Hướng dẫn điều kiện cấp thẻ đi lại doanh nhân APEC (ABTC) theo quy định mới 2026

Bạn là doanh nhân thường xuyên đi công tác ngắn hạn tại các nền kinh tế thành viên APEC? Bạn muốn tiết kiệm thời gian xin thị thực và tối ưu hóa lịch trình làm việc? Thẻ đi lại doanh nhân APEC (ABTC) chính là giải pháp dành cho bạn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các điều kiện, đối tượng và thủ tục cần thiết để được cấp thẻ ABTC theo Quyết định số 09/2023/QĐ-TTg (sắp được thay thế bởi quyết định mới có hiệu lực từ 01/7/2026).

Thẻ ABTC là gì và ai có thể xin cấp?

Theo quy định tại Quyết định số 09/2023/QĐ-TTg ngày 12/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ (sẽ được thay thế bởi quyết định mới có hiệu lực từ 01/7/2026), thẻ ABTC là loại thẻ cho phép doanh nhân được nhập cảnh vào các nền kinh tế thành viên APEC mà không cần xin thị thực. Thẻ có hai dạng: thẻ cứng và thẻ điện tử, có giá trị pháp lý như nhau. Thẻ ABTC có giá trị sử dụng không quá 5 năm kể từ ngày được hệ thống các nền kinh tế thành viên APEC chấp thuận và không quá thời hạn hộ chiếu.

Đối tượng được xem xét cấp thẻ ABTC bao gồm nhiều nhóm khác nhau, tùy thuộc vào loại hình tổ chức, doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc:

• Doanh nghiệp nhà nước (Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn): Doanh nhân giữ chức vụ từ Phó Trưởng phòng hoặc tương đương trở lên; Kế toán trưởng.
• Doanh nghiệp tư nhân hoặc Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn: Doanh nhân giữ chức vụ từ Trưởng phòng hoặc tương đương trở lên; Kế toán trưởng.
• Tổ chức tín dụng, tài chính, chứng khoán, bảo hiểm: Áp dụng chức danh tương tự theo loại hình doanh nghiệp.
• Hợp tác xã hoặc liên hợp tác xã: Chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc, Giám đốc, Kế toán trưởng.
• Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI): Chức vụ từ Trưởng phòng trở lên; Kế toán trưởng.
• Cán bộ, công chức: Có nhiệm vụ tham dự hội nghị, hội thảo, cuộc họp về hợp tác, phát triển kinh tế của APEC.
• Trưởng đại diện, Phó Trưởng đại diện cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại các nền kinh tế thành viên APEC.

Điều kiện cụ thể để được cấp thẻ ABTC là gì?

Theo Quyết định số 09/2023/QĐ-TTg, điều kiện xem xét cấp thẻ ABTC được chia thành ba nhóm chính:

1. Điều kiện đối với cơ quan, tổ chức nơi doanh nhân đang làm việc

Cơ quan, tổ chức phải có nhu cầu cử doanh nhân đi lại ngắn hạn tới các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động của cơ quan, tổ chức hoặc tham dự các hội nghị, hội thảo, cuộc họp.

2. Điều kiện đối với doanh nghiệp nơi doanh nhân đang làm việc

• Thời gian hoạt động: Doanh nghiệp có thời gian hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị.
• Chấp hành pháp luật: Doanh nghiệp chấp hành đúng quy định của pháp luật về thương mại, thuế, hải quan, lao động, bảo hiểm xã hội và các quy định pháp luật khác tại thời điểm đề nghị cấp thẻ.
• Nhu cầu cử doanh nhân: Có nhu cầu cử doanh nhân đi lại ngắn hạn đến các nền kinh tế thành viên APEC để thực hiện các hoạt động của doanh nghiệp.

