Mức phạt phá rừng từ 25/6/2026: Bảng chi tiết và hình sự hóa mới nhất

Bạn có biết rằng từ ngày 25/6/2026, hành vi phá rừng sẽ bị xử phạt hành chính với mức tiền lên đến 220 triệu đồng, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án tù lên đến 15 năm? Đây là những quy định mới tại Nghị định 146/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, nhằm siết chặt bảo vệ tài nguyên rừng. Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách luật sư tư vấn – sẽ giúp bạn hiểu rõ các mức phạt cụ thể, cách áp dụng và những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm.

Hành vi phá rừng bị xử phạt hành chính từ 25/6/2026 như thế nào?

Trước hết, cần hiểu rõ: phá rừng là hành vi chặt, đốt, phá cây rừng, đào, bới, san ủi, nổ mìn; đắp đập, ngăn dòng chảy tự nhiên, xả chất độc hoặc các hành vi khác gây thiệt hại đến rừng thuộc sở hữu toàn dân mà không được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (theo quy định tại Nghị định 146/2026/NĐ-CP).

Theo Điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền được chia thành 10 trường hợp dựa trên diện tích rừng bị phá và loại rừng. Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết:

Lưu ý quan trọng: Mức phạt trên chỉ áp dụng cho rừng trồng. Nếu phá rừng tự nhiên (rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng), mức phạt sẽ gấp đôi so với bảng trên. Ví dụ: phá rừng tự nhiên sản xuất diện tích 500 m² sẽ bị phạt từ 14 – 30 triệu đồng (gấp đôi mức 7 – 15 triệu đồng).

Trường hợp đặc biệt: Hành vi bóc vỏ, ken cây, khoan vào cây

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 146/2026/NĐ-CP, đối với hành vi bóc vỏ, ken cây, khoan vào cây, băm gốc, đổ hóa chất làm hủy hoại gốc, rễ cây, cưa quanh gốc cây, cắt cụt ngọn cây rừng, mức phạt được tính theo từng cây:

• Cây gỗ có đường kính tại vị trí 1,3 m dưới 8 cm: phạt 100.000 đồng/cây, tổng mức phạt không quá 100 triệu đồng.
• Cây gỗ có đường kính tại vị trí 1,3 m từ 8 cm trở lên: phạt 200.000 đồng/cây, tổng mức phạt không quá 220 triệu đồng.

Hành vi phá rừng có bị xử lý hình sự không?

Nếu diện tích rừng bị phá vượt quá ngưỡng hành chính, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:

• Khung 1 (phạt tiền 100 triệu – 1 tỷ đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 01 – 05 năm):
  • Phá rừng chưa có trữ lượng diện tích từ 30.000 m² đến dưới 50.000 m²;
  • Phá rừng sản xuất diện tích từ 5.000 m² đến dưới 10.000 m²;
  • Phá rừng phòng hộ diện tích từ 3.000 m² đến dưới 7.000 m²;
  • Phá rừng đặc dụng diện tích từ 1.000 m² đến dưới 3.000 m²;
  • Gây thiệt hại lâm sản trị giá từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng (không tính được diện tích);
  • Hoặc đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về tội này mà còn vi phạm.
• Khung 2 (phạt tù 03 – 07 năm): Áp dụng khi phạm tội có tổ chức, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, hoặc diện tích/thiệt hại lớn hơn (ví dụ: rừng sản xuất từ 10.000 m² đến dưới 50.000 m²; thiệt hại lâm sản từ 100 triệu đến dưới 200 triệu đồng).
• Khung 3 (phạt tù 07 – 15 năm): Áp dụng khi diện tích rất lớn (rừng sản xuất từ 50.000 m² trở lên; rừng phòng hộ từ 10.000 m² trở lên; rừng đặc dụng từ 5.000 m² trở lên).

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: “Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự 2015 tại Luật số 86/2025/QH15 đã nâng cao mức hình phạt đối với tội phá rừng, nhằm răn đe và bảo vệ tài nguyên rừng quốc gia một cách hiệu quả hơn.”

Tình huống thực tế: Chủ rừng để xảy ra phá rừng có bị phạt không?

Giả sử bạn là chủ rừng được Nhà nước giao rừng để quản lý, bảo vệ. Nếu bạn không tổ chức thực hiện đầy đủ các hoạt động quản lý, bảo vệ rừng theo quy chế, dẫn đến xảy ra phá rừng mà không xác định được đối tượng vi phạm, bạn vẫn bị xử phạt hành chính tương ứng với loại rừng và diện tích bị phá (theo bảng trên).

Ví dụ: Nếu khu rừng sản xuất bạn quản lý bị phá 1.000 m² mà không tìm được thủ phạm, bạn có thể bị phạt từ 15 – 25 triệu đồng (trường hợp 3).

Lời khuyên từ luật sư

Để tránh rủi ro pháp lý liên quan đến hành vi phá rừng, chúng tôi khuyên bạn:

1. Không tự ý phát rừng dù với bất kỳ mục đích nào (canh tác, khai thác gỗ, xây dựng) nếu chưa có giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
2. Kiểm tra quy hoạch rừng trước khi thực hiện bất kỳ hoạt động nào trên đất rừng, đặc biệt là rừng tự nhiên, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng.
3. Bảo vệ rừng trong khu vực quản lý: Nếu bạn là chủ rừng, hãy thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng theo quy định của pháp luật để tránh bị xử phạt.
4. Tìm hiểu kỹ mức phạt: Mức phạt hành chính đã tăng cao, và hình sự hóa mở rộng, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi và tự do của bạn.
5. Tham khảo ý kiến luật sư ngay khi có dấu hiệu vi phạm hoặc khi bị xử phạt để được hướng dẫn chi tiết.