Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT: Những điểm mới bạn cần biết

Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 07/7/2026 quy định Quy chế đào tạo trình độ đại học mới, có hiệu lực ngay từ ngày ký và thay thế hoàn toàn Thông tư 08/2021/TT-BGDĐT cùng Thông tư 28/2023/TT-BGDĐT. Văn bản này áp dụng cho tất cả cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục khác có hoạt động đào tạo trình độ đại học trên toàn quốc. Đây là bước thay đổi căn bản về tổ chức, quản lý đào tạo theo hướng tự chủ và linh hoạt hơn cho sinh viên.

Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực khi nào và thay thế văn bản nào?

Cụ thể, theo Điều 2 Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT, văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 07 tháng 7 năm 2026. Thông tư thay thế hai văn bản trước đó của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo:

• Thông tư số 08/2021/TT-BGDĐT ngày 18/3/2021 ban hành kèm Quy chế đào tạo trình độ đại học;
• Thông tư số 28/2023/TT-BGDĐT ngày 28/12/2023 ban hành kèm Quy chế đào tạo từ xa trình độ đại học.

Đáng chú ý, Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT gộp chung quy định đào tạo chính quy và đào tạo từ xa vào một văn bản duy nhất. Cách tiếp cận này giúp các cơ sở đào tạo áp dụng thống nhất một khung pháp lý, đồng thời bảo đảm chất lượng đào tạo không phụ thuộc vào hình thức hay phương thức tổ chức đào tạo.

Đối tượng nào phải tuân thủ Quy chế đào tạo trình độ đại học mới?

Theo khoản 2 Điều 1 Quy chế ban hành kèm Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT, đối tượng áp dụng bao gồm:

1. Cơ sở giáo dục đại học được phép đào tạo trình độ đại học (gọi chung là cơ sở đào tạo);
2. Cơ sở giáo dục khác có hoạt động giáo dục đại học;
3. Các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đào tạo trình độ đại học.

Bên cạnh đó, Điều 3 Thông tư cũng xác định trách nhiệm thi hành thuộc về Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, thủ trưởng các đơn vị liên quan thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, giám đốc các đại học, học viện, hiệu trưởng các trường đại học và các cơ sở giáo dục khác.

Nguyên tắc tổ chức đào tạo đại học theo Thông tư mới gồm những gì?

Điều 2 Quy chế ban hành kèm Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT nêu rõ 07 nguyên tắc tổ chức và quản lý đào tạo trình độ đại học. Cụ thể:

• Nguyên tắc 1: Đào tạo theo chuẩn đầu ra, khối lượng học tập, điều kiện bảo đảm chất lượng và trách nhiệm giải trình; chất lượng đào tạo không phụ thuộc vào hình thức, phương thức, địa điểm hoặc môi trường đào tạo.
• Nguyên tắc 2: Cơ sở đào tạo được tự chủ tổ chức đào tạo, lựa chọn phương thức, công nhận kết quả học tập và hỗ trợ lộ trình học tập linh hoạt; đồng thời chịu trách nhiệm giải trình.
• Nguyên tắc 3: Bảo đảm quyền học tập, quyền tiếp cận thông tin, quyền được hỗ trợ học tập và quyền được đối xử công bằng của sinh viên.
• Nguyên tắc 4: Công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, liêm chính học thuật và tuân thủ chuẩn mực đạo đức.
• Nguyên tắc 5: Tạo điều kiện học tập suốt đời, học tập linh hoạt, học tập cá thể hóa; công nhận và chuyển đổi kết quả học tập tích lũy.
• Nguyên tắc 6: Bảo đảm thống nhất, liên thông trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam và với giáo dục đại học quốc tế.
• Nguyên tắc 7: Chương trình do cơ sở nước ngoài cấp bằng phải bảo đảm yêu cầu đầu vào và chuẩn đầu ra không thấp hơn quy định của Quy chế.

Thời gian đào tạo đại học được quy định như thế nào?

Điều 3 Quy chế đặt ra ba mốc thời gian quan trọng mà sinh viên và cơ sở đào tạo cần nắm rõ:

• Thời gian đào tạo tối thiểu: Không ít hơn 2/3 thời gian đào tạo chuẩn của chương trình.
• Thời gian đào tạo tối đa: Không vượt quá 2,0 lần thời gian đào tạo chuẩn.
• Thời gian đào tạo thường xuyên: Phải dài hơn ít nhất 1/4 so với thời gian đào tạo chuẩn của cùng chương trình theo hình thức chính quy.

Chương trình đào tạo được áp dụng thống nhất cho các hình thức và đối tượng sinh viên. Đối với người đã có bằng tốt nghiệp trình độ hoặc ngành khác, khối lượng học tập được xác định trên cơ sở công nhận hoặc chuyển đổi tín chỉ, miễn trừ học phần theo quy định.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực giáo dục, việc quy định khung thời gian tối thiểu và tối đa rõ ràng giúp sinh viên chủ động xây dựng kế hoạch học tập cá nhân, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho các cơ sở đào tạo triển khai lộ trình học tập linh hoạt mà vẫn bảo đảm chuẩn đầu ra.

Đào tạo theo niên chế và theo tín chỉ khác nhau ra sao?

Điều 4 Quy chế phân biệt rõ hai cách thức tổ chức đào tạo:

Đào tạo theo niên chế: Tổ chức theo lớp học tương đối cố định cho tất cả học phần bắt buộc trong toàn khóa. Sinh viên cùng lớp thực hiện theo kế hoạch học tập chuẩn và thời khóa biểu chung, trừ học phần tự chọn hoặc học lại. Sinh viên đạt tiến độ sẽ học tiếp năm sau; sinh viên không đạt phải học lại các học phần chưa đạt.

