Cây đổ mùa mưa bão làm chết người: Trách nhiệm bồi thường thuộc về ai? Hướng dẫn chi tiết 2025

Tóm tắt cốt lõi: Theo quy định pháp luật, chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý cây xanh phải bồi thường thiệt hại do cây gây ra, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại.

Tóm tắt cốt lõi: Mức bồi thường được tính dựa trên các thiệt hại thực tế bao gồm chi phí cứu chữa, mai táng, tiền cấp dưỡng và các thiệt hại khác, theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015 và Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP.

Khi cây đổ làm chết người, thiệt hại được xác định là xâm phạm tính mạng. Theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015 và Điều 8 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, các khoản bồi thường bao gồm:

a. Thiệt hại về sức khỏe trước khi chết

Các chi phí từ thời điểm sức khỏe bị xâm phạm cho đến khi nạn nhân chết, bao gồm:

• Chi phí cứu chữa: Tiền khám, thuốc men, phẫu thuật, viện phí.
• Chi phí bồi dưỡng sức khỏe: 01 ngày lương tối thiểu vùng/ngày khám bệnh (theo địa bàn nơi có cơ sở khám chữa bệnh).
• Chi phí vận chuyển: Thuê xe chở hai chiều đi khám và về nơi ở.
• Chi phí khác: Theo hóa đơn, chứng từ thực tế.

b. Chi phí mai táng hợp lý

Mức chi phí này được giới hạn ở các khoản thực tế, hợp lý, bao gồm: mua quan tài, hỏa táng/chôn cất, khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang… Không bao gồm chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ và bốc mộ.

c. Tiền cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng

Khoản này được tính dựa trên:

• Thu nhập và khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng (nạn nhân).
• Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng (con nhỏ, cha mẹ già, vợ/chồng không có khả năng lao động…).
• Mức tối thiểu: Không thấp hơn 01 tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người được cấp dưỡng cư trú.

d. Các thiệt hại khác

Bao gồm: thu nhập thực tế bị mất của nạn nhân, tổn thất về tinh thần của gia đình (thường được tính tối đa 100 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết).

Ví dụ thực tế: Tháng 9/2023, tại Hà Nội, một cây xà cừ cổ thụ trên đường Láng Hạ bật gốc trong mưa lớn, đè trúng một người phụ nữ đi xe máy, khiến nạn nhân tử vong. Sau đó, gia đình nạn nhân đã khởi kiện và được tòa án xác định Công ty Công viên Cây xanh Hà Nội phải bồi thường gần 300 triệu đồng, bao gồm chi phí mai táng, cấp dưỡng cho con nhỏ và bồi thường tổn thất tinh thần.

3. Trách nhiệm định kỳ chăm sóc, kiểm tra cây trồng trong đô thị

Để giảm thiểu rủi ro, pháp luật quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý cây xanh. Theo khoản 3 Điều 11 Nghị định 64/2010/NĐ-CP về quản lý cây xanh đô thị:

• Cây xanh phải được định kỳ chăm sóc, kiểm tra và xác định tình trạng phát triển.
• Phải có biện pháp theo dõi, bảo vệ và xử lý kịp thời các tác động ảnh hưởng đến cây.
• Việc chăm sóc, cắt tỉa cây phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, đảm bảo an toàn cho người, phương tiện và công trình.

Nếu các đơn vị này không thực hiện đúng trách nhiệm, dẫn đến cây đổ gây thiệt hại, họ sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ.

Tình huống thực tế

Anh Minh (quận Bình Thạnh, TP.HCM) kể: “Vào chiều mưa bão tháng 10/2024, tôi đang chạy xe máy trên đường Nguyễn Văn Đậu thì một cành cây me tây to đột nhiên gãy, rơi trúng đầu tôi. Tôi ngã xe, bị chấn thương sọ não và phải nhập viện cấp cứu. Sau đó, tôi được biết cây này do Công ty Công viên Cây xanh TP.HCM quản lý. Tôi đã làm đơn yêu cầu bồi thường. Sau quá trình xác minh, cơ quan chức năng kết luận cây không được cắt tỉa định kỳ, rất nhiều cành khô mục. Cuối cùng, công ty đã phải bồi thường toàn bộ chi phí điều trị, thu nhập mất và tổn thất tinh thần cho tôi.”

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn nhiều vụ việc tương tự, chúng tôi xin đưa ra một số lời khuyên quan trọng để bảo vệ quyền lợi của bạn:

1. Hạn chế ra đường khi có mưa bão, gió lớn: Đây là biện pháp an toàn nhất. Nếu bắt buộc phải di chuyển, hãy chọn tuyến đường rộng, ít cây xanh cổ thụ.
2. Thu thập ngay bằng chứng: Nếu không may gặp tai nạn do cây đổ, hãy chụp ảnh, quay video hiện trường, ghi lại biển số cây (nếu có), tên đường, thời gian. Lưu giữ hóa đơn chi phí y tế, mai táng.
3. Xác định chủ sở hữu/đơn vị quản lý cây: Liên hệ UBND phường/xã hoặc Công ty Công viên Cây xanh để xác định đơn vị chịu trách nhiệm.
4. Làm đơn yêu cầu bồi thường: Gửi đơn đến đơn vị quản lý, kèm theo các chứng từ, bằng chứng. Nếu không được giải quyết, bạn có quyền khởi kiện ra tòa án.
5. Tham khảo ý kiến luật sư: Các vụ việc này thường phức tạp, cần có sự tư vấn của chuyên gia pháp lý để đảm bảo quyền lợi tối đa.

Tóm lại, khi cây đổ làm chết người trong mùa mưa bão, trách nhiệm bồi thường thường thuộc về chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý cây, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc lỗi của người bị hại. Để bảo vệ quyền lợi, bạn cần chủ động thu thập bằng chứng, xác định đúng đơn vị chịu trách nhiệm và tham khảo ý kiến luật sư nếu cần. Nếu còn thắc mắc, hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline để được tư vấn chi tiết.