3. Điều kiện đối với doanh nhân đề nghị cấp thẻ ABTC

• Độ tuổi và năng lực hành vi dân sự: Từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi dân sự; có đăng ký thường trú tại Việt Nam (trừ trường hợp đặc biệt theo quy định).
• Thời gian làm việc: Đang làm việc tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị từ 12 tháng trở lên tính đến thời điểm đề nghị.
• Tham gia bảo hiểm xã hội: Đóng bảo hiểm xã hội tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đề nghị theo chức vụ đề nghị cấp thẻ ABTC từ 06 tháng trở lên, trừ những đối tượng không thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
• Không thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh: Không thuộc các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Tình huống thực tế: Doanh nhân cần chuẩn bị những gì?

Anh Minh là Trưởng phòng Kinh doanh của một công ty cổ phần tư nhân (Nhà nước không nắm giữ cổ phần) đã hoạt động được 5 năm. Anh làm việc tại công ty được 3 năm và đã đóng BHXH đầy đủ. Công ty thường xuyên cử anh đi công tác tại các nước APEC. Với chức vụ Trưởng phòng, anh Minh hoàn toàn đáp ứng điều kiện về chức danh. Tuy nhiên, công ty của anh Minh cần đảm bảo đã hoạt động liên tục từ 24 tháng trở lên và chấp hành tốt các quy định pháp luật về thuế, lao động… để được xem xét cấp văn bản đồng ý cho phép sử dụng thẻ ABTC.

Trách nhiệm của doanh nhân khi sử dụng thẻ ABTC

Khi được cấp thẻ ABTC, doanh nhân Việt Nam có các trách nhiệm quan trọng sau đây:

• Sử dụng thẻ trong việc đi lại để thực hiện các hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc tham dự hội nghị, hội thảo, cuộc họp tại các nền kinh tế thành viên APEC.
• Giữ gìn và bảo quản thẻ; không được tự ý tẩy, xóa, sửa chữa hoặc làm sai lệch hình thức, thông tin ghi trên thẻ; không được dùng thẻ vào việc vi phạm pháp luật.
• Tôn trọng và tuân thủ các quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú và các quy định khác liên quan đến hoạt động của doanh nhân tại các nền kinh tế thành viên APEC.
• Trường hợp không còn giữ chức vụ trong văn bản đồng ý cho phép sử dụng thẻ ABTC, doanh nhân phải nộp lại thẻ cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày không còn giữ chức vụ.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn cho nhiều doanh nhân và doanh nghiệp, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Kiểm tra điều kiện doanh nghiệp trước: Doanh nghiệp của bạn phải hoạt động liên tục từ 24 tháng và không vi phạm pháp luật về thuế, lao động, BHXH. Hãy kiểm tra kỹ các giấy tờ này trước khi nộp hồ sơ.
2. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh thời gian làm việc và đóng BHXH: Bạn cần chứng minh thời gian làm việc từ 12 tháng và đóng BHXH từ 06 tháng tại doanh nghiệp đề nghị. Hãy chuẩn bị sẵn hợp đồng lao động, quyết định bổ nhiệm, và bảng sao kê BHXH.
3. Đảm bảo chức danh phù hợp: Chức vụ của bạn phải đáp ứng yêu cầu theo loại hình doanh nghiệp. Ví dụ: doanh nghiệp tư nhân yêu cầu từ Trưởng phòng hoặc tương đương, trong khi doanh nghiệp nhà nước yêu cầu từ Phó Trưởng phòng.
4. Lưu ý về hiệu lực của quyết định mới: Quyết định mới thay thế Quyết định số 09/2023/QĐ-TTg có hiệu lực từ 01/7/2026. Nếu bạn nộp hồ sơ trước ngày này, quy trình sẽ được áp dụng theo quy định cũ. Hãy theo dõi sát sao để cập nhật.
5. Bảo quản thẻ cẩn thận: Thẻ ABTC có giá trị tới 5 năm và không được gia hạn. Việc làm mất hoặc hư hỏng thẻ có thể gây phiền phức và mất thời gian xin cấp lại.