Đào tạo theo tín chỉ: Tổ chức theo từng lớp học phần, cho phép sinh viên tích lũy tín chỉ và thực hiện chương trình theo kế hoạch cá nhân. Sinh viên không đạt học phần bắt buộc phải học lại, học học phần tương đương hoặc học phần thay thế. Sinh viên không đạt học phần tự chọn có thể học lại hoặc chọn học phần tự chọn khác.

Đáng chú ý, cơ sở đào tạo được lựa chọn một trong ba phương án: áp dụng tín chỉ thống nhất cho tất cả khóa và hình thức; áp dụng niên chế thống nhất; hoặc kết hợp cả hai cho các khóa/hình thức khác nhau.

Hình thức đào tạo chính quy và thường xuyên được quy định thế nào?

Điều 5 Quy chế quy định chi tiết về hai hình thức đào tạo:

Hình thức chính quy: Hoạt động giảng dạy có sự hiện diện đồng thời, tương tác trực tiếp giữa giảng viên và sinh viên, tổ chức tập trung tại cơ sở đào tạo trong khung giờ ban ngày chiếm trên 50% tổng khối lượng chương trình. Sinh viên học tập trung toàn thời gian theo kế hoạch chuẩn và thời khóa biểu do cơ sở bố trí.

Hình thức thường xuyên: Tổ chức theo thời gian linh hoạt tại các địa điểm đáp ứng điều kiện bảo đảm chất lượng và được cấp phép hoạt động. Hoạt động thực hành, thực tập, trải nghiệm thực tế và đào tạo từ xa có thể tổ chức tại địa điểm khác theo quy định của cơ sở đào tạo.

Cả hai hình thức có thể áp dụng một hoặc đồng thời các phương thức: trực tiếp, từ xa, hoặc kết hợp trực tiếp và từ xa. Riêng phương thức từ xa phải đáp ứng yêu cầu về hệ thống quản lý học tập (LMS), học liệu số, cơ chế xác thực danh tính, theo dõi tiến độ, lưu trữ dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Liên kết đào tạo trong nước có bị hạn chế ngành nào không?

Điều 6 Quy chế quy định về hoạt động liên kết đào tạo trong nước. Theo đó:

• Liên kết đào tạo chỉ thực hiện giữa hai cơ sở đào tạo được cấp phép hoạt động giáo dục đại học.
• Không thực hiện liên kết đào tạo đối với các ngành đào tạo giáo viên, quốc phòng, an ninh.
• Liên kết đối với chương trình, ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe chỉ thực hiện giữa hai cơ sở giáo dục đại học được cấp phép trong phạm vi cùng thuộc lĩnh vực sức khỏe.
• Số lượng tuyển sinh của chương trình liên kết được tính vào số lượng tuyển sinh của mỗi cơ sở theo tỉ lệ giảng viên tham gia của mỗi bên.
• Cơ sở chủ trì đào tạo phải bảo đảm đội ngũ giảng viên cơ hữu giảng dạy chương trình liên kết chiếm tối thiểu 50% khối lượng học tập (không bao gồm khối lượng chương trình giáo dục thể chất).

Tình huống thực tế: Sinh viên học lại và chuyển đổi tín chỉ

Anh Nguyễn Văn A (TP.HCM) đã tốt nghiệp cao đẳng ngành Công nghệ thông tin và muốn liên thông lên đại học cùng ngành. Theo Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT, khối lượng học tập anh A phải thực hiện sẽ được xác định trên cơ sở công nhận hoặc chuyển đổi tín chỉ, miễn trừ học phần theo quy định của chương trình đào tạo và quy chế của cơ sở đào tạo.

Giả sử chương trình đại học ngành Công nghệ thông tin có thời gian đào tạo chuẩn 4 năm. Như vậy, anh A có thể hoàn thành chương trình trong thời gian tối thiểu là 2/3 × 4 năm ≈ 2,67 năm (khoảng 32 tháng) và tối đa là 2,0 × 4 năm = 8 năm. Việc chủ động xây dựng kế hoạch học tập cá nhân giúp anh A tận dụng hiệu quả các tín chỉ đã tích lũy, đồng thời không vượt khung thời gian tối đa.

Lời khuyên từ luật sư

1. Kiểm tra ngay tính áp dụng: Nếu bạn là sinh viên hoặc cơ sở đào tạo, cần rà soát chương trình, kế hoạch học tập đang áp dụng để bảo đảm phù hợp với Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT từ ngày 07/7/2026.
2. Chủ động xây dựng lộ trình cá nhân: Sinh viên nên lập kế hoạch học tập gắn với giới hạn tối thiểu 2/3 và tối đa 2,0 lần thời gian chuẩn để tránh phát sinh vượt khung.
3. Yêu cầu công khai thông tin: Cơ sở đào tạo bắt buộc công bố công khai hình thức, phương thức đào tạo, tỷ lệ thời lượng từ xa, kế hoạch và học liệu trước khi tuyển sinh; bạn có quyền yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin này.
4. Lưu ý về liên kết đào tạo: Không chọn chương trình liên kết thuộc ngành giáo viên, quốc phòng, an ninh vì pháp luật không cho phép.
5. Tham vấn cơ sở đào tạo: Trường hợp chuyển đổi tín chỉ, miễn trừ học phần hoặc học phần thay thế, cần đối chiếu trực tiếp với quy chế của cơ sở đào tạo để được hướng dẫn cụ thể.