Hướng dẫn chi tiết kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm cho doanh nghiệp năm 2026

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động phức tạp, đặc biệt là các xung đột tại Trung Đông, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16 tháng 4 năm 2026 nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên trong năm 2026. Với cương vị là luật sư tư vấn pháp lý, chúng tôi sẽ giải thích rõ ràng các quy định này, giúp bạn – dù là doanh nghiệp, nhà đầu tư hay người dân – nắm bắt cơ hội và tuân thủ đúng pháp luật.

1. Mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được quy định như thế nào?

Theo Nghị quyết số 25/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16 tháng 4 năm 2026 của Chính phủ, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 được phấn đấu ở mức từ 10% trở lên. Đây là mức cao nhất trong nhiều nhiệm kỳ, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy kinh tế bền vững. Các bộ, cơ quan, địa phương phải căn cứ vào Phụ lục I và Phụ lục II của Nghị quyết này để xây dựng kế hoạch tăng trưởng chi tiết.

2. Các giải pháp về chính sách tài khóa là gì?

Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

• Trong tháng 6 năm 2026: Trình Chính phủ điều chỉnh linh hoạt một số quy định về thuế xăng dầu, nhiên liệu bay phù hợp với diễn biến giá thế giới.
• Trong tháng 7 năm 2026: Phân bổ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 và số vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 trước ngày 15 tháng 7 năm 2026.
• Bảo đảm nguồn thực hiện tăng lương cơ sở từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.
• Triển khai hiệu quả giải pháp phát triển thị trường chứng khoán, bảo hiểm, thu hút FDI, phát triển doanh nghiệp.
• Trình sửa đổi Luật Chứng khoán tại Kỳ họp Quốc hội tháng 10 năm 2026.
• Trình Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trước ngày 30 tháng 6 năm 2026.

3. Chính sách tiền tệ sẽ thay đổi ra sao để hỗ trợ tăng trưởng?

Theo chỉ đạo tại Nghị quyết 109/NQ-CP, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt nhằm kiểm soát lạm phát và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Các giải pháp cụ thể bao gồm:

• Ổn định lãi suất và bảo đảm thanh khoản cho nền kinh tế.
• Theo dõi sát cán cân thanh toán quốc tế hằng tháng, tình hình xuất nhập khẩu, dòng vốn đầu tư.
• Kiểm soát tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đồng thời đảm bảo nguồn vốn cho các dự án lớn, trọng điểm.
• Đẩy mạnh xử lý nợ xấu và cơ cấu lại các tổ chức tín dụng yếu kém.
• Nghiên cứu điều chỉnh hạn mức tín dụng phù hợp, xử lý nghiêm các trường hợp nâng lãi suất cho vay bất hợp lý.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: Việc Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại sẽ bổ sung thanh khoản đáng kể cho hệ thống ngân hàng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn vay với lãi suất ổn định hơn.

4. Tình huống thực tế: Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì?

Anh Minh, chủ một doanh nghiệp xuất khẩu gỗ tại Bình Dương, lo lắng về biến động giá xăng dầu và lãi suất. Với các quy định mới, anh nên:

• Theo dõi sát các quyết định điều chỉnh thuế xăng dầu, nhiên liệu bay từ Bộ Tài chính trong tháng 6/2026 để dự báo chi phí vận chuyển.
• Liên hệ ngân hàng thương mại để được hưởng lãi suất ưu đãi từ các gói tín dụng mới, khi Ngân hàng Nhà nước ổn định mặt bằng lãi suất.
• Rà soát hợp đồng xuất khẩu để đàm phán lại điều khoản về giá, dựa trên các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ.

5. Giải ngân vốn đầu tư công được quy định ra sao?

Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Để đạt được điều này, các đơn vị phải:

• Xây dựng kịch bản giải ngân chi tiết theo từng tuần, từng tháng, từng quý.
• Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân.
• Thực hiện triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, cắt giảm các nhiệm vụ chưa cấp thiết.
• Hoàn thiện thủ tục đầu tư các dự án được bố trí vốn trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 để sớm thi công.

6. Các giải pháp về sản xuất và xuất nhập khẩu là gì?

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành tập trung vào:

• Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh: Cắt giảm thủ tục hành chính về kiểm dịch, môi trường, xuất nhập khẩu, giảm chi phí logistics.
• Đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm: Bao gồm các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, TP.HCM, đường sắt kết nối Trung Quốc, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, mở rộng Cảng hàng không Phú Quốc, Chu Lai, Cà Mau.
• Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đặc biệt trong lĩnh vực cơ khí, đường sắt đô thị, năng lượng.
• Xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng: Tăng cường kiểm tra giá vật liệu xây dựng, xử lý các trường hợp tăng giá bất hợp lý.

7. Lời khuyên từ luật sư

1. Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên các nghị quyết của Chính phủ, đặc biệt là Nghị quyết số 109/NQ-CP, để nắm bắt cơ hội từ các chính sách ưu đãi.
2. Chủ động làm việc với cơ quan thuế và ngân hàng để được hướng dẫn chi tiết về các gói hỗ trợ tài khóa và tín dụng.
3. Rà soát hợp đồng, dự án đang triển khai để điều chỉnh kịp thời, tránh bị ảnh hưởng bởi biến động giá nguyên vật liệu.
4. Tham gia đối thoại với chính quyền địa phương để phản ánh khó khăn và đề xuất giải pháp tháo gỡ.
5. Tuân thủ nghiêm các quy định về giá và cạnh tranh để tránh bị xử phạt hành chính.