Từ 1/8/2026: Bạn có được mang điện thoại vào phiên tòa? Quy định mới từ TAND Tối cao

Chào bạn, tôi là Luật sư tư vấn của [Tên Văn phòng Luật sư]. Hôm nay, tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về một quy định mới có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, đó là việc cấm mang điện thoại, máy tính xách tay vào phiên tòa nếu không được Thẩm phán cho phép. Đây là một thay đổi quan trọng trong hoạt động xét xử, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp khi tham gia tố tụng.

Trong bài viết này, tôi sẽ phân tích chi tiết Thông tư 12/2026/TT-TANDTC do Tòa án Nhân dân Tối cao ban hành, giúp bạn hiểu rõ quy định mới, biết cách xin phép khi cần thiết, và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Quy định mới về thiết bị điện tử tại phiên tòa từ 1/8/2026 là gì?

Theo nội dung chính thức từ Cổng thông tin điện tử của Tòa án Nhân dân Tối cao (phapluat.gov.vn), Thông tư 12/2026/TT-TANDTC đã đưa ra quy định rất chặt chẽ nhằm bảo đảm trật tự, an toàn và tính nghiêm túc của hoạt động xét xử. Cụ thể:

• Đối tượng bị cấm: Tất cả các thiết bị có khả năng truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số. Ví dụ: điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, máy ghi âm, máy quay phim, và các thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử.
• Ngoại lệ duy nhất: Chỉ khi Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chủ trì phiên họp cho phép bằng văn bản hoặc lời nói trực tiếp.
• Mục đích sử dụng: Nếu được phép, việc sử dụng thiết bị điện tử chỉ được thực hiện để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc ghi âm, ghi hình theo đúng sự điều hành của Thẩm phán.

Việc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa được quy định thế nào?

Thông tư 12/2026/TT-TANDTC quy định rất chi tiết về vấn đề này, nhằm bảo vệ quyền riêng tư và bí mật thông tin của các bên tham gia tố tụng:

• Ghi âm lời nói: Được thực hiện trong toàn bộ thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp, nhưng phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa.
• Ghi hình ảnh: Chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa và khi tuyên án hoặc công bố quyết định. Nghiêm cấm ghi hình trong quá trình xét hỏi, tranh luận.
• Đối với người tiến hành tố tụng: Phải được sự đồng ý của Thẩm phán và của chính người đó.
• Đối với người tham gia phiên tòa: Phải được sự đồng ý của họ và Thẩm phán chủ tọa.

Ví dụ tình huống thực tế: Một luật sư tham gia bào chữa muốn ghi âm lời khai của nhân chứng để đối chiếu sau. Theo quy định mới, luật sư này phải xin phép Thẩm phán chủ tọa trước khi phiên tòa bắt đầu. Nếu không được phép, việc tự ý ghi âm sẽ bị coi là vi phạm nội quy phiên tòa.

Những hành vi nào bị nghiêm cấm tuyệt đối tại phiên tòa?

Ngoài việc mang thiết bị điện tử trái phép, Thông tư 12/2026/TT-TANDTC còn liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm khác mà bạn cần đặc biệt lưu ý:

• Truyền phát trực tiếp, trực tuyến: Tuyệt đối không được livestream, phát trực tiếp diễn biến phiên tòa trên mạng xã hội hoặc bất kỳ nền tảng nào.
• Thông tin sai sự thật: Không được đưa tin không chính xác về nội dung phiên tòa.
• Ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của tòa án: Không được có hành vi gây áp lực, đe dọa hoặc làm ảnh hưởng đến sự vô tư của Hội đồng xét xử.
• Vi phạm quyền con người: Không được xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm của bị cáo, bị hại, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác.
• Tiết lộ bí mật: Không được vi phạm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư hoặc bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Hậu quả pháp lý khi vi phạm quy định về thiết bị điện tử tại phiên tòa?

Theo quy định tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, các mức xử lý được áp dụng như sau:

• Cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa: Áp dụng đối với hành vi vi phạm nhẹ, lần đầu.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Mức phạt cụ thể sẽ do cơ quan có thẩm quyền quyết định, có thể lên đến vài triệu đồng.
• Tạm giữ hành chính: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, gây mất trật tự phiên tòa.
• Khởi tố vụ án hình sự: Nếu hành vi có dấu hiệu của tội phạm, như tội “Cố ý tiết lộ bí mật nhà nước” (Điều 337 Bộ luật Hình sự) hoặc tội “Xâm phạm quyền riêng tư” (Điều 159 Bộ luật Hình sự).

