Hướng dẫn chi tiết: Chính sách mới hỗ trợ doanh nghiệp tăng trưởng hai con số năm 2026

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu biến động phức tạp, Thường trực Chính phủ Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ nhằm chuyển từ giai đoạn nhận diện và tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp. Đây là thông tin quan trọng được đưa ra tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp do Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì, với sự tham gia của các Phó Thủ tướng, lãnh đạo bộ, ngành và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 và nhiều năm tới, Chính phủ xác định doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, trực tiếp tạo động lực cho tăng trưởng, việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các chính sách, cam kết và lộ trình hành động cụ thể mà doanh nghiệp cần biết.

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang ở đâu trong nền kinh tế?

Theo báo cáo tại Hội nghị, đến hết tháng 6/2026, khu vực doanh nghiệp Việt Nam đạt những con số ấn tượng:

• Gần 1,062 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng vốn đăng ký trên 30,6 triệu tỷ đồng.
• Đóng góp hơn 60% GDP và tạo việc làm cho trên 17,6 triệu lao động.
• Trong 6 tháng đầu năm 2026, gần 170 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 11,2% so với cùng kỳ.
• Số doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 111,7 nghìn doanh nghiệp, tăng 22,5%.
• Vốn đăng ký bình quân đạt 12,22 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 35,7%.
• Tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động có lãi năm 2025 đạt 42,6%, tăng 5,5 điểm phần trăm so với năm 2024.

Ba khu vực doanh nghiệp chủ chốt

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh sự phát triển mạnh mẽ của cả ba khu vực doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp tư nhân: Chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và 78,2% tổng vốn đăng ký. Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2026 từ khu vực này ước đạt 381,4 nghìn tỷ đồng, tăng 47,1%.
• Doanh nghiệp nhà nước: Có 695 doanh nghiệp, nắm giữ và vận hành nhiều nguồn lực trọng yếu về năng lượng, khai khoáng, viễn thông, hạ tầng, vận tải, tài chính và quốc phòng, an ninh.
• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Có 41.874 doanh nghiệp đang hoạt động và 47.132 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 562,7 tỷ USD.

Những cam kết cốt lõi của Chính phủ về cải cách thể chế và thủ tục hành chính

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định tinh thần cốt lõi của Hội nghị là “chuyển mạnh từ nhận diện và tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển”. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải hành động với tinh thần “khẩn trương – quyết liệt – hiệu quả – không né tránh – không đùn đẩy”.

1. Hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính

Các Bộ được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện, trình Quốc hội các dự án Luật phục vụ cho Kỳ họp vào tháng 8 và tháng 10/2026. Trong đó, đặc biệt quan trọng là các dự án luật mà doanh nghiệp quan tâm:

• Luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)
• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư
• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan
• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các tổ chức tín dụng
• Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi)
• Luật Đất đai (sửa đổi)
• Luật Nhà ở (sửa đổi)
• Luật Phát triển đô thị
• Luật doanh nghiệp vừa và nhỏ

2. Rà soát toàn diện các quy định

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành. Cụ thể:

• Chủ động xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền.
• Dứt khoát chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý, các cách hiểu khác nhau và thái độ né tránh trách nhiệm.
• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất theo 11 Nghị quyết về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh.
• Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các lĩnh vực đủ điều kiện.
• Đẩy nhanh số hóa, liên thông dữ liệu.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, người đứng đầu các cơ quan phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm cá nhân nếu để hồ sơ quá hạn hoặc phát sinh thủ tục ngoài quy định.

Các giải pháp cụ thể về vốn, đất đai và đầu tư

Khơi thông nguồn lực vốn và thị trường tài chính

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan:

• Tiếp tục phát triển lành mạnh thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
• Ưu tiên phát triển thị trường vốn trong nước làm kênh huy động vốn dài hạn.
• Khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026.
• Thúc đẩy hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Tháo gỡ vướng mắc về đất đai và đầu tư

Bộ Tài chính và các địa phương được giao nhiệm vụ:

• Tập trung tháo gỡ dứt điểm vướng mắc đất đai và thủ tục đầu tư.
• Khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài, bảo đảm đúng quy định của pháp luật.
• Hoàn thành trong Quý III/2026 việc xử lý các dự án chậm triển khai để không để đất đai, tài sản và nguồn lực tiếp tục bị lãng phí.

Xử lý hoàn thuế và thanh toán vốn đầu tư công

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và chủ đầu tư xử lý hoàn thuế kịp thời, thanh quyết toán vốn đầu tư công và các nghĩa vụ thanh toán của Nhà nước; không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn do sự chậm trễ của cơ quan quản lý.

Chính sách tiền tệ và tín dụng

Ngân hàng Nhà nước được giao nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kiểm soát tốt lạm phát; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng trên cơ sở hiệu quả phương án sản xuất, kinh doanh. Hoàn thành ngay trong tháng 7/2026 Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cắt giảm chi phí và tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết; thực hiện quản lý rủi ro, giảm kiểm tra chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Mọi chính sách mới phải được đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ.

Bộ Công Thương chủ trì đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Thực hiện có hiệu quả Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế Go Global giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; khẩn trương đề xuất Chương trình “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực

Thủ tướng nhấn mạnh phải thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp.

Tình huống thực tế

Một doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại TP.HCM đang gặp khó khăn về thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và hoàn thuế. Trước đây, doanh nghiệp này phải mất trung bình 3-4 tháng để hoàn thành một bộ hồ sơ xin cấp phép đầu tư, gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ sản xuất kinh doanh.

Với cam kết mới của Chính phủ, doanh nghiệp này có thể kỳ vọng vào việc các thủ tục hành chính sẽ được cắt giảm mạnh mẽ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống còn 1-2 tháng. Đồng thời, việc xử lý hoàn thuế kịp thời cũng giúp doanh nghiệp không bị chiếm dụng vốn, cải thiện dòng tiền sản xuất.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các cam kết và chính sách mới của Chính phủ, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các bước sau để tận dụng tối đa cơ hội:

1. Theo dõi sát sao các văn bản pháp luật mới: Đặc biệt là các dự án Luật sửa đổi, bổ sung về đầu tư, đất đai, hải quan, ngân hàng sẽ được trình Quốc hội vào tháng 8 và tháng 10/2026. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp.
2. Tham gia đóng góp ý kiến cho các dự thảo luật: Thủ tướng khuyến khích doanh nghiệp tham gia đóng góp cho việc hoàn thiện thể chế. Đây là cơ hội để doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
3. Chủ động rà soát và giải quyết các vướng mắc: Doanh nghiệp nên tổng hợp các khó khăn, vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai, thuế, hải quan và gửi kiến nghị đến VCCI hoặc các bộ, ngành liên quan để được xử lý kịp thời.
4. Đầu tư vào đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Chính phủ sẽ có các chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là AI, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
5. Tận dụng các chương trình hỗ trợ thương mại: Doanh nghiệp nên tham gia Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế Go Global và các hoạt động xúc tiến thương mại do Bộ Công Thương tổ chức để mở rộng thị trường.

Câu hỏi thường gặp