Nhiệm vụ kiểm tra PCCC của UBND cấp xã tại Hà Nội từ 12/5/2026: Hướng dẫn chi tiết

Từ ngày 12/5/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức áp dụng Quyết định 57/2026/QĐ-UBND quy định chi tiết nhiệm vụ kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) của UBND cấp xã trên địa bàn Thủ đô. Đây là văn bản quan trọng nhằm phân công trách nhiệm rõ ràng, giúp các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân nắm bắt kịp thời quyền và nghĩa vụ của mình trong công tác PCCC. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các nội dung cốt lõi, đối tượng bị ảnh hưởng và những lưu ý pháp lý từ góc nhìn của luật sư tư vấn.

Quyết định 57/2026/QĐ-UBND là gì và có hiệu lực khi nào?

Theo đó, Quyết định 57/2026/QĐ-UBND được ban hành để cụ thể hóa quy định tại điểm b khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Văn bản này giao trách nhiệm cho UBND cấp xã (xã, phường) thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất về PCCC trên địa bàn thành phố Hà Nội. Văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 12/5/2026.

Đối tượng nào bị ảnh hưởng bởi Quyết định 57/2026/QĐ-UBND?

Đối tượng áp dụng của Quyết định 57/2026/QĐ-UBND bao gồm:

• Các Sở, Ban, ngành Thành phố – có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc UBND cấp xã.
• Ủy ban nhân dân cấp xã (xã, phường) – là chủ thể trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra.
• Cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có hoạt động liên quan đến PCCC trên địa bàn Thành phố – đây là nhóm chịu sự kiểm tra, giám sát.

Theo đánh giá của chúng tôi, việc mở rộng đối tượng áp dụng đến mọi hộ gia đình và cá nhân cho thấy Hà Nội đang siết chặt quản lý PCCC ở cấp cơ sở, đặc biệt là các khu dân cư, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh.

Nội dung kiểm tra PCCC của UBND cấp xã bao gồm những gì?

Kiểm tra định kỳ

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, UBND cấp xã được phân công tổ chức kiểm tra theo tần suất cụ thể:

• 01 năm một lần đối với cơ sở thuộc Nhóm 1 theo Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP (thường là các cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao).
• 02 năm một lần đối với cơ sở thuộc Nhóm 2 theo Phụ lục II (các cơ sở có nguy cơ cháy nổ thấp hơn).

Kiểm tra đột xuất

UBND cấp xã cũng có thẩm quyền kiểm tra đột xuất trong các trường hợp sau:

• Có dấu hiệu vi phạm pháp luật về PCCC.
• Có đơn khiếu nại, tố cáo về vi phạm pháp luật liên quan đến PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
• Có yêu cầu phối hợp từ cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo an ninh, trật tự.

Nội dung kiểm tra cụ thể

Nội dung kiểm tra được quy định tại điểm g, điểm h khoản 1 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, bao gồm:

• Duy trì khoảng cách phòng cháy, chữa cháy, đường, bãi đỗ, khoảng trống phục vụ hoạt động PCCC, cứu nạn, cứu hộ (điểm g).
• Duy trì giải pháp thoát nạn, ngăn cháy, chống cháy lan, chống khói (điểm h).

Trách nhiệm của các bên liên quan khi thực hiện kiểm tra PCCC

Trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về xây dựng

Cơ quan chuyên môn (thuộc Sở Xây dựng hoặc UBND quận/huyện) có trách nhiệm:

• Đôn đốc, hướng dẫn UBND cấp xã trong công tác kiểm tra PCCC.
• Kiểm tra đột xuất khi có chỉ đạo của UBND Thành phố, hoặc khi có dấu hiệu vi phạm, khiếu nại, tố cáo, hoặc yêu cầu phối hợp từ cơ quan có thẩm quyền (đối với cơ sở thuộc Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP).

Trách nhiệm của UBND cấp xã

• Chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác kiểm tra PCCC trên địa bàn.
• Tổ chức bộ máy, phân công cán bộ để thực hiện nhiệm vụ kiểm tra theo thẩm quyền.

Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân

• Thực hiện đầy đủ các quy định về PCCC theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 và các văn bản hướng dẫn.
• Phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong kiểm tra định kỳ, đột xuất.
• Chấp hành nghiêm các yêu cầu, quyết định xử lý về PCCC của cơ quan có thẩm quyền.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp và hộ gia đình

1. Kiểm tra phân loại cơ sở của bạn: Xác định xem cơ sở của bạn thuộc Nhóm 1 hay Nhóm 2 theo Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP để biết trước tần suất kiểm tra.
2. Chuẩn bị hồ sơ PCCC đầy đủ: Hồ sơ bao gồm phương án chữa cháy, biên bản kiểm tra định kỳ, giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC.
3. Duy trì khoảng cách an toàn: Đảm bảo không để vật cản trên lối thoát nạn, đường cho xe chữa cháy, và duy trì hệ thống báo cháy, chữa cháy hoạt động tốt.
4. Phối hợp tích cực khi kiểm tra: Khi UBND cấp xã đến kiểm tra, hãy cử người có trách nhiệm tiếp đón và cung cấp đầy đủ tài liệu, tránh gây cản trở dẫn đến xử phạt.
5. Cập nhật văn bản mới: Quyết định 57/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ 12/5/2026, vì vậy hãy cập nhật nội dung này vào quy trình nội bộ của bạn càng sớm càng tốt.

Xem thêm chi tiết tại Quyết định 57/2026/QĐ-UBND và Nghị định 105/2025/NĐ-CP trên cổng thông tin điện tử của UBND thành phố Hà Nội hoặc Thư viện Pháp luật.