Quyết định 44/2022/QĐ-UBND: Hướng dẫn chi tiết tỷ lệ phân chia ngân sách TP.HCM giai đoạn 2023-2025

Kính thưa Quý khách hàng,

Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh triển khai mô hình chính quyền đô thị theo Nghị quyết số 131/2020/QH14 ngày 16/11/2020 của Quốc hội, việc phân chia nguồn thu ngân sách giữa các cấp chính quyền là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và người dân quan tâm. Ngày 12/12/2022, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 44/2022/QĐ-UBND (sau đây gọi tắt là Quyết định 44) để cụ thể hóa việc này cho giai đoạn 2023-2025. Chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ những điểm chính và ý nghĩa thực tiễn của văn bản này.

Quyết định 44/2022/QĐ-UBND là gì và áp dụng cho ai?

Quyết định 44/2022/QĐ-UBND là văn bản quy phạm pháp luật do Chủ tịch UBND TP.HCM Phan Văn Mãi ký ban hành, với mục đích giao tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2023-2025. Văn bản này được ban hành dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng như:

• Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13 ngày 25/6/2015).
• Nghị quyết số 131/2020/QH14 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị tại TP.HCM.
• Nghị quyết số 1111/NQ-BTVQH14 ngày 09/12/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính và thành lập thành phố Thủ Đức.
• Nghị quyết số 18/2022/NQ-HĐND ngày 09/12/2022 của HĐND TP.HCM về tỷ lệ phân chia các khoản thu.

Đối tượng áp dụng của Quyết định này bao gồm:

• Ngân sách cấp Thành phố Hồ Chí Minh (cấp tỉnh).
• Ngân sách cấp thành phố Thủ Đức và các huyện (cấp huyện).
• Ngân sách cấp xã (cấp xã, phường, thị trấn).
• Các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc quản lý, điều hành ngân sách nhà nước tại TP.HCM.

Tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách được quy định thế nào?

Theo Điều 1 của Quyết định 44, UBND TP.HCM giao tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách cấp Thành phố, ngân sách cấp thành phố Thủ Đức và các huyện, ngân sách cấp xã theo Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết số 18/2022/NQ-HĐND ngày 09/12/2022 của Hội đồng nhân dân Thành phố.

Đáng chú ý: Việc phân chia này được thực hiện trong bối cảnh TP.HCM đã thành lập thành phố Thủ Đức (theo Nghị quyết số 1111/NQ-BTVQH14) và triển khai mô hình chính quyền đô thị. Các tỷ lệ này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc sau:

• Công bằng, hợp lý: Đảm bảo nguồn thu phù hợp với nhiệm vụ chi của từng cấp ngân sách.
• Khuyến khích phát triển kinh tế địa phương: Tạo động lực cho các quận, huyện, thành phố Thủ Đức trong việc quản lý thu ngân sách.
• Phù hợp với quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp hoạt động tại quận 1, TP.HCM nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo tỷ lệ phân chia mới, một phần số thuế này sẽ được phân bổ cho ngân sách cấp thành phố, một phần cho ngân sách quận 1, và một phần cho ngân sách phường nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Việc này giúp đảm bảo nguồn lực cho từng cấp chính quyền thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.

Quyết định 44/2022/QĐ-UBND có hiệu lực khi nào?

Theo Điều 3 của Quyết định 44, văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 22 tháng 12 năm 2022. Như vậy, các tỷ lệ phân chia được áp dụng cho toàn bộ giai đoạn 2023-2025. Điều này có nghĩa là:

• Các dự toán ngân sách năm 2023, 2024 và 2025 của TP.HCM phải tuân thủ theo tỷ lệ này.
• Các cơ quan thuế, kho bạc nhà nước và các đơn vị liên quan sẽ căn cứ vào Quyết định này để thực hiện phân bổ nguồn thu.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện Quyết định 44/2022/QĐ-UBND

Điều 2 của Quyết định 44 quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiện:

1. UBND thành phố Thủ Đức và UBND huyện có trách nhiệm:
   • Phân bổ, giao dự toán ngân sách hàng năm cho ngân sách cấp dưới và các đơn vị trực thuộc theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.
   • Tổ chức quản lý, điều hành ngân sách các cấp theo đúng quy định, đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ chính trị được giao tại địa phương.
2. UBND quận có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế trên địa bàn để thực hiện tốt công tác quản lý thu ngân sách nhà nước khi chuyển sang thực hiện mô hình chính quyền đô thị.
3. Trong quá trình điều hành ngân sách, nếu có thay đổi về quy định pháp lý hoặc chính sách tác động lớn đến nguồn thu, chi, UBND TP.HCM sẽ báo cáo HĐND TP.HCM để xem xét điều chỉnh tỷ lệ phân chia.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc phân công trách nhiệm rõ ràng này giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách nhà nước tại TP.HCM, đặc biệt trong bối cảnh thành phố đang thí điểm mô hình chính quyền đô thị.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định của Quyết định 44/2022/QĐ-UBND và các văn bản pháp luật liên quan, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên cho Quý khách hàng như sau:

1. Doanh nghiệp cần theo dõi tỷ lệ phân bổ thuế: Nếu doanh nghiệp của bạn hoạt động tại nhiều quận, huyện khác nhau trên địa bàn TP.HCM, việc hiểu rõ tỷ lệ phân chia sẽ giúp bạn dự toán chính xác nghĩa vụ thuế và các khoản đóng góp ngân sách.
2. Chủ động cập nhật thông tin: Quyết định 44 có hiệu lực từ ngày 22/12/2022, nhưng các tỷ lệ cụ thể được quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị quyết 18/2022/NQ-HĐND. Bạn nên liên hệ với Sở Tài chính TP.HCM hoặc các cơ quan thuế địa phương để được cung cấp thông tin chi tiết.
3. Lưu ý về thời hạn: Giai đoạn áp dụng là 2023-2025. Nếu có bất kỳ thay đổi nào về chính sách thuế hoặc tổ chức hành chính, tỷ lệ này có thể được điều chỉnh. Hãy thường xuyên theo dõi các văn bản mới từ UBND TP.HCM và HĐND TP.HCM.
4. Tư vấn chuyên sâu: Đối với các doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc hoạt động trong các lĩnh vực đặc thù (bất động sản, xây dựng, thương mại điện tử), chúng tôi khuyến nghị bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư chuyên về thuế và ngân sách để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.

Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi về Quyết định 44/2022/QĐ-UBND của UBND Thành phố Hồ Chí Minh. Nếu Quý khách hàng cần hỗ trợ thêm hoặc có thắc mắc về các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.