Chiến lược văn hóa đối ngoại: Mục tiêu đưa Việt Nam thành trung tâm sáng tạo hàng đầu khu vực vào năm 2045

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 363/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Văn bản này đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng, hướng tới việc đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm văn hóa và sáng tạo hàng đầu của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ cụ thể của Chiến lược này, giúp quý khách hàng, đặc biệt là các doanh nghiệp, tổ chức văn hóa, nghệ thuật, nắm bắt được định hướng phát triển và cơ hội hợp tác trong thời gian tới.

Mục tiêu tổng quát của Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2045 là gì?

Theo Quyết định số 363/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành, mục tiêu tổng quát của Chiến lược văn hóa đối ngoại là chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa để quảng bá sâu rộng các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Mục tiêu này hướng đến xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nên sức mạnh mềm thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Theo các chuyên gia pháp lý, việc phê duyệt Chiến lược này thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc biến văn hóa thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và hội nhập sâu rộng của Việt Nam.

Các chỉ tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026 – 2030 là gì?

Chiến lược văn hóa đối ngoại đề ra các chỉ tiêu rõ ràng cho giai đoạn 2026 – 2030, tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao hiệu quả quảng bá văn hóa. Cụ thể:

• Giải thưởng quốc tế: Phấn đấu đạt ít nhất 5 giải thưởng quốc tế uy tín trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, trọng tâm là âm nhạc, điện ảnh, văn học.
• Liên hoan nghệ thuật: Hình thành và vận hành ổn định 5 Liên hoan nghệ thuật quốc tế mang thương hiệu đặc trưng của các địa phương trọng điểm, trở thành điểm đến văn hóa tiêu biểu của khu vực.
• Di sản và danh hiệu quốc tế: Có thêm ít nhất 5 di sản/danh hiệu được các tổ chức quốc tế (UNESCO và các tổ chức chuyên ngành khác) công nhận/ghi danh.
• Điểm đến du lịch văn hóa: Phấn đấu xây dựng ít nhất 10 điểm đến du lịch văn hóa – di sản thành thương hiệu quốc gia có sức cạnh tranh toàn cầu, có tính nhận diện trên trường quốc tế.
• Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài: Thiết lập mới từ 1 đến 3 Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài tại các địa bàn chiến lược.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh tại TP. Hồ Chí Minh có thể tận dụng Chiến lược này để đề xuất hợp tác tổ chức liên hoan phim quốc tế, đồng thời tìm kiếm cơ hội quảng bá tác phẩm ra thị trường nước ngoài thông qua các Trung tâm Văn hóa Việt Nam sắp được thành lập.

Tầm nhìn đến năm 2045 và những chỉ tiêu đột phá là gì?

Tầm nhìn đến năm 2045 của Chiến lược đặt ra những mục tiêu đột phá, khẳng định vị thế quốc gia có bề dày văn hiến. Theo đó, Việt Nam sẽ trở thành một trong những trung tâm văn hóa và sáng tạo hàng đầu của khu vực, phát triển bứt phá sức mạnh mềm văn hóa dựa trên nền tảng kinh tế số và xã hội số vững chắc. Các chỉ tiêu cụ thể bao gồm:

• Giải thưởng quốc tế: Giành thêm ít nhất 15 giải thưởng quốc tế uy tín trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, công nghiệp văn hóa.
• Sự kiện toàn cầu: Đăng cai và tổ chức thành công ít nhất 1 sự kiện quy mô toàn cầu (như World EXPO, EXPO chuyên đề, các sự kiện thể thao/văn hóa tầm cỡ thế giới).
• Di sản và danh hiệu quốc tế: Có thêm 15 di sản, danh hiệu được các tổ chức quốc tế (UNESCO và các tổ chức chuyên ngành khác) công nhận/ghi danh.
• Trung tâm Văn hóa ở nước ngoài: Thành lập thêm ít nhất 5 Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài tại các địa bàn đối tác chiến lược toàn diện.
• Chỉ số Sức mạnh mềm: Phấn đấu đưa Việt Nam vào Top 3 khu vực ASEAN và Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm (Soft Power Index) của quốc gia.

Giải pháp phát triển nguồn nhân lực văn hóa đối ngoại được quy định thế nào?

