Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh 2026: Hướng dẫn đăng ký và mức giảm mới nhất

Bạn đang chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế thu nhập cá nhân cuối năm hoặc muốn đăng ký giảm trừ cho cha mẹ già, con nhỏ? Từ năm 2026, quy định về đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh có 3 thay đổi lớn mà chúng tôi muốn bạn nắm rõ trước khi nộp hồ sơ.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ cho người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng kể từ 01/01/2026. Đồng thời, thủ tục đăng ký cũng được đơn giản hóa đáng kể: mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN bị bãi bỏ, thay vào đó là quy trình tích hợp vào đăng ký thuế lần đầu.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 3 lưu ý quan trọng nhất và hướng dẫn bạn từng bước thực hiện.

Mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh được quy định cụ thể như sau:

• Đối với người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
• Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

So với quy định cũ tại Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ cho người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng, tương đương tăng 40,9%. Đây là điều chỉnh căn cứ vào biến động giá cả, thu nhập theo tình hình kinh tế – xã hội.

Ai được coi là người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh?

Theo quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:

• Con chưa thành niên (dưới 18 tuổi).
• Con là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định, bao gồm:
  • Con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề.
  • Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động.
  • Bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động.
  • Những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Lưu ý quan trọng: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế. Nếu vợ chồng cùng nuôi con, chỉ một người được đăng ký giảm trừ cho con đó.

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc năm 2026 thay đổi thế nào?

Theo Điều 10 Nghị định 373/2025/NĐ-CP và Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026, từ ngày 14/02/2026, danh mục hồ sơ đăng ký người phụ thuộc theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP chính thức bị bãi bỏ. Cụ thể, các mẫu tờ khai sau đây không còn hiệu lực:

Thay vào đó, hồ sơ liên quan đến người phụ thuộc được tích hợp vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu, theo hướng dẫn tại Mục 9.2 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP.

Trường hợp 1: Cá nhân ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập

Đây là trường hợp phổ biến nhất, khi bạn làm việc tại công ty và công ty thực hiện khấu trừ thuế TNCN cho bạn. Quy trình thực hiện như sau:

1. Bước 1: Bạn gửi hồ sơ ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập (công ty). Nếu bạn làm việc tại nhiều nơi, bạn chỉ được ủy quyền tại một cơ quan duy nhất. Bạn phải thông báo số định danh cá nhân của người phụ thuộc (đối với người Việt Nam) hoặc mã số thuế đã cấp (đối với người nước ngoài) cho các cơ quan chi trả khác.
2. Bước 2: Cơ quan chi trả thu nhập tổng hợp và gửi tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐK-TH-TCT (ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC) đến cơ quan thuế. Thời hạn: chậm nhất 10 ngày làm việc kể từ ngày bạn đăng ký giảm trừ gia cảnh.
3. Bước 3: Đối với hồ sơ điện tử, bạn truy cập Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế, khai tờ khai và gửi kèm hồ sơ điện tử, ký điện tử và gửi đến cơ quan thuế.

Trường hợp 2: Cá nhân đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế

Trường hợp này áp dụng khi bạn không ủy quyền cho công ty, hoặc thu nhập từ nước ngoài, tổ chức quốc tế. Quy trình:

1. Bước 1: Bạn lập hồ sơ đăng ký thuế cho người phụ thuộc và gửi đến cơ quan thuế theo nơi nộp hồ sơ:
   • Tại Cục Thuế tỉnh, thành phố nơi bạn làm việc (nếu thu nhập từ tổ chức quốc tế, Đại sứ quán).
   • Tại Cục Thuế tỉnh, thành phố nơi phát sinh công việc tại Việt Nam (nếu thu nhập từ nước ngoài).
   • Tại Chi cục Thuế nơi bạn cư trú (đối với các trường hợp khác).
2. Bước 2: Cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Thời hạn xử lý: theo quy định tại Thông tư 86/2024/TT-BTC.

Tình huống thực tế: Đăng ký người phụ thuộc cho cha mẹ già

Chị B có cha mẹ đã hết tuổi lao động (trên 60 tuổi đối với nữ, 62 tuổi đối với nam) và không có thu nhập. Chị muốn đăng ký giảm trừ cho cả hai người.

Giải pháp: Chị B có thể đăng ký cả cha và mẹ là người phụ thuộc. Mỗi người được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, tổng cộng 12,4 triệu đồng/tháng. Chị B cần chuẩn bị:

• Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
• Giấy tờ chứng minh cha mẹ hết tuổi lao động (chứng minh nhân dân, sổ hưu trí nếu có).
• Cam kết thu nhập (nếu cha mẹ không có thu nhập).

Sau đó, chị B ủy quyền cho công ty hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan thuế theo hướng dẫn trên.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn thuế TNCN, chúng tôi khuyên bạn:

1. Kiểm tra kỹ điều kiện người phụ thuộc: Chỉ những người không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt quá mức quy định mới được tính giảm trừ. Nếu cha mẹ có lương hưu dưới 1,5 triệu đồng/tháng, vẫn được tính.
2. Đăng ký kịp thời: Thời hạn đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ trong năm là trước khi quyết toán thuế (thường là 31/3 năm sau). Nếu đăng ký muộn, bạn chỉ được giảm trừ từ tháng đăng ký.
3. Lưu giữ hồ sơ chứng minh: Mặc dù mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN bị bãi bỏ, bạn vẫn cần lưu giữ giấy tờ chứng minh quan hệ và tình trạng thu nhập của người phụ thuộc để đối chiếu khi cơ quan thuế yêu cầu.
4. Sử dụng dịch vụ điện tử: Khuyến khích bạn đăng ký qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế để tiết kiệm thời gian và tránh sai sót.

Bài viết được thực hiện bởi đội ngũ luật sư tư vấn thuế. Nếu bạn còn thắc mắc, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.

Nguồn tham khảo:

• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (có hiệu lực từ 01/01/2026).
• Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 quy định mức giảm trừ gia cảnh.
• Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
• Quyết định 216/QĐ-BTC năm 2026 bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc.
• Thông tư 86/2024/TT-BTC hướng dẫn đăng ký thuế.