Gian lận điểm thi: Mức phạt kỷ luật và hành chính cao nhất bạn cần biết

Gian lận điểm thi là hành vi bị nghiêm cấm trong hệ thống giáo dục Việt Nam, không chỉ ảnh hưởng đến kết quả của cá nhân thí sinh mà còn làm xói mòn tính công bằng, nghiêm túc của kỳ thi. Là luật sư tư vấn, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ phụ huynh và thí sinh về các chế tài xử lý hành vi này. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật mới nhất, giúp quý khách hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Theo quy định tại Điều 22 Luật Giáo dục 2019 (số 43/2019/QH14), hành vi gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh là một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong các cơ sở giáo dục. Các chế tài xử phạt được quy định cụ thể tại Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT (quy định về xử lý thí sinh vi phạm Quy chế thi) và Nghị định 04/2021/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục).

Thí sinh gian lận trong kỳ thi bị xử lý kỷ luật như thế nào?

Theo Điều 57 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, thí sinh gian lận hoặc vi phạm Quy chế thi có thể bị xử lý theo các hình thức sau:

1. Khiển trách

Thí sinh bị khiển trách khi phạm lỗi một lần, như nhìn bài hoặc trao đổi bài với thí sinh khác. Hình thức này do Giám thị quyết định tại biên bản được lập.

2. Cảnh cáo

Thí sinh bị cảnh cáo nếu vi phạm một trong các lỗi sau:

• Đã bị khiển trách một lần nhưng trong giờ thi bài thi đó vẫn tiếp tục vi phạm Quy chế thi ở mức khiển trách;
• Trao đổi bài làm hoặc giấy nháp với thí sinh khác;
• Chép bài của thí sinh khác hoặc để thí sinh khác chép bài của mình.

3. Đình chỉ thi

Thí sinh bị đình chỉ thi nếu vi phạm một trong các lỗi sau:

• Đã bị xử lý bằng hình thức cảnh cáo một lần nhưng vẫn tiếp tục vi phạm;
• Mang vật dụng trái phép theo quy định tại Điều 21 Quy chế thi vào phòng thi/phòng chờ;
• Đưa đề thi ra ngoài hoặc nhận bài giải từ ngoài vào;
• Viết, vẽ vào tờ giấy làm bài những nội dung không liên quan;
• Gây gổ, đe dọa người có trách nhiệm trong kỳ thi hoặc thí sinh khác;
• Không tuân thủ hướng dẫn của Giám sát phòng thi.

Hậu quả: Thí sinh bị đình chỉ thi sẽ bị hủy kết quả toàn bộ các bài thi/môn thi trong kỳ thi năm đó.

4. Trừ điểm bài thi

Việc trừ điểm được thực hiện như sau:

• Bị khiển trách: trừ 25% tổng số điểm bài thi đó;
• Bị cảnh cáo: trừ 50% tổng số điểm bài thi đó;
• Bài thi có đánh dấu bị phát hiện khi chấm: trừ 50% tổng số điểm;
• Bài thi bị cho điểm 0 trong các trường hợp: chép từ tài liệu trái phép, có hai bài làm trở lên, có chữ viết của hai người trở lên, viết trên giấy không đúng quy định;
• Bị đình chỉ thi: bị điểm 0 bài thi đó và không được tiếp tục dự thi các bài tiếp theo.

5. Hủy bỏ kết quả thi

Thí sinh bị hủy bỏ kết quả thi nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có hai bài thi trở lên bị điểm 0 do phạm lỗi quy định;
• Viết, vẽ vào tờ giấy thi những nội dung không liên quan;
• Để người khác thi thay hoặc làm bài thay dưới mọi hình thức;
• Sửa chữa, thêm bớt vào bài làm sau khi đã nộp;
• Dùng bài của người khác để nộp.

6. Hủy kết quả thi và chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền xử lý

Đây là hình thức xử lý nghiêm trọng nhất, áp dụng cho các hành vi như giả mạo hồ sơ, sử dụng văn bằng không hợp pháp, để người khác dự thi thay, gây rối phá hoại kỳ thi, hành hung người tham gia tổ chức thi. Nếu có dấu hiệu hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức phạt hành chính đối với gian lận điểm thi là bao nhiêu?

Theo Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP của Chính phủ, các hành vi vi phạm quy định về thi bị xử phạt hành chính với các mức cụ thể như sau:

Như vậy, mức phạt hành chính cao nhất lên đến 16 triệu đồng đối với hành vi thi thay hoặc nhờ người khác thi hộ.

Khi nào gian lận điểm thi bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi gian lận điểm thi thường áp dụng khi có dấu hiệu của tội “Tổ chức thi thay” hoặc “Giả mạo giấy tờ” theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Cụ thể, theo Điều 57 Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, đối với các vi phạm có dấu hiệu hình sự, các cơ quan quản lý giáo dục lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Tình huống thực tế: Vụ gian lận điểm thi tại Hà Giang và Sơn La năm 2018 là một ví dụ điển hình. Hàng chục cán bộ, giáo viên đã bị khởi tố, xét xử về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Điều này cho thấy không chỉ thí sinh mà cả cán bộ coi thi, chấm thi cũng có thể đối mặt với trách nhiệm hình sự nếu có hành vi gian lận.

Nơi tiếp nhận thông tin, bằng chứng về gian lận trong chấm thi tốt nghiệp

Theo khoản 1 Điều 55 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT (được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 16 Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT), nơi tiếp nhận thông tin, bằng chứng về gian lận trong chấm thi tốt nghiệp bao gồm:

• Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia, Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh;
• Lãnh đạo Hội đồng thi, Trưởng Điểm thi.

Người dân, phụ huynh, thí sinh có thể gửi thông tin, bằng chứng trực tiếp đến các cơ quan này để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi gian lận.

Trên đây là toàn bộ thông tin về xử phạt hành vi gian lận điểm thi theo quy định pháp luật hiện hành. Nếu quý khách cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể hoặc hỗ trợ thủ tục khiếu nại, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6588 (tư vấn qua tổng đài) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí). Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách 24/7.