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chiến lược nhấn mạnh nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm công tác văn hóa đối ngoại. Các giải pháp cụ thể bao gồm:

• Bố trí cán bộ: Bố trí cán bộ kiêm nhiệm công tác văn hóa tại các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, bảo đảm tinh gọn, không phát sinh thêm tổ chức, đầu mối hoặc biên chế. Đến năm 2030, ưu tiên triển khai chức danh Tham tán văn hóa/Tùy viên văn hóa tại các nước đối tác chiến lược toàn diện. Đến năm 2045, mở rộng sang các nước đối tác chiến lược.
• Đào tạo chuyên sâu: Chủ động quy hoạch, đào tạo đội ngũ cán bộ văn hóa đối ngoại am hiểu sâu sắc văn hóa dân tộc, có tri thức về văn hóa thế giới. Ưu tiên bồi dưỡng các kỹ năng: đàm phán, kiến thức pháp luật quốc tế và sở hữu trí tuệ, tổ chức sự kiện, truyền thông đa phương tiện, quản trị văn hóa trên không gian số và làm chủ các công cụ công nghệ hiện đại (AI, Big Data, VR/AR).
• Bồi dưỡng cho du học sinh và người lao động: Cập nhật kiến thức về lịch sử, văn hóa dân tộc và kỹ năng truyền thông cho du học sinh, nghiên cứu sinh, người lao động và chuyên gia trước khi ra nước ngoài. Đẩy mạnh giáo dục thẩm mỹ, bồi đắp lòng tự hào văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ, hình thành thế hệ công dân toàn cầu.

Chiến lược đa dạng hóa phương thức quảng bá văn hóa quốc gia như thế nào?

Chiến lược cũng đặt ra nhiệm vụ đổi mới tư duy, nâng tầm hoạt động và đa dạng hóa phương thức quảng bá, truyền thông thương hiệu văn hóa quốc gia trên toàn cầu. Các biện pháp cụ thể bao gồm:

• Nâng cao chất lượng hoạt động ngoại giao văn hóa: Đầu tư sáng tạo nội dung, hình thức các hoạt động văn hóa trong khuôn khổ chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam ở nước ngoài và Lãnh đạo cấp cao nước ngoài đến Việt Nam.
• Đổi mới tổ chức Tuần/Ngày Văn hóa Việt Nam tại nước ngoài: Tăng cường chương trình hợp tác, biểu diễn chung, mở rộng quy mô khán giả, đẩy mạnh truyền thông đại chúng. Khuyến khích lồng ghép các môn thể thao truyền thống, võ thuật dân tộc, trò chơi dân gian.
• Tăng cường hiện diện tại các sự kiện quốc tế: Tham gia triển lãm quốc tế, liên hoan phim, triển lãm mỹ thuật, hội chợ sách quốc tế có uy tín. Giới thiệu văn hóa Việt Nam tại các sự kiện kinh tế, chính trị quốc tế quan trọng.
• Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa – thể thao: Đăng cai, tổ chức và tham gia các giải thi đấu thể thao quốc tế lớn, các đại hội thể thao khu vực và châu lục. Giới thiệu các môn thể thao, nghệ thuật truyền thống đặc sắc của Việt Nam ra thế giới.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định của Quyết định số 363/QĐ-TTg, chúng tôi có một số lời khuyên dành cho các doanh nghiệp, tổ chức văn hóa và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này:

1. Nắm bắt cơ hội từ các chỉ tiêu cụ thể: Các doanh nghiệp trong lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, du lịch văn hóa nên chủ động nghiên cứu các chỉ tiêu về giải thưởng quốc tế, điểm đến du lịch văn hóa để xây dựng kế hoạch đầu tư và phát triển sản phẩm phù hợp.
2. Tận dụng các Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài: Với kế hoạch thành lập thêm nhiều trung tâm tại các địa bàn chiến lược, đây là kênh quảng bá hiệu quả cho các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật của doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
3. Đầu tư vào công nghệ và kỹ năng số: Chiến lược đặc biệt nhấn mạnh việc làm chủ các công cụ công nghệ hiện đại (AI, Big Data, VR/AR). Doanh nghiệp nên đầu tư vào chuyển đổi số để bắt kịp xu thế này.
4. Tham gia các sự kiện quốc tế: Việc tham gia triển lãm, liên hoan phim, hội chợ sách quốc tế không chỉ là cơ hội quảng bá mà còn là cách để doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với đối tác và khách hàng tiềm năng.
5. Chuẩn bị nguồn nhân lực: Các tổ chức nên chú trọng đào tạo đội ngũ nhân sự có kiến thức pháp luật quốc tế, kỹ năng đàm phán và truyền thông đa phương tiện để đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Câu hỏi thường gặp