Chuyển đổi số cơ quan Đảng: Bạn cần biết gì về yêu cầu thực chất và trách nhiệm mới?

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là yêu cầu về trách nhiệm và hiệu quả thực chất. Nếu bạn là cán bộ, đảng viên, hoặc doanh nghiệp đang hợp tác với các cơ quan nhà nước, bài viết này sẽ giải đáp chi tiết các quy định mới nhất, trách nhiệm của người đứng đầu, và những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng có những nhiệm vụ cụ thể nào?

Theo báo cáo tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 do Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng tổ chức, tính đến ngày 7/7/2026, Ban Chỉ đạo đã giao tổng cộng 401 nhiệm vụ, trong đó có 305 nhiệm vụ có thời hạn. Kết quả đạt được rất tích cực: 290 nhiệm vụ đã hoàn thành (95%), 7 nhiệm vụ đang triển khai đúng tiến độ. Một số hạng mục vượt tiến độ đáng chú ý:

• Hệ thống theo dõi thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương đã được đưa vào sử dụng.
• Hệ thống tiếp nhận, phản ánh kiến nghị và trợ lý ảo dùng chung vượt trước thời hạn 3 tháng.
• Hệ thống thông tin lĩnh vực Tuyên giáo và Dân vận vượt tiến độ 6 tháng.
• Về thủ tục thu, nộp đảng phí, hệ thống đã tiếp nhận hơn 4,4 triệu hồ sơ với tổng số tiền đạt gần 265 tỷ đồng (đạt 86% số đảng viên thuộc diện thực hiện), đồng thời tiếp nhận hơn 14,5 nghìn hồ sơ cho 3 thủ tục hành chính còn lại.

“Nhiều nhiệm vụ, hạng mục trọng tâm được các cơ quan, đơn vị tập trung đẩy nhanh tiến độ và khẩn trương hoàn thành theo kế hoạch.” — Báo cáo của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo do đồng chí Võ Thành Hưng, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng trình bày.

Trách nhiệm của người đứng đầu trong chuyển đổi số là gì?

Một trong những điểm mới quan trọng là yêu cầu về trách nhiệm cá nhân. Theo phát biểu chỉ đạo của đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo:

“Người đứng đầu các cơ quan Đảng ở Trung ương và địa phương phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra, giám sát, đồng thời chịu trách nhiệm cao nhất về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số tại cơ quan, đơn vị mình.” — Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.

Quy định về việc không sử dụng văn bản giấy có hiệu lực từ khi nào?

Theo chỉ đạo, các cơ quan, đơn vị phải kiên quyết không sử dụng văn bản giấy đối với các quy trình đã được điện tử hóa. Điều này có nghĩa là nếu một quy trình nghiệp vụ đã có hệ thống điện tử vận hành, thì tất cả các bước xử lý, phê duyệt, lưu trữ đều phải thực hiện trên môi trường số. Quy định này có hiệu lực ngay từ thời điểm hiện tại (tháng 7/2026) và được yêu cầu thực hiện nghiêm túc, không có ngoại lệ.

“Kiên quyết không sử dụng văn bản giấy đối với các quy trình đã được điện tử hóa.” — Yêu cầu của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Đáng chú ý, các cơ quan, đơn vị cũng được yêu cầu tuyệt đối không xây dựng riêng lẻ hoặc nâng cấp các phần mềm mà hệ thống dùng chung từ Trung ương đã xây dựng, nhằm tránh tình trạng trùng giẫm, lãng phí ngân sách.

Lộ trình xử lý điểm nghẽn về thể chế và hạ tầng

Một trong những vấn đề cốt lõi được nhấn mạnh là không để thể chế trở thành điểm nghẽn. Cụ thể:

• Văn phòng Trung ương Đảng chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Công an khẩn trương hoàn thành phê duyệt thiết kế và dự toán dự án Trung tâm dữ liệu của các cơ quan Đảng tại Trung tâm dữ liệu quốc gia.
• Trung tâm dữ liệu này đã hoàn thành lắp đặt, cấu hình, vận hành thử và kiểm tra an ninh, an toàn.
• Yêu cầu về an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu và chủ quyền số quốc gia phải được đặt lên hàng đầu, nhưng không đánh đổi an ninh lấy phát triển, cũng không vì lo ngại rủi ro mà làm chậm tiến trình đổi mới sáng tạo.

Tình huống thực tế: Khi cơ quan địa phương chậm số hóa hồ sơ đảng viên

Giả sử một tỉnh ủy chưa hoàn thành việc kết nối dữ liệu đảng viên với dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức, dẫn đến việc không thể xác minh thông tin khi cần thiết. Theo chỉ đạo mới, người đứng đầu tỉnh ủy đó sẽ phải chịu trách nhiệm trực tiếp. Họ sẽ bị đưa vào tiêu chí đánh giá thi đua, và nếu chậm trễ kéo dài, có thể bị xử lý trách nhiệm theo quy định. Các cơ quan, đơn vị phải tập trung làm sạch, kết nối dữ liệu, đặc biệt giữa dữ liệu đảng viên, tổ chức đảng với dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức; tập trung xử lý triệt để những vướng mắc về kỹ thuật.

Lời khuyên từ luật sư

1. Đối với người đứng đầu: Cần chủ động rà soát, tối ưu hóa các quy trình, thủ tục nội bộ thuộc thẩm quyền ngay từ bây giờ. Việc chậm trễ có thể dẫn đến xử lý trách nhiệm.
2. Đối với cán bộ, đảng viên: Làm quen và sử dụng thành thạo các hệ thống số dùng chung. Các phần mềm sẽ được thường xuyên cập nhật, vá lỗi dựa trên phản hồi của người dùng.
3. Đối với doanh nghiệp: Khi hợp tác với cơ quan Đảng, cần đảm bảo sản phẩm, dịch vụ của mình đáp ứng yêu cầu về an toàn, an ninh mạng và khả năng kết nối liên thông dữ liệu.
4. Lưu ý về số hóa tài liệu: Không chỉ phục vụ lưu trữ mà còn phải tạo lập các cơ sở dữ liệu nền tảng để khai thác, sử dụng và kết nối liên thông.
5. Theo dõi tiến độ: Định kỳ hằng tháng, các cơ quan phải báo cáo kết quả thực hiện về Ban Chỉ đạo. Hãy chủ động cập nhật để tránh bị động.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết được tổng hợp từ phát biểu chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, họp ngày 9/7/2026. Nguồn tham khảo chính: Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn).