Hướng dẫn Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND: Phân bổ vốn phát triển văn hóa Lâm Đồng

Ngày 27 tháng 7 năm 2026, Hội đồng nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Nghị quyết số 40/2026/NQ-HĐND quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước; bố trí vốn ngân sách địa phương đối ứng và phân cấp cho Hội đồng nhân dân cấp xã thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ký và là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai các dự án văn hóa trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn I (2025-2030).

Bài viết này của chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định trọng yếu, giúp quý khách hàng — đặc biệt là các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa tại Lâm Đồng — nắm bắt kịp thời và áp dụng đúng quy định.

Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND Lâm Đồng được ban hành dựa trên căn cứ pháp lý nào?

Nghị quyết được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ, bao gồm:

• Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15
• Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15
• Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 và Luật sửa đổi, bổ sung số 87/2025/QH15
• Nghị quyết số 162/2024/QH15 của Quốc hội về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035
• Nghị định số 78/2025/NĐ-CP và Nghị định số 187/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
• Nghị định số 358/2025/NĐ-CP về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia
• Quyết định số 41/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương

Theo quy định tại Điều 9, Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27 tháng 7 năm 2026 và được HĐND tỉnh Lâm Đồng Khóa XI, Kỳ họp thứ 5 (Kỳ họp chuyên đề) thông qua cùng ngày.

Đối tượng nào chịu sự điều chỉnh của Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND?

Điều 1 của Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng áp dụng:

1. Các sở, ban và cơ quan cấp tỉnh; các xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh và đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến việc thực hiện Chương trình.

Nguyên tắc phân bổ vốn theo Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND gồm những gì?

Theo Điều 2, việc phân bổ vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình phải đáp ứng các nguyên tắc sau:

• Tuân thủ pháp luật: Bảo đảm đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch, hiệu quả và tiết kiệm trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước và đầu tư công.
• Bám sát mục tiêu: Không vượt quá tổng mức vốn đầu tư phát triển và vốn sự nghiệp được cấp có thẩm quyền giao.
• Đầu tư trọng tâm, trọng điểm: Ưu tiên bảo tồn di sản văn hóa, hoàn thiện thiết chế văn hóa, phát triển con người, chuyển đổi số và hỗ trợ địa phương khó khăn.
• Đồng bộ, không chồng chéo: Tránh trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác; quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách.
• Bố trí nguồn vốn hợp lý: Các nhiệm vụ chi được bố trí từ nguồn vốn đầu tư công và kinh phí chi thường xuyên theo quy định.

Mức vốn đối ứng tối thiểu của ngân sách địa phương là bao nhiêu?

Quy định chi tiết tại Điều 3 của Nghị quyết như sau:

• Ngân sách địa phương bố trí đủ vốn đối ứng giai đoạn 2025-2030 và hằng năm không thấp hơn mức quy định.
• Mức tối thiểu hằng năm là 30% tổng vốn ngân sách trung ương hỗ trợ thực hiện Chương trình.
• Ngân sách tỉnh bảo đảm bố trí toàn bộ phần vốn đối ứng của ngân sách địa phương.
• Các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm huy động thêm các nguồn vốn hợp pháp khác, chủ động cân đối ngân sách địa phương.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: Quy định mức đối ứng 30% là phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách tỉnh Lâm Đồng, đồng thời đảm bảo trách nhiệm của địa phương trong việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về văn hóa.

05 tiêu chí phân bổ vốn chính theo Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND là gì?

Điều 4 của Nghị quyết quy định chi tiết 05 tiêu chí và hệ số phân bổ như sau:

Tiêu chí 01: Theo đối tượng xã, phường, đặc khu

• Xã đặc biệt khó khăn: Hệ số 6,0
• Xã, đặc khu còn lại: Hệ số 4,0
• Phường: Hệ số 2,0

Tiêu chí 02: Theo tỷ lệ bổ sung cân đối ngân sách năm 2026

• Nhận hỗ trợ bổ sung dưới 30%: Hệ số 1,0
• Nhận hỗ trợ bổ sung từ 30% – 60%: Hệ số 1,5
• Nhận hỗ trợ bổ sung trên 60% – 80%: Hệ số 2,0
• Nhận hỗ trợ bổ sung trên 80% trở lên: Hệ số 2,5

