Hướng dẫn chi tiết tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung từ 10/5/2026 theo Nghị định 85/2026/NĐ-CP

Bạn đang là người lao động hoặc người sử dụng lao động và muốn tìm hiểu về cách tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung từ ngày 10/5/2026? Đây là một chính sách mới quan trọng được quy định tại Nghị định 85/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, nhằm tạo thêm nguồn thu nhập cho người lao động khi về hưu, bên cạnh chế độ hưu trí bắt buộc từ bảo hiểm xã hội. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý, quy trình tham gia, và những quyền lợi, trách nhiệm cụ thể của các bên liên quan, giúp bạn hiểu rõ và áp dụng ngay.

1. Ai là đối tượng được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Nghị định 85/2026?

Theo Điều 4 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, từ ngày 10/5/2026, đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được mở rộng, bao gồm 13 nhóm cụ thể:

• Người lao động theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên (kể cả hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung trả công, quản lý).
• Cán bộ, công chức, viên chức nhà nước.
• Công nhân, viên chức quốc phòng, công an và người làm công tác cơ yếu.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp trong quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan công an nhân dân.
• Hạ sĩ quan, binh sĩ đang tại ngũ; học viên quân đội, công an, cơ yếu hưởng sinh hoạt phí.
• Dân quân thường trực.
• Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác).
• Vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách nhà nước đi công tác nhiệm kỳ cùng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
• Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc hợp tác xã có hưởng tiền lương.
• Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
• Người lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
• Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh (theo quy định của Chính phủ).
• Người quản lý hợp tác xã không hưởng tiền lương (ví dụ: thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát).

Đáng chú ý: Người sử dụng lao động (doanh nghiệp, tổ chức) cũng là đối tượng tham gia với tư cách bên đóng góp và ký kết hợp đồng. Như vậy, hầu hết mọi đối tượng đang tham gia BHXH bắt buộc đều có thể tham gia chương trình này.

2. Quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung diễn ra như thế nào?

Theo Điều 6 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, quy trình tham gia được thực hiện như sau:

Bước 1: Xây dựng và ký văn bản thỏa thuận với người lao động

Người sử dụng lao động (NSDLĐ) phải xây dựng văn bản thỏa thuận, thông báo và lấy ý kiến của người lao động (NLĐ). Sau khi thống nhất, NSDLĐ ký văn bản thỏa thuận với từng NLĐ hoặc với Chủ tịch Công đoàn (nếu đã lấy ý kiến tập thể). Nguyên tắc tham gia là tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực. Nội dung của văn bản thỏa thuận phải tuân theo Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 85/2026.

Bước 2: Ký hợp đồng với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí

NSDLĐ ký hợp đồng tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí. Dựa trên danh sách NLĐ tham gia, doanh nghiệp này sẽ mở tài khoản hưu trí cá nhân cho từng NLĐ.

Bước 3: Đóng tiền vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung

Căn cứ vào chương trình đã đăng ký và văn bản thỏa thuận, NSDLĐ thực hiện đóng góp bao gồm:

• Phần đóng góp của NSDLĐ (nếu có).
• Phần NLĐ ủy thác cho NSDLĐ đóng hộ (nếu có).

NSDLĐ phải thông báo cho doanh nghiệp quản lý quỹ về số tiền đóng cho từng NLĐ.

Bước 4: Quản lý tài khoản hưu trí cá nhân

Khoản tiền đóng góp vào mỗi tài khoản hưu trí cá nhân bao gồm hai phần: khoản đóng góp của NSDLĐ và khoản đóng góp của NLĐ (nếu có). Các khoản này được hạch toán riêng biệt.

Ví dụ thực tế: Công ty A có 50 lao động. Sau khi thỏa thuận, 30 người đồng ý tham gia. Công ty A ký hợp đồng với Quỹ Hưu trí B, mở tài khoản cho từng người. Mỗi tháng, công ty trích 2% quỹ lương đóng cho NLĐ và khấu trừ thêm 1% từ lương của NLĐ (theo ủy thác) để chuyển vào quỹ.

3. Quyền và trách nhiệm của người sử dụng lao động khi tham gia

Theo Điều 7 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, quyền và trách nhiệm của NSDLĐ được quy định chi tiết như sau:

Quyền của người sử dụng lao động

• Được tính vào chi phí thuế TNDN: Khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung cho NLĐ được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, theo mức quy định của pháp luật về thuế.
• Thỏa thuận điều chỉnh: Được thương lượng với NLĐ để điều chỉnh văn bản thỏa thuận tham gia, theo quy trình đã được quy định trong văn bản đó.
• Được cung cấp thông tin: Được doanh nghiệp quản lý quỹ cung cấp tài liệu giới thiệu quỹ (Điều 27 Nghị định) và báo cáo hàng tháng về việc tham gia của NLĐ.
• Nhận hoàn trả: Nếu NLĐ không đáp ứng điều kiện hưởng (theo thỏa thuận), NSDLĐ được nhận lại phần đóng góp của mình và kết quả đầu tư, sau khi trừ chi phí.
• Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện: Được thực hiện các quyền này theo quy định pháp luật.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động

• Đóng đầy đủ phần trách nhiệm: Phải đóng phần đóng góp của mình theo đúng văn bản thỏa thuận và chương trình đã đăng ký.
• Đóng hộ phần NLĐ: Nếu NLĐ ủy thác, NSDLĐ phải đóng hộ phần này đúng hạn.
• Tách biệt tài chính: Đảm bảo tách biệt phần đóng góp của NSDLĐ và phần NLĐ ủy thác.
• Thực hiện nghĩa vụ hợp đồng: Tuân thủ các quy định trong văn bản thỏa thuận và Điều lệ quỹ.
• Cung cấp thông tin: Cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin về NLĐ, thời gian tham gia và các thông tin khác cho doanh nghiệp quản lý quỹ.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn thực tiễn, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Đối với người sử dụng lao động: Hãy chuẩn bị sẵn mẫu văn bản thỏa thuận theo Phụ lục II và tổ chức họp lấy ý kiến tập thể lao động để đảm bảo tính minh bạch. Đồng thời, kiểm tra kỹ các điều khoản về hoàn trả khi NLĐ nghỉ việc sớm để tránh tranh chấp.
2. Đối với người lao động: Đây là cơ hội để tăng thu nhập hưu trí ngoài BHXH bắt buộc. Bạn nên thương lượng với chủ doanh nghiệp về tỷ lệ đóng góp phù hợp, vì khoản đóng này được miễn thuế thu nhập cá nhân và có thể sinh lời qua đầu tư.
3. Lưu ý về thời gian: Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, các doanh nghiệp nên bắt đầu quy trình thỏa thuận từ tháng 4/2026 để kịp tham gia ngay khi có hiệu lực.
4. Hồ sơ quan trọng: Lưu giữ đầy đủ văn bản thỏa thuận, hợp đồng với quỹ hưu trí, và chứng từ đóng tiền để phục vụ quyết toán thuế và giải quyết tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết trên được tham vấn bởi Luật sư Hoàng Tuấn Vũ, dựa trên Nghị định 85/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/5/2026. Nếu bạn cần tư vấn thêm hoặc hỗ trợ soạn thảo văn bản thỏa thuận, hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline: 1900.6588 (tổng đài miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí).