng Luật mới: Dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật sẽ được trình Chính phủ trong tháng 8/2026. Doanh nghiệp nên theo dõi để kịp thời nắm bắt các thay đổi dự kiến và có sự chuẩn bị.
2. Rà soát lại các văn bản pháp lý nội bộ: Với chính sách tinh gọn hệ thống văn bản, doanh nghiệp nên chủ động rà soát các quy định nội bộ có khả năng xung đột với quy định mới.
3. Đánh giá tác động đến hoạt động kinh doanh: Mỗi chính sách mới đều có thể ảnh hưởng đến mô hình kinh doanh của doanh nghiệp. Việc đánh giá tác động sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng.
4. Chuẩn bị cho quá trình số hóa pháp luật: Với định hướng ứng dụng AI và xây dựng hồ sơ lập pháp điện tử, doanh nghiệp nên đầu tư vào hạ tầng công nghệ để tận dụng các tiện ích mới.
5. Tham vấn luật sư khi cần thiết: Các quy định mới có thể mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm rủi ro pháp lý. Việc tham vấn chuyên gia sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định đúng đắn.

Câu hỏi thường gặp

Nghị quyết 227/NQ-CP 2026 thể hiện bước đột phá trong cải cách hệ thống pháp luật Việt Nam, hướng tới một hệ thống pháp luật tinh gọn, minh bạch, hiệu quả và hiện đại. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất của dự án Luật này đến quý khách hàng.

Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào về Nghị quyết 227/NQ-CP hoặc cần tư vấn pháp lý chi tiết, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.