Tiêu chí 03: Theo quy mô dân số

• Dưới 10.000 người: Hệ số 0,2
• Từ 10.000 đến dưới 20.000 người: Hệ số 0,4
• Từ 20.000 đến dưới 30.000 người: Hệ số 0,7
• Từ 30.000 người trở lên: Hệ số 1,2

Tiêu chí 04: Theo quy mô diện tích

• Dưới 200 km²: Hệ số 0,4
• Từ 200 km² đến dưới 300 km²: Hệ số 0,8
• Từ 300 km² đến dưới 400 km²: Hệ số 1,1
• Từ 400 km² trở lên: Hệ số 1,8

Tiêu chí 05: Theo di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh

• Có di tích quốc gia đặc biệt: Hệ số 5,0
• Có di tích cấp quốc gia: Hệ số 2,0

Lưu ý quan trọng: Điểm phân bổ của mỗi xã, phường, đặc khu được xác định bằng tổng số điểm của tất cả các tiêu chí nêu trên, sau đó nhân với giá trị một điểm để tính mức vốn cụ thể.

Định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển và vốn sự nghiệp được quy định thế nào?

Điều 5 của Nghị quyết phân định rõ hai loại vốn:

Đối với vốn đầu tư phát triển

• Ưu tiên đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa thiết chế văn hóa cấp tỉnh, thiết chế văn hóa – thể thao cơ sở.
• Bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia.
• Phân bổ dựa trên mục tiêu, nhu cầu đầu tư thực tế, hiện trạng cơ sở vật chất, mức độ cấp thiết và khả năng giải ngân.
• Ưu tiên địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đối với vốn sự nghiệp

• Cấp tỉnh: Tối đa 20% tổng kinh phí nguồn vốn sự nghiệp.
• Cấp xã, phường, đặc khu: Tối thiểu 80% tổng kinh phí nguồn vốn sự nghiệp.
• UBND tỉnh xây dựng phương án phân bổ cụ thể hằng năm, trình HĐND tỉnh quyết định.

Phương pháp tính mức vốn phân bổ cho từng xã, phường, đặc khu như thế nào?

Theo Điều 6, phương pháp tính được thực hiện qua các bước:

1. Bước 1: Xác định tổng vốn sự nghiệp phân bổ cho cấp xã (sau khi trừ phần cấp tỉnh).
2. Bước 2: Tính điểm phân bổ của từng xã, phường, đặc khu theo các tiêu chí tại Điều 4.
3. Bước 3: Tính tổng điểm toàn tỉnh.
4. Bước 4: Tính giá trị một điểm = Tổng vốn / Tổng điểm toàn tỉnh.
5. Bước 5: Mức vốn từng địa phương = Số điểm × Giá trị một điểm.

Phân cấp cho HĐND cấp xã được quy định ra sao?

Điều 7 phân cấp cho HĐND cấp xã quyền quyết định phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm vốn ngân sách nhà nước chi tiết theo dự án thành phần, danh mục và mức vốn bố trí thực hiện dự án, nhiệm vụ đầu tư công của Chương trình.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND thuộc về ai?

Điều 8 quy định rõ trách nhiệm thực hiện:

• UBND tỉnh Lâm Đồng: Tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết, báo cáo HĐND tỉnh kết quả thực hiện theo quy định.
• Thường trực HĐND tỉnh, các Ban của HĐND tỉnh, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND tỉnh: Giám sát việc thực hiện Nghị quyết.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định của Nghị quyết 40/2026/NQ-HĐND, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Đối với UBND các xã, phường, đặc khu: Cần chủ động rà soát các tiêu chí của địa phương mình để xác định hệ số phân bổ, từ đó có kế hoạch sử dụng vốn hiệu quả, đúng mục tiêu.
2. Đối với các đơn vị tư vấn, nhà thầu: Cần cập nhật quy định mới này để tham gia các dự án đầu tư thiết chế văn hóa, tu bổ di tích trên địa bàn tỉnh.
3. Về vốn đối ứng: Các địa phương cần lưu ý mức tối thiểu 30% vốn đối ứng hằng năm để chủ động trong kế hoạch ngân sách.
4. Về thủ tục hồ sơ: Mọi quyết định phân bổ vốn phải tuân thủ quy trình do HĐND cấp xã quyết định theo phân cấp, đảm bảo công khai, minh bạch.
5. Theo dõi văn bản hướng dẫn: UBND tỉnh sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, cần theo dõi sát sao để cập nhật kịp thời.