Quảng Ninh: Kinh nghiệm cải cách hành chính với trên 90% hồ sơ xử lý trực tuyến

Trong bối cảnh cải cách hành chính và chuyển đổi số đang là ưu tiên quốc gia, tỉnh Quảng Ninh đã nổi lên như một hình mẫu tiêu biểu với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Kết quả ấn tượng với trên 90% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trên môi trường số không chỉ là con số, mà còn là minh chứng cho hiệu quả của việc tinh gọn bộ máy và ứng dụng công nghệ. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích những khía cạnh pháp lý và thực tiễn quan trọng từ kinh nghiệm của Quảng Ninh, giúp bạn đọc – đặc biệt là người dân và doanh nghiệp – hiểu rõ hơn về quyền lợi và cơ hội khi tham gia vào hệ thống hành chính công hiện đại này.

Mô hình chính quyền 2 cấp tại Quảng Ninh là gì và có ý nghĩa pháp lý như thế nào?

Theo Nghị quyết số 203/2025/QH15, tỉnh Quảng Ninh đã chính thức kết thúc hoạt động của cấp huyện, chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về cấp tỉnh và cấp xã. Điều này đồng nghĩa với việc giảm mạnh số lượng đơn vị hành chính cấp xã từ 171 đơn vị xuống còn 54 xã, phường và đặc khu. Đối với khối chính quyền, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh được tinh gọn còn 14 đơn vị (giảm 30% so với trước sắp xếp). Mục tiêu chính của mô hình này là giảm tầng nấc trung gian, tạo sự chủ động, linh hoạt cho chính quyền cơ sở, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc thực hiện phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ nguồn lực thực hiện” là yếu tố then chốt giúp mô hình 2 cấp vận hành thông suốt.

Trên 90% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trên môi trường số – Điều này có ý nghĩa gì đối với người dân và doanh nghiệp?

Con số trên 90% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trên môi trường số là một bước tiến vượt bậc. Hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công liên thông 2 cấp được vận hành đồng bộ, cho phép người dân nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ và nhận kết quả qua mạng. Đáng chú ý, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt trên 98%, tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 99%. Đây là minh chứng cho thấy sự chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở công nghệ mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Một tình huống thực tế: Trước đây, một doanh nghiệp muốn xin giấy phép xây dựng có thể phải chờ đợi hàng tuần qua nhiều khâu trung gian. Với mô hình mới, hồ sơ được xử lý trực tuyến, thời gian rút ngắn đáng kể, và mọi thông tin đều được minh bạch trên hệ thống dữ liệu số.

Những thách thức nào đã được nhận diện trong quá trình chuyển đổi?

Dù thành công, quá trình chuyển đổi cũng không tránh khỏi những khó khăn. Các đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế:

• Áp lực khối lượng công việc chuyển giao cho cấp xã là rất lớn, trong khi năng lực tiếp nhận chưa đồng đều.
• Thiếu cán bộ chuyên môn sâu ở các lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, công nghệ thông tin.
• Khối lượng tài sản công và trụ sở dôi dư cần nhiều thời gian để xử lý theo quy trình pháp lý.

Để giải quyết, tỉnh yêu cầu đẩy mạnh đào tạo, nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã, đồng thời hoàn thiện hạ tầng số và các quy trình phối hợp liên thông.

Sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập – Giảm đầu mối và nâng cao chất lượng dịch vụ công

Việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập được thực hiện theo hướng giảm đầu mối, khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực. Cụ thể:

• Thời điểm tháng 9/2025: 718 đơn vị (129 cấp tỉnh, 69 cấp xã, 520 cơ sở giáo dục).
• Đến ngày 1/5/2026: còn 477 đơn vị (93 cấp tỉnh, 384 cấp xã).

Đáng chú ý, tỉnh thực hiện chuyển giao nguyên trạng 55 trạm y tế và 92 điểm trạm về UBND cấp xã quản lý, đồng thời thành lập các đơn vị sự nghiệp đặc thù phục vụ thủy lợi, nước sạch, dịch vụ công ích. Nguyên tắc xuyên suốt là không làm gián đoạn hoạt động chuyên môn, bảo đảm duy trì chất lượng dịch vụ thiết yếu cho người dân.

Lời khuyên từ luật sư – Bạn cần làm gì khi thực hiện thủ tục hành chính tại Quảng Ninh?

Với những cải cách mạnh mẽ, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng và người dân lưu ý các điểm sau:

1. Tận dụng dịch vụ công trực tuyến: Hãy ưu tiên nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc hệ thống của tỉnh để tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.
2. Kiểm tra kỹ quy trình và biểu mẫu: Trước khi nộp, hãy xem xét các yêu cầu pháp lý cụ thể theo từng lĩnh vực (đất đai, xây dựng, kinh doanh…) để tránh sai sót.
3. Theo dõi tiến độ xử lý: Sử dụng mã số hồ sơ để tra cứu tình trạng, đảm bảo quyền lợi của bạn được giải quyết đúng hạn.
4. Phản ánh kịp thời: Nếu gặp khó khăn hoặc có khiếu nại, hãy liên hệ với Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc cơ quan có thẩm quyền để được hỗ trợ.
5. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Trong môi trường số, việc thiếu giấy tờ có thể dẫn đến trả hồ sơ, gây mất thời gian. Hãy kiểm tra danh mục yêu cầu trước khi nộp.

Câu hỏi thường gặp