Bạn cần biết gì về tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật: Hướng dẫn chi tiết từ chuyên gia

Chào quý khách,

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ doanh nghiệp và người dân về tác động của các đợt tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đến hoạt động kinh doanh và đời sống hàng ngày. Đặc biệt, sau Thông báo số 352/TB-VPCP ngày 6/7/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, nhiều người lo lắng: “Liệu quy định mới có thay đổi đột ngột? Làm sao để cập nhật kịp thời?”. Bài viết này sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc đó.

Kết quả tổng rà soát VBQPPL được sử dụng như thế nào để hoàn thiện thể chế?

Theo Thông báo số 352/TB-VPCP ngày 6/7/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã chỉ đạo rõ: “Đưa kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL thành dữ liệu đầu vào của các Bộ, ngành, địa phương để các Bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, đề xuất, sửa đổi, bổ sung các VBQPPL, phản ứng nhanh về chính sách nhằm hoàn thiện thể chế, pháp luật.”

Cụ thể, các cơ quan nhà nước sẽ sử dụng dữ liệu từ quá trình rà soát để:

• Xác định các vấn đề bất cập, vướng mắc trong từng văn bản, từng điều, khoản.
• Phân tích nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý kèm thời hạn cụ thể.
• Ban hành các cơ chế, chính sách mới nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ pháp chế.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc đưa kết quả rà soát thành “dữ liệu đầu vào” là bước đi chiến lược, giúp hệ thống pháp luật Việt Nam trở nên đồng bộ, thống nhất và phù hợp với thực tiễn hơn.

Thời hạn và tiến độ thực hiện tổng rà soát VBQPPL là bao lâu?

Để đảm bảo tiến độ, Phó Thủ tướng đã đưa ra các mốc thời gian cụ thể mà các Bộ, ngành, địa phương phải tuân thủ:

• Trước ngày 10/7/2026: Các Bộ, cơ quan, UBND các tỉnh, thành phố phải hoàn thiện Báo cáo tình hình, sơ bộ kết quả tổng rà soát, gửi Bộ Tư pháp. Báo cáo phải nêu rõ: số lượng VBQPPL được rà soát, các vấn đề bất cập, nguyên nhân, thẩm quyền và phương án xử lý, thời hạn xử lý.
• Trước ngày 15/7/2026: Bộ Tư pháp phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật, làm rõ tên gọi, phạm vi, thành phần, chức năng, nhiệm vụ.
• Trước ngày 25/7/2026: Các Bộ, cơ quan ngang Bộ được giao xây dựng Báo cáo chuyên đề về kết quả tổng rà soát VBQPPL, phân loại, đề xuất xử lý các khó khăn, vướng mắc theo nhóm chính sách lớn, nhất là vấn đề liên ngành, vượt thẩm quyền một bộ.
• Trước ngày 30/7/2026: Bộ Tư pháp phải có ý kiến thẩm định kết quả rà soát sau khi tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, người làm công tác thực tiễn.

Doanh nghiệp và người dân có thể làm gì để chủ động trước những thay đổi pháp luật?

Chúng tôi khuyến nghị quý khách thực hiện các bước sau để không bỡ ngỡ khi có thay đổi:

Tình huống thực tế

Anh Minh, giám đốc một doanh nghiệp logistics tại TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Trước đây, khi Nhà nước thay đổi quy định về thuế xuất nhập khẩu, doanh nghiệp tôi bị động, mất nhiều thời gian để thích nghi. Nay tôi muốn biết cách để cập nhật sớm nhất.”

Đây là tình huống phổ biến. Theo Thông báo số 352/TB-VPCP, quá trình rà soát sẽ tập trung vào các vướng mắc lớn, bao gồm cả lĩnh vực thuế, hải quan, đầu tư. Do đó, doanh nghiệp cần:

1. Theo dõi các cổng thông tin chính thức: Thường xuyên truy cập phapluat.gov.vn, thuvienphapluat.vn và website của Bộ Tư pháp để cập nhật kết quả rà soát.
2. Tham gia góp ý chính sách: Theo chỉ đạo, Bộ Tư pháp sẽ tổ chức lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, người làm công tác thực tiễn và đối tượng điều chỉnh (chính là doanh nghiệp và người dân). Hãy chủ động gửi ý kiến của bạn.
3. Rà soát nội bộ: Chủ động kiểm tra các hợp đồng, giấy phép, thủ tục hành chính của doanh nghiệp xem có quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo không để kịp thời điều chỉnh.

Vai trò của các Bộ, ngành trong quá trình rà soát là gì?

Quá trình rà soát có sự tham gia của nhiều cơ quan với trách nhiệm cụ thể:

• Bộ Khoa học và Công nghệ: Được giao đánh giá, hướng dẫn cụ thể về việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
• Bộ Tài chính: Theo dõi tình hình lập dự toán, bố trí kinh phí phục vụ tổng rà soát, đảm bảo sử dụng kinh phí kịp thời, đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả.
• Bộ Tư pháp: Là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, có vai trò điều phối, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra, tổ chức lấy ý kiến chuyên gia và thẩm định kết quả rà soát.

Theo đó, các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ động tham mưu, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực chỉ đạo việc hoàn thiện kết quả tổng rà soát VBQPPL trước khi gửi Bộ Tư pháp thẩm định, căn cứ theo Thông báo số 245/TB-VPCP ngày 12/5/2026 của Văn phòng Chính phủ.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên phân tích Thông báo số 352/TB-VPCP và thực tiễn tư vấn, chúng tôi đưa ra 5 lời khuyên quan trọng cho quý khách:

1. Không chờ đợi thụ động: Hãy chủ động rà soát các văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực của bạn ngay từ bây giờ. Việc phát hiện sớm các bất cập sẽ giúp bạn có thời gian chuẩn bị.
2. Lưu trữ hồ sơ cẩn thận: Trong quá trình rà soát, nhiều văn bản cũ có thể bị bãi bỏ hoặc sửa đổi. Hãy lưu giữ bản gốc các quyết định, giấy phép để đối chiếu khi cần.
3. Tìm kiếm tư vấn pháp lý: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc hiểu hoặc áp dụng các quy định mới, đừng ngần ngại liên hệ luật sư. Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn.
4. Tham gia đối thoại chính sách: Các cơ quan nhà nước đang mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến. Đây là cơ hội để tiếng nói của bạn được lắng nghe.
5. Cập nhật thông tin thường xuyên: Theo dõi các kênh chính thống như phapluat.gov.vn và website của Bộ Tư pháp để không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi nào.

Hy vọng bài viết này đã giúp quý khách hiểu rõ hơn về quá trình tổng rà soát VBQPPL và cách chủ động thích ứng. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.