Luật Hóa chất 2025: Toàn văn điểm mới số 69/2025/QH15 bạn cần biết

Ngày 14 tháng 6 năm 2025, Quốc hội đã chính thức ban hành Luật Hóa chất số 69/2025/QH15, thay thế hoàn toàn Luật Hóa chất cũ năm 2007. Đây là văn bản luật quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của hàng nghìn doanh nghiệp trong lĩnh vực hóa chất, hóa dầu, hóa dược và cao su tại Việt Nam.

Là luật sư tư vấn chuyên sâu trong lĩnh vực này, chúng tôi sẽ giúp bạn hệ thống lại toàn bộ nội dung cốt lõi, phân tích những điểm mới nổi bật và chỉ ra những lưu ý quan trọng để doanh nghiệp của quý khách tuân thủ đúng pháp luật, tránh rủi ro pháp lý.

Luật Hóa chất 69/2025/QH15 gồm bao nhiêu chương, điều và áp dụng cho ai?

Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 gồm 9 chương với 80 điều, được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9. Luật này thay thế Luật Hóa chất số 06/2007/QH12 và có hiệu lực thi hành từ ngày 14 tháng 6 năm 2025.

Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài hoạt động hóa chất tại Việt Nam
• Cơ quan quản lý nhà nước các cấp có thẩm quyền quản lý hoạt động hóa chất
• Tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động hóa chất

Phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất mới là gì?

Theo Điều 1 của Luật Hóa chất 69/2025/QH15, phạm vi điều chỉnh của Luật bao gồm 6 lĩnh vực chính:

1. Quy định về hóa chất và quản lý hoạt động hóa chất
2. Phát triển ngành công nghiệp hóa chất
3. Thông tin hóa chất
4. Hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa
5. An toàn, an ninh trong hoạt động hóa chất

Điểm mới về giải thích từ ngữ trong Luật Hóa chất 2025?

So với Luật cũ, Điều 2 của Luật Hóa chất 2025 đã bổ sung và làm rõ nhiều khái niệm quan trọng. Đáng chú ý nhất là định nghĩa về nguyên tắc hóa học xanh tại điểm d khoản 2 Điều 5 – một khái niệm hoàn toàn mới, thể hiện xu hướng phát triển bền vững.

Một số định nghĩa quan trọng được quy định cụ thể:

• Hóa chất nguy hiểm là hóa chất gây hại cho con người, cơ sở vật chất, tài sản, môi trường và có ít nhất một đặc tính nguy hiểm theo nguyên tắc phân loại do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương về hóa chất quy định.
• An ninh hóa chất là việc áp dụng quy định, biện pháp nhằm ngăn chặn việc sở hữu bất hợp pháp và sử dụng sai mục đích hóa chất, thiết bị hóa học để duy trì trạng thái ổn định, an toàn.
• Sự cố hóa chất là tình trạng cháy, nổ, rò rỉ, phát tán hóa chất gây hại hoặc có nguy cơ gây hại cho con người, cơ sở vật chất, tài sản, môi trường.

Các hành vi bị nghiêm cấm mới bổ sung trong Luật Hóa chất 2025?

Điều 3 của Luật Hóa chất 2025 quy định 7 nhóm hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có nhiều điểm mới đáng chú ý so với Luật cũ:

• Chiếm đoạt hóa chất; sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tồn trữ, sử dụng, mua, bán, trao đổi, tặng cho, gửi, mượn, cho mượn, thuê, cho thuê, cầm cố hóa chất trái pháp luật
• Chiếm đoạt, mua, bán, làm giả, sửa chữa, tẩy xóa giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về hóa chất
• Không cung cấp hoặc cố ý cung cấp không đầy đủ, không kịp thời, sai lệch thông tin về đặc tính nguy hiểm của hóa chất
• Sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc để sản xuất, kinh doanh thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, thức ăn chăn nuôi
• Sản xuất, nhập khẩu sản phẩm có hàm lượng hóa chất nguy hiểm không tuân thủ quy định
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm pháp luật về quản lý hóa chất
• Sản xuất, kinh doanh hóa chất làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến con người, môi trường, an ninh quốc gia

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc bổ sung hành vi “sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc trong sản xuất thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm” vào danh mục nghiêm cấm cho thấy quyết tâm siết chặt quản lý của Nhà nước đối với vấn nạn này.

Chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa chất có gì mới?

Theo Điều 4, Chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa chất được lập cho giai đoạn 10 năm, tầm nhìn đến 30 năm và do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, điều chỉnh. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc quy hoạch, đầu tư và phát triển ngành.

Đáng chú ý, Luật mới yêu cầu chiến lược phát triển phải bảo đảm:

• Phù hợp với chính sách của Nhà nước về hoạt động hóa chất
• Phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch tổng thể quốc gia
• Bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững

Lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm được ưu đãi đầu tư?

