Bạn cần biết: Quy trình dừng xe của CSGT đúng luật (2025) – 7 bước chi tiết

Cảnh sát giao thông được dừng xe trong trường hợp nào?

Theo Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025), CSGT chỉ được dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát khi có một trong các căn cứ sau:

• Trường hợp 1: Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ xác định có hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc vi phạm pháp luật khác.
• Trường hợp 2: Thực hiện theo mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền để phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ mà buộc phải dừng phương tiện để kiểm tra, kiểm soát mới phát hiện được.
• Trường hợp 3: Phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm; phòng, chống thiên tai; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống dịch bệnh.
• Trường hợp 4: Có tin báo, tố giác, phản ánh, kiến nghị, đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật khác.

Bên cạnh đó, theo điểm a khoản 3 Điều 15 Thông tư 73/2024/TT-BCA, khi phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện, thu thập được thông tin, hình ảnh về hành vi vi phạm pháp luật, tổ chức lực lượng dừng phương tiện giao thông để kiểm soát, xử lý vi phạm theo quy định. Đáng chú ý, nếu người vi phạm yêu cầu được xem thông tin, hình ảnh vi phạm, CSGT phải cho xem ngay tại nơi kiểm soát; nếu chưa có dữ liệu thì phải hướng dẫn người vi phạm xem khi đến xử lý tại trụ sở đơn vị.

Quy trình dừng xe của CSGT gồm 7 bước chi tiết nào?

Căn cứ theo quy định tại Điều 12 đến Điều 18 Thông tư 73/2024/TT-BCA, quy trình dừng xe của Cảnh sát giao thông được tiến hành như sau:

Bước 1: Dừng phương tiện giao thông

Theo Điều 12 Thông tư 73/2024/TT-BCA, việc dừng phương tiện phải đảm bảo an toàn, đúng quy định pháp luật, không gây cản trở đến hoạt động giao thông. CSGT thực hiện dừng xe khi có kế hoạch tuần tra, kiểm soát đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, và phải tổ chức khu vực thực thi công vụ nghiêm ngặt:

• Đặt rào chắn bằng cọc tiêu hình chóp nón hoặc dây căng để hình thành khu vực thực thi công vụ.
• Khu vực phải đảm bảo đủ diện tích cho: Lắp đặt thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, kiểm soát giấy tờ – phương tiện, giải quyết vụ việc và tiếp công dân.
• Đặc biệt: Trên đường cao tốc, chỉ được dừng xe tại khu vực trạm thu phí, điểm đầu – cuối cao tốc, hoặc đường dẫn ra/vào cao tốc. Trường hợp tuần tra cơ động, chỉ được dừng xe vào làn dừng khẩn cấp khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng gây nguy hiểm tức thời.
• CSGT phải đặt biển báo 245a (Đi chậm) hoặc 245b trước vị trí kiểm soát để báo hiệu cho các phương tiện khác.

Bước 2: Ra hiệu lệnh dừng xe

CSGT sử dụng một hoặc nhiều tín hiệu: gậy chỉ huy giao thông, còi, loa, đèn tín hiệu ưu tiên, biển báo, cọc tiêu, hàng rào chắn. Thao tác cụ thể:

• Đứng nghiêm, chọn vị trí phù hợp, hướng về phía xe.
• Tay phải cầm gậy đưa lên, chỉ vào phương tiện, đồng thời thổi còi dứt khoát.
• Hướng dẫn người lái dừng vào khu vực an toàn đã bố trí.
• Khi dừng xe trong tuần tra cơ động, CSGT có thể dừng xe khi đang ngồi trên xe tuần tra và đi trước hoặc sau xe vi phạm.

Bước 3: Tiếp cận và kiểm soát ban đầu

Khi phương tiện đã dừng đúng vị trí, CSGT yêu cầu lái xe thực hiện biện pháp an toàn và xuống xe. CSGT thực hiện chào theo Điều lệnh CAND, trừ trường hợp người đó có dấu hiệu phạm tội, bị truy nã, truy tìm. Sau đó, CSGT phải thông báo rõ ràng:

• Lý do dừng xe.
• Nội dung kiểm soát.
• Yêu cầu xuất trình giấy tờ.

Bước 4: Kiểm tra giấy tờ và kiểm soát phương tiện

Các loại giấy tờ được kiểm tra gồm: Giấy phép lái xe, Giấy đăng ký xe (bản gốc hoặc bản sao chứng thực kèm bản gốc giấy xác nhận ngân hàng), Giấy chứng nhận kiểm định (nếu phải kiểm định), Bảo hiểm bắt buộc TNDS và các giấy tờ liên quan khác. Đáng chú ý, CSGT có thể kiểm tra bản giấy hoặc thông tin trong tài khoản định danh điện tử VNeID hoặc CSDL của Bộ Công an.

Việc kiểm tra điều kiện kỹ thuật phương tiện thực hiện theo trình tự: từ trước ra sau; từ trái sang phải; từ ngoài vào trong và từ trên xuống dưới. Nội dung kiểm tra gồm: biển số, màu sơn, kích thước; thiết bị an toàn kỹ thuật; thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát lái xe (nếu có). Sau đó, kiểm tra tải trọng, hàng hóa, số người. Nếu kiểm tra khoang chở người đối với xe từ 09 chỗ trở lên, CSGT phải trực tiếp lên khoang chở người để kiểm soát và thông báo kết quả.

Bước 5: Thông báo kết quả kiểm soát

CSGT báo cáo Tổ trưởng và thông báo cho người điều khiển về kết quả kiểm soát; hành vi vi phạm (nếu có) và biện pháp xử lý tiếp theo.

Bước 6: Xử lý vi phạm

Việc xử lý vi phạm được thực hiện theo hai hình thức:

• Không lập biên bản, phạt tại chỗ nếu thuộc trường hợp: phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền mức thấp theo Luật Xử lý vi phạm hành chính. CSGT có thể tạm giữ giấy tờ để đảm bảo thi hành quyết định xử phạt.
• Lập biên bản khi: sử dụng thiết bị kỹ thuật phát hiện vi phạm, mức phạt cao, hoặc thuộc trường hợp phải lập biên bản theo luật. Quy trình lập biên bản bao gồm: đọc lại biên bản, yêu cầu ký hoặc điểm chỉ. Nếu người vi phạm không ký thì mời đại diện xã hoặc người chứng kiến ký xác nhận.

CSGT có thể áp dụng biện pháp ngăn chặn – bảo đảm xử lý, gồm: tạm giữ phương tiện, tang vật; tạm giữ giấy phép lái xe, đăng ký xe…; niêm phong tang vật.

Bước 7: Kết thúc kiểm soát

Sau khi hoàn tất, CSGT cho phương tiện tiếp tục lưu thông nếu không vi phạm. Trường hợp có vi phạm, thực hiện các bước xử lý theo quy định.

Tình huống thực tế: Bị dừng xe trên cao tốc có đúng không?

Anh Minh (Hà Nội) chia sẻ: “Tôi đang chạy trên cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên thì bị CSGT dừng xe ngay trên làn khẩn cấp. Tôi rất lo lắng vì không biết họ có được phép làm vậy không?”

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 73/2024/TT-BCA, trên đường cao tốc, CSGT chỉ được dừng xe tại khu vực trạm thu phí, điểm đầu – cuối cao tốc, hoặc đường dẫn ra/vào cao tốc. Tuy nhiên, nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng gây nguy hiểm tức thời (như chạy quá tốc độ nguy hiểm, say rượu), phòng chống tội phạm, hoặc thiên tai, cứu nạn, cứu hộ, CSGT mới được dừng xe vào làn dừng khẩn cấp. Trong trường hợp của anh Minh, cần yêu cầu CSGT giải thích rõ căn cứ dừng xe theo đúng quy trình.

Lời khuyên từ luật sư

Khi bị CSGT dừng xe, bạn hãy bình tĩnh và thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

1. Yêu cầu CSGT giải thích lý do dừng xe – Theo quy trình, họ phải thông báo rõ ràng căn cứ dừng xe ngay từ bước 3.
2. Quan sát khu vực dừng – Kiểm tra xem có đầy đủ rào chắn, biển báo (245a hoặc 245b) và khu vực thực thi công vụ đúng quy định không.
3. Chuẩn bị sẵn giấy tờ – Xuất trình đầy đủ giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm, hoặc có thể dùng VNeID nếu được yêu cầu.
4. Không ký biên bản nếu không đồng ý – Nếu bạn cho rằng việc xử phạt là không đúng, hãy ghi rõ ý kiến vào biên bản và không ký. Yêu cầu mời người chứng kiến hoặc đại diện chính quyền địa phương.
5. Ghi âm, quay video (nếu cần) – Bạn có quyền ghi lại quá trình làm việc với CSGT để làm bằng chứng, miễn là không cản trở công vụ.

Câu hỏi thường gặp