Hướng dẫn chi tiết thực hiện Nghị quyết 57: 4 yêu cầu trọng tâm doanh nghiệp cần biết

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang trở thành nhiệm vụ cấp bách. Mới đây, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra những kết luận quan trọng, đặt ra các yêu cầu cụ thể cho từng cấp, từng ngành và doanh nghiệp. Chúng tôi sẽ phân tích những nội dung cốt lõi mà quý khách hàng và doanh nghiệp cần nắm rõ để chủ động thích ứng và tận dụng cơ hội từ chính sách này.

Nghị quyết 57-NQ/TW sau 1 năm 6 tháng đã đạt được những kết quả gì?

Theo báo cáo sơ kết, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong toàn hệ thống chính trị. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và hiệu lực quản trị quốc gia.

Cụ thể, các kết quả nổi bật bao gồm:

• Thể chế, cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; nhiều điểm nghẽn, nút thắt được rà soát, tháo gỡ.
• Chuyển đổi số quốc gia đạt nhiều kết quả tích cực: Cổng dịch vụ công quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID tiếp tục được hoàn thiện, giúp cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân.
• Thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số lĩnh vực đã tạo ra hiệu quả kinh tế – xã hội cụ thể.
• Xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn của quốc gia.

Nhận định từ chuyên gia: “Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc xác định rõ 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm trọng điểm là bước đi mang tính đột phá, tạo cơ sở cho doanh nghiệp định hướng đầu tư và hợp tác công nghệ dài hạn.”

Những tồn tại, hạn chế nào đang cản trở việc thực hiện Nghị quyết 57?

Bên cạnh những thành tựu, báo cáo sơ kết cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện. Trong cùng điều kiện, nơi nào tổ chức thực hiện quyết liệt, người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo thì tạo được sản phẩm, kết quả cụ thể; nơi nào triển khai còn hình thức, chậm trễ thì chuyển biến hạn chế.

Các điểm nghẽn cụ thể được xác định bao gồm:

• Thể chế: Chưa đồng bộ, chưa kịp thời tháo gỡ các rào cản pháp lý.
• Hạ tầng số: Đầu tư còn phân tán, trùng lặp, thiếu kết nối.
• Nhân lực: Thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.
• Dữ liệu: Chưa bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, dùng chung.
• Giải ngân vốn: Chậm, hiệu quả đầu tư chưa cao.

Kết quả thực tế chưa tương xứng với chủ trương, nguồn lực và quyết tâm chính trị, chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể, chưa đóng góp rõ nét vào tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực quản trị quốc gia.

4 yêu cầu trọng tâm doanh nghiệp và người dân cần biết để thực hiện Nghị quyết 57

Yêu cầu 1: Tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết 57 gắn với triển khai Nghị quyết Đại hội XIV

Mỗi cấp uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, phải xác định việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên; không coi đây là nhiệm vụ riêng của cơ quan chuyên môn. Việc triển khai phải đồng bộ, quyết liệt trong toàn hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tích cực tham gia.

Yêu cầu 2: Chuyển mạnh sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể

Các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết 57 chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành, dữ liệu kiểm chứng, người dùng thực tế và hiệu quả đo đếm được. Kết quả thực hiện không chỉ dừng ở việc văn bản được ban hành, kế hoạch được xây dựng, mà phải thể hiện bằng công nghệ được làm chủ, dữ liệu được kết nối, thủ tục hành chính được cắt giảm, năng suất được nâng cao, doanh nghiệp phát triển.

Về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phải tập trung nguồn lực làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược thành sản phẩm cụ thể, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hoá, công nghệ sinh học, chip bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử. Đối với từng công nghệ chiến lược, phải xác định rõ mục tiêu theo các mốc 1 năm, 3 năm, 5 năm và 10 năm.

Yêu cầu 3: Tạo chuyển biến đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, từ cơ quan nhà nước đến toàn xã hội

Các bộ, ngành Trung ương phải phát huy vai trò kiến tạo phát triển ngành, lĩnh vực; chủ động rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách. Các địa phương phải chủ động tổ chức thực hiện, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật và theo thẩm quyền phân cấp, phân quyền.

Cộng đồng doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực chất lượng cao và tham gia các chương trình công nghệ chiến lược quốc gia, thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Yêu cầu 4: Đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả

Người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện Nghị quyết 57 thuộc phạm vi phụ trách. Kết quả thực hiện Nghị quyết phải được xác định là tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ, tập thể và người đứng đầu.

Đáng chú ý, các cấp uỷ cần thực hiện chủ trương nâng tỉ lệ cán bộ có trình độ khoa học, công nghệ trong cấp uỷ từ 5% lên 10% – 15%. Uỷ ban Kiểm tra các cấp tăng cường kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần làm gì khi Nghị quyết 57 được đẩy mạnh?

Ông Nguyễn Văn A, giám đốc một công ty sản xuất tại Bình Dương, chia sẻ: “Chúng tôi đang loay hoay không biết nên đầu tư vào lĩnh vực nào, công nghệ nào để được hưởng lợi từ các chính sách mới. Việc xác định 10 công nghệ chiến lược giúp chúng tôi có định hướng rõ ràng hơn.”

Với tình huống này, chúng tôi khuyến nghị:

• Rà soát lại danh mục 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ để xác định lĩnh vực phù hợp với năng lực cốt lõi của doanh nghiệp.
• Chủ động tham gia các chương trình, đề án công nghệ quốc gia do các bộ, ngành chủ trì.
• Đầu tư vào chuyển đổi số nội bộ, đặc biệt là số hóa dữ liệu, quy trình quản lý và sản xuất.
• Tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để tiếp cận tri thức và công nghệ mới.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các kết luận quan trọng từ Hội nghị, chúng tôi xin đưa ra một số lời khuyên pháp lý và chiến lược cho quý khách hàng:

1. Nắm bắt cơ hội từ các chính sách ưu đãi: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ chiến lược có thể được hưởng các ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai. Cần theo dõi sát các văn bản hướng dẫn thi hành.
2. Chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao: Theo kết luận, từ năm học 2026-2027, ngành giáo dục sẽ ưu tiên đào tạo các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Doanh nghiệp nên chủ động liên kết đào tạo với các cơ sở giáo dục.
3. Bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin: Mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu, nền tảng số phải được thiết kế, xây dựng và vận hành theo yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn ngay từ đầu. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm chính về an ninh, an toàn đối với hệ thống thông tin và dữ liệu thuộc phạm vi quản lý.
4. Chủ động đề xuất, kiến nghị: Theo tinh thần của Nghị quyết, các địa phương và doanh nghiệp được khuyến khích phản ánh vướng mắc từ thực tiễn để kiến nghị Trung ương sửa đổi, hoàn thiện thể chế.
5. Xây dựng kế hoạch hành động cụ thể: Không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản, doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình 1 năm, 3 năm, 5 năm với các mục tiêu đo đếm được.