Luật Hòa giải ở cơ sở sửa đổi: 5 điểm mới ảnh hưởng đến bạn từ 2027

Chúng tôi vừa nhận được tin quan trọng từ Bộ Tư pháp: Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) với 5 chương, 35 Điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Đây là văn bản pháp lý được xây dựng nhằm khắc phục những vướng mắc của Luật năm 2013 và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án.

Luật mới có những thay đổi gì về tiêu chuẩn hòa giải viên?

Theo dự thảo đã được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày, Điều 8 của Luật sửa đổi có 2 điểm đáng chú ý nhất:

• Bỏ cụm từ “thường xuyên” trong điều kiện “cư trú tại cơ sở” — giúp mở rộng phạm vi người được bầu làm hòa giải viên, thống nhất với Luật Cư trú.
• Bổ sung tiêu chuẩn “có năng lực hành vi dân sự đầy đủ” và quy định rõ các trường hợp không đủ tiêu chuẩn (đang thi hành kỷ luật, bị xử lý hành chính, chấp hành án hình sự hoặc chưa được xóa án tích).

Nghĩa vụ của hòa giải viên thay đổi thế nào?

Điều 13 bổ sung 2 nghĩa vụ quan trọng mà hòa giải viên phải tuân thủ:

• Phối hợp phòng ngừa bạo lực: Khi phát hiện mâu thuẫn có thể dẫn đến hành vi bạo lực đe dọa sức khỏe, tính mạng các bên, hòa giải viên phải chủ động phối hợp xử lý.
• Đề xuất bố trí người phiên dịch: Theo đề nghị của các bên, hòa giải viên có trách nhiệm đề xuất UBND cấp xã hỗ trợ phiên dịch.

Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung 1 điều hoàn toàn mới (Điều 5) về bảo mật thông tin trong hoạt động hòa giải ở cơ sở — một điểm mới chưa từng có trong Luật năm 2013.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc bổ sung quy định bảo mật thông tin và tăng cường nghĩa vụ phòng ngừa bạo lực là bước tiến phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và thực tiễn giải quyết tranh chấp tại cộng đồng dân cư.

Bạn cần làm gì để thích ứng với luật mới?

Luật không áp dụng với hoạt động hòa giải tại Tòa án, trọng tài thương mại, hòa giải lao động hay hòa giải tại UBND cấp xã. Tuy nhiên, nếu bạn đang là hòa giải viên hoặc có ý định tham gia tổ hòa giải ở cơ sở, chúng tôi khuyến nghị bạn cập nhật các quy định mới để chuẩn bị cho việc bầu cử và hoạt động sau ngày 1/3/2027.

Hãy theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành từ Bộ Tư pháp trong thời gian tới để nắm bắt chi tiết. Nếu cần tư vấn cụ thể về trường hợp của mình, đội ngũ luật sư của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn.