Chào bán tài sản mã hóa trái phép: Mức phạt, đình chỉ và cách xử lý (Nghị định 284/2026)

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa (crypto) ngày càng phát triển, việc chào bán trái phép khi chưa đáp ứng đủ điều kiện pháp lý đang trở thành một rủi ro lớn đối với nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nếu bạn đang có ý định phát hành token, coin hoặc bất kỳ tài sản mã hóa nào, bạn cần hiểu rõ: hành vi chào bán khi chưa đủ điều kiện sẽ bị xử phạt như thế nào? Bài viết này của chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn bức tranh toàn cảnh về các quy định mới nhất theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP và Nghị định 284/2026/NĐ-CP, cùng những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm.

Điều kiện chào bán, phát hành tài sản mã hóa là gì? Tổ chức nào được phép thực hiện?

• Điều kiện về tư cách pháp lý: Tổ chức phát hành phải là doanh nghiệp Việt Nam, đăng ký hoạt động dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
• Điều kiện về tài sản cơ sở: Tài sản mã hóa phải được phát hành dựa trên tài sản cơ sở là tài sản thực, không bao gồm chứng khoán và tiền pháp định.

• Đối tượng được chào bán: Chỉ được chào bán, phát hành cho nhà đầu tư nước ngoài và chỉ được giao dịch giữa các nhà đầu tư nước ngoài.
• Nơi thực hiện giao dịch: Thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đã được Bộ Tài chính cấp phép.
• Nghĩa vụ công bố thông tin: Tối thiểu 15 ngày trước ngày chào bán, tổ chức phát hành phải công bố Bản cáo bạch chào bán, phát hành tài sản mã hóa và các tài liệu liên quan trên trang thông tin điện tử của tổ chức cung cấp dịch vụ và trang thông tin điện tử của tổ chức phát hành.

Chào bán tài sản mã hóa khi chưa đủ điều kiện: Mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả chi tiết

Tình huống thực tế

Anh Minh, giám đốc một công ty công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh, đã phát hành một loại token gọi vốn cho dự án bất động sản mà không đăng ký doanh nghiệp đúng loại hình công ty cổ phần, đồng thời chào bán trực tiếp cho nhà đầu tư trong nước. Sau đó, cơ quan chức năng phát hiện và xử phạt. Anh Minh phải đối mặt với mức phạt hành chính và lệnh đình chỉ hoạt động. Đây là một ví dụ điển hình về hậu quả của việc chào bán tài sản mã hóa trái phép.

Mức phạt chính (Phạt tiền)

Theo điểm b khoản 3 Điều 6 Nghị định 284/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/9/2026), mức phạt tiền được quy định như sau:

• Đối với tổ chức: Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
• Đối với cá nhân: Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 284/2026/NĐ-CP, mức phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức, tức từ 75.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Hình thức xử phạt bổ sung

Bên cạnh phạt tiền, tổ chức vi phạm còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa từ 06 tháng đến 12 tháng, theo điểm b khoản 4 Điều 6 Nghị định 284/2026/NĐ-CP.

Biện pháp khắc phục hậu quả

Theo điểm b khoản 5 Điều 6 Nghị định 284/2026/NĐ-CP, tổ chức vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc sau:

1. Hủy bỏ đợt chào bán, phát hành tài sản mã hóa.
2. Trả lại toàn bộ số tiền thu được từ đợt chào bán, phát hành tài sản mã hóa cho nhà đầu tư.

Lưu ý quan trọng: Các biện pháp xử lý trên cũng được áp dụng đối với các hành vi vi phạm khác như chào bán cho đối tượng không đúng quy định hoặc không công bố Bản cáo bạch và tài liệu liên quan theo quy định.

Quy định xử phạt về tài sản mã hóa trên môi trường điện tử từ 01/9/2026

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc cho phép xử phạt trên môi trường điện tử là một bước tiến quan trọng, giúp cơ quan chức năng có thể xác minh, lập biên bản và xử phạt các hành vi vi phạm diễn ra hoàn toàn trên không gian mạng, bao gồm các nền tảng giao dịch phi tập trung (DEX) hoặc các website chào bán token quốc tế nhắm vào nhà đầu tư Việt Nam.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp và nhà đầu tư

Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, chúng tôi đưa ra những lời khuyên sau:

1. Kiểm tra tư cách pháp lý trước khi phát hành: Doanh nghiệp phải đảm bảo đã đăng ký đúng loại hình công ty TNHH hoặc cổ phần theo Luật Doanh nghiệp, và tài sản cơ sở phải là tài sản thực.
2. Tuân thủ đối tượng và nền tảng giao dịch: Chỉ chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài và thông qua tổ chức dịch vụ đã được Bộ Tài chính cấp phép.
3. Công bố thông tin đầy đủ và đúng hạn: Bản cáo bạch phải được công bố ít nhất 15 ngày trước ngày chào bán trên các trang thông tin điện tử theo quy định.
4. Chuẩn bị tài chính cho rủi ro pháp lý: Mức phạt có thể lên đến 200 triệu đồng cho tổ chức, chưa kể chi phí hủy bỏ đợt phát hành và hoàn trả tiền cho nhà đầu tư.
5. Nhà đầu tư cần thận trọng: Trước khi đầu tư vào bất kỳ dự án tài sản mã hóa nào, hãy kiểm tra xem tổ chức phát hành có đáp ứng các điều kiện nêu trên hay không để tránh rủi ro mất tiền khi đợt phát hành bị hủy bỏ.