Lưu ý quan trọng: Việc xử lý hình sự chỉ được thực hiện sau khi có yêu cầu hoặc kiến nghị từ cơ quan có thẩm quyền, thường là Tòa án hoặc Viện Kiểm sát.

Làm thế nào để xin phép mang điện thoại vào phiên tòa một cách hợp pháp?

Nếu bạn có nhu cầu chính đáng (ví dụ: luật sư cần tra cứu hồ sơ, người tham gia tố tụng cần làm việc khẩn cấp), bạn có thể thực hiện các bước sau:

1. Chuẩn bị lý do viết tay: Ghi rõ bạn là ai, vai trò tại phiên tòa, lý do cần mang thiết bị (ví dụ: tra cứu văn bản pháp luật, kiểm tra chứng cứ số, hỗ trợ thông dịch).
2. Liên hệ với Thư ký phiên tòa: Trước khi phiên tòa bắt đầu (thường là 15-30 phút), bạn hãy tìm gặp Thư ký để trình bày.
3. Xin ý kiến Thẩm phán chủ tọa: Thư ký sẽ chuyển yêu cầu của bạn lên Thẩm phán. Nếu được chấp thuận, Thẩm phán sẽ thông báo bằng lời nói hoặc văn bản.
4. Tuân thủ điều kiện sử dụng: Nếu được phép, bạn chỉ được sử dụng thiết bị đúng mục đích đã khai báo. Mọi hành vi sử dụng sai mục đích (ví dụ: chụp ảnh, quay video trái phép) đều bị coi là vi phạm.

Lời khuyên từ luật sư:

1. Không chủ quan: Nhiều người nghĩ rằng “chỉ mang điện thoại vào để xem giờ” là không sao. Tuy nhiên, theo quy định mới, bất kỳ thiết bị điện tử nào cũng bị cấm nếu không có sự cho phép.
2. Gửi thiết bị tại quầy lưu ký: Hầu hết các tòa án đều có quầy lưu ký tài sản. Bạn nên gửi điện thoại, laptop tại đây trước khi vào phòng xử.
3. Chuẩn bị tài liệu giấy: Để tránh rủi ro, hãy in sẵn các tài liệu cần thiết và mang theo bản giấy thay vì phụ thuộc vào thiết bị điện tử.
4. Thận trọng với luật sư: Là người hành nghề luật, việc vi phạm quy định này có thể ảnh hưởng đến uy tín nghề nghiệp và bị xử lý kỷ luật.
5. Cập nhật thông tin: Luật pháp luôn thay đổi. Hãy theo dõi các văn bản mới nhất từ Tòa án Nhân dân Tối cao để không bị động.

So sánh với quy định cũ: Có gì khác biệt?

Trước khi Thông tư 12/2026/TT-TANDTC có hiệu lực, quy định về thiết bị điện tử tại phiên tòa còn khá lỏng lẻo. Cụ thể:

• Trước 1/8/2026: Nhiều tòa án cho phép mang điện thoại vào phòng xử nhưng yêu cầu để chế độ im lặng. Việc ghi âm, ghi hình thường được chấp nhận nếu không gây ảnh hưởng.
• Từ 1/8/2026: Quy định trở nên chặt chẽ hơn rất nhiều. Mang thiết bị điện tử trái phép đã trở thành hành vi vi phạm nội quy phiên tòa, có thể bị xử lý nghiêm.

Sự thay đổi này nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ bí mật thông tin, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, nguy cơ lộ lọt thông tin, quay lén, phát tán trái phép nội dung phiên tòa ngày càng cao.

Kết luận: Quy định mới tại Thông tư 12/2026/TT-TANDTC là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa và bảo đảm an ninh, trật tự tại các phiên tòa. Là người tham gia tố tụng, bạn cần nắm rõ và tuân thủ nghiêm túc để bảo vệ quyền lợi của chính mình và tránh những rắc rối không đáng có. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể.