Hướng dẫn chi tiết Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương: Tiếp nhận và quản lý tài trợ theo Nghị định mới

Trong bối cảnh công tác phòng, chống tội phạm ngày càng được Đảng và Nhà nước quan tâm, việc huy động và quản lý hiệu quả các nguồn lực tài chính là yêu cầu cấp thiết. Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ các tổ chức, cá nhân mong muốn tìm hiểu về quy trình tiếp nhận, quản lý và sử dụng Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương theo các văn bản pháp luật mới nhất. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành, giúp quý khách hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia đóng góp vào Quỹ.

Tổng quan về Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương và các văn bản pháp lý điều chỉnh

Theo Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg ngày 27 tháng 01 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ, Quỹ phòng, chống tội phạm là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, được thành lập ở trung ương và cấp tỉnh. Cụ thể:

• Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương do Bộ trưởng Bộ Công an quản lý, điều hành.
• Quỹ phòng, chống tội phạm cấp tỉnh do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập, quản lý, điều hành.

Mục đích của Quỹ là hỗ trợ cho công tác phòng, chống tội phạm, công tác xác minh, xác định, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc ban hành Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg và Nghị định số 73/2026/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ, minh bạch cho hoạt động của Quỹ, khắc phục những khoảng trống pháp luật trước đây về quản lý tài chính ngoài ngân sách.

Nguyên tắc quản lý tài chính của Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương được quy định thế nào?

Dự thảo hướng dẫn nêu rõ, Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, tự chủ về tài chính và tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật. Điều này có nghĩa Quỹ có tư cách pháp nhân độc lập, không phụ thuộc trực tiếp vào ngân sách nhà nước.

Về quy trình kế toán, Quỹ thực hiện việc lập, chấp hành, quyết toán, kiểm toán theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 và Nghị định số 73/2026/NĐ-CP ngày 10/03/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, theo quy định, số kinh phí kết dư và các khoản tài trợ, viện trợ, ủng hộ, đóng góp tự nguyện cuối năm chưa sử dụng hết được chuyển sang năm sau để tiếp tục quản lý, sử dụng. Quy định này tạo điều kiện cho Quỹ chủ động trong kế hoạch tài chính dài hạn.

Việc quản lý và sử dụng Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương được thực hiện ra sao?

Theo dự thảo, nội dung chi, mức chi của Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương được thực hiện theo quy định tại Điều 5 Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg. Việc lập dự toán, thanh toán, kế toán, quyết toán, kiểm toán được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành về ngân sách nhà nước, kế toán và kiểm toán.

Đối với các khoản tài trợ, viện trợ bằng hiện vật, hàng hóa, dự thảo quy định:

• Bộ Công an chịu trách nhiệm toàn diện trong việc quản lý, theo dõi, phân bổ.
• Phối hợp với bên tài trợ để xác định giá trị khoản hiện vật, hàng hóa.
• Thực hiện việc hạch toán thu, chi, quyết toán theo quy định.

Bên cạnh đó, Quỹ phải mở sổ theo dõi và thống kê đầy đủ danh sách các tổ chức, cá nhân hỗ trợ, viện trợ, đóng góp; danh sách các đối tượng hỗ trợ, viện trợ, đóng góp, phản ánh đúng, đủ các nghiệp vụ phát sinh. Điều này đảm bảo tính minh bạch, công khai trong quản lý tài chính.

Cách xác định giá trị và thủ tục tiếp nhận tài trợ bằng hiện vật được quy định như thế nào?

Dự thảo quy định chi tiết việc xác định giá trị các khoản hiện vật, hàng hóa được tài trợ dựa trên một trong các căn cứ theo thứ tự ưu tiên sau đây:

1. Giá niêm yết hoặc giá ghi trên hợp đồng, hóa đơn mua bán, phiếu xuất kho hoặc tờ khai nhập khẩu của bên hỗ trợ, viện trợ, đóng góp tự nguyện.
2. Giá theo thông báo của cơ quan tài chính địa phương; trường hợp không có thông báo giá thì theo giá thị trường của địa phương tại thời điểm xác định giá trị.
3. Trường hợp không thể áp dụng điểm 1, điểm 2, thì cơ quan quản lý Quỹ thuê tổ chức thẩm định giá độc lập.