Theo Điều 6 của Luật Hóa chất 2025, các lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt bao gồm:

1. Sản xuất sản phẩm hóa chất cơ bản, sản phẩm hóa dầu, sản phẩm hóa dược, sản phẩm cao su (trừ săm, lốp), phân bón hàm lượng cao, hydro và amoniac sản xuất từ năng lượng tái tạo
2. Đầu tư khu công nghiệp chuyên ngành hóa chất
3. Đầu tư tổ hợp công trình hóa chất với mục tiêu chính là sản xuất hóa chất
4. Đầu tư dự án hóa chất thuộc đối tượng áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo Luật Đầu tư

Chính phủ sẽ quy định chi tiết danh mục hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực trọng điểm dựa trên các tiêu chí như: hóa chất được sử dụng trong nhiều ngành nhưng trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất chưa đáp ứng đủ nhu cầu; sản phẩm hóa chất cơ bản được sản xuất từ chế biến khoáng sản.

Nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án hóa chất theo Luật mới?

Điều 5 của Luật Hóa chất 2025 quy định chủ đầu tư dự án hóa chất phải tuân thủ các nghĩa vụ sau:

• Tuân thủ quy định của Luật này, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng
• Lựa chọn công nghệ bảo đảm tiêu chuẩn an toàn, môi trường, giảm thiểu sử dụng hóa chất nguy hiểm
• Xây dựng và thực hiện Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất
• Áp dụng nguyên tắc hóa học xanh trong thiết kế, lựa chọn công nghệ, quy trình sản xuất

Đối với dự án hóa chất thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn kỹ thuật về khoảng cách an toàn, cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá sự phù hợp địa điểm trước khi quyết định chủ trương đầu tư.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp sản xuất hóa chất cần làm gì?

Tình huống: Công ty TNHH Hóa chất X đang có nhà máy sản xuất dung môi công nghiệp tại Khu công nghiệp Bình Dương. Sau khi Luật Hóa chất 2025 có hiệu lực, công ty cần rà soát lại những vấn đề gì?

Giải pháp từ luật sư:

Trước hết, công ty cần kiểm tra xem sản phẩm của mình có thuộc danh mục hóa chất cơ bản thuộc lĩnh vực công nghiệp hóa chất trọng điểm hay không để được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt. Nếu có, doanh nghiệp có thể tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư.

Thứ hai, công ty cần rà soát lại hệ thống Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất theo đúng quy định mới tại Mục 2 Chương VI. Nếu chưa có hoặc đã lỗi thời, cần xây dựng lại ngay.

Thứ ba, kiểm tra việc cung cấp thông tin về đặc tính nguy hiểm của hóa chất trong nhãn mác, phiếu an toàn hóa chất. Đây là một trong những hành vi bị nghiêm cấm nếu cung cấp sai lệch.

Cuối cùng, xem xét áp dụng nguyên tắc hóa học xanh trong quy trình sản xuất để vừa tuân thủ pháp luật, vừa nâng cao hình ảnh doanh nghiệp bền vững.

Mối quan hệ giữa Luật Hóa chất 2025 và các luật chuyên ngành khác?

Luật Hóa chất 2025 quy định rõ mối quan hệ với các luật chuyên ngành như:

• Luật Đầu tư: Dự án hóa chất thuộc lĩnh vực trọng điểm được hưởng ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư
• Luật Xây dựng: Báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo kinh tế – kỹ thuật của dự án hóa chất thực hiện theo Luật Xây dựng, bổ sung các nội dung về an toàn hóa chất và hóa học xanh
• Luật Đầu tư công: Áp dụng cho các dự án hóa chất sử dụng vốn đầu tư công

Điều này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng thể và thực hiện đúng quy trình, tránh chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích nêu trên, chúng tôi đưa ra các khuyến nghị quan trọng dành cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hóa chất:

1. Khẩn trương cập nhật và phổ biến nội dung Luật Hóa chất 2025 đến toàn bộ cán bộ quản lý và nhân viên liên quan trong doanh nghiệp.
2. Rà soát toàn diện hệ thống hồ sơ pháp lý: giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về hóa chất để đảm bảo còn hiệu lực và phù hợp với quy định mới.
3. Đánh giá lại hệ thống an toàn, an ninh hóa chất, đặc biệt là Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất theo Mục 2 Chương VI.
4. Kiểm tra chặt chẽ chuỗi cung ứng: chỉ sử dụng hóa chất có nguồn gốc rõ ràng, tránh vi phạm quy định về sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc.
5. Theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành do Chính phủ và các bộ, ngành ban hành để cập nhật kịp thời, đặc biệt là danh mục hóa chất cơ bản trọng điểm.

Câu hỏi thường gặp