Trường hợp đặc biệt áp dụng pháp luật chuyên ngành

Đối với tài sản thuộc các khoản tài trợ cho Nhà nước và đã hạch toán ngân sách nhà nước, việc xác định giá trị, tiêu chí, trình tự, thủ tục tiếp nhận thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Cụ thể, việc xác định giá trị các khoản tài trợ bằng hiện vật cho Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương thực hiện theo quy định tại khoản 6 Điều 7 Nghị định số 73/2026/NĐ-CP.

Trường hợp tài sản được tài trợ cho Nhà nước (chủ sở hữu tự nguyện chuyển giao quyền sở hữu cho Nhà nước) không thuộc trường hợp phải hạch toán ngân sách, thì thực hiện xác lập quyền sở hữu toàn dân và xử lý tài sản theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 1 Nghị định số 77/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ.

Việc bảo quản, bàn giao đối với các khoản tài trợ bằng hiện vật, hàng hóa cho Quỹ thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an.

Nguyên tắc lựa chọn ngân hàng thương mại để mở tài khoản Quỹ là gì?

Theo dự thảo, Bộ Công an có trách nhiệm lựa chọn ngân hàng thương mại căn cứ vào uy tín và quy mô của các ngân hàng hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Đáng chú ý, quy định ưu tiên:

Các ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ nhằm mục đích bảo toàn và phát triển vốn cho Quỹ phòng, chống tội phạm.

Quy định này thể hiện nguyên tắc thận trọng, đảm bảo an toàn tài chính cho nguồn vốn của Quỹ, hạn chế rủi ro khi gửi tiền tại các tổ chức tín dụng có mức độ an toàn thấp.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp muốn tài trợ thiết bị cho Quỹ phòng, chống tội phạm

Anh Minh, giám đốc một doanh nghiệp kinh doanh thiết bị camera tại Hà Nội, muốn tài trợ 100 camera an ninh trị giá khoảng 500 triệu đồng cho Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương. Theo quy định mới, quy trình sẽ diễn ra như sau:

• Bước 1: Doanh nghiệp liên hệ Bộ Công an để thỏa thuận về việc tài trợ.
• Bước 2: Hai bên xác định giá trị lô hàng dựa trên hóa đơn mua bán hoặc giá niêm yết.
• Bước 3: Bộ Công an tiếp nhận, bảo quản và phân bổ thiết bị cho các đơn vị nghiệp vụ.
• Bước 4: Toàn bộ quá trình được hạch toán thu, chi, quyết toán theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Lời khuyên từ luật sư dành cho tổ chức, cá nhân muốn đóng góp cho Quỹ

Trên cơ sở phân tích các quy định pháp luật, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Kiểm tra tư cách pháp lý: Trước khi đóng góp, hãy xác minh Quỹ phòng, chống tội phạm trung ương có đầy đủ giấy tờ pháp lý theo Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg.
2. Lập hồ sơ đầy đủ: Đối với tài trợ bằng hiện vật, cần chuẩn bị hóa đơn, chứng từ mua bán, phiếu xuất kho để làm căn cứ xác định giá trị chính xác.
3. Thỏa thuận rõ ràng: Ký kết văn bản thỏa thuận tài trợ ghi rõ mục đích, giá trị, thời điểm bàn giao và trách nhiệm các bên.
4. Lưu giữ chứng từ: Giữ bản sao tất cả hồ sơ liên quan để phục vụ công tác quyết toán, kiểm toán và giải trình khi cần thiết.
5. Theo dõi việc sử dụng: Quý khách có quyền yêu cầu thông tin về việc sử dụng khoản đóng góp của mình theo quy định về công khai minh bạch tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết trên được cập nhật dựa trên Dự thảo hướng dẫn mới nhất, có thể có thay đổi so với văn bản chính thức khi được ban hành. Nếu quý khách cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ pháp lý về thủ tục đóng góp, tài trợ cho Quỹ phòng, chống tội phạm, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.