Bạn cần biết gì về thí điểm KPI xây dựng pháp luật từ quý III/2026?

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về việc Chính phủ sẽ thí điểm chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) trong công tác xây dựng pháp luật từ quý III/2026. Đây là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng thể chế, giảm tình trạng chậm, nợ đọng văn bản pháp luật. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết nội dung này dưới góc nhìn tư vấn pháp lý thực tiễn.

Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn), tại Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã nhấn mạnh 5 nhiệm vụ trọng tâm. Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc áp dụng KPI để đo lường hiệu quả xây dựng pháp luật, dự kiến thí điểm từ quý III/2026.

Tại sao Chính phủ áp dụng KPI trong xây dựng pháp luật?

Theo Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, khối lượng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là rất lớn. Trong tổng số 192 nhiệm vụ lập pháp, Chính phủ được giao 171 nhiệm vụ. Trước áp lực này, việc áp dụng KPI giúp bảo đảm:

• Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ: Mỗi bộ, ngành được giao nhiệm vụ cụ thể, kèm theo thời hạn và sản phẩm đầu ra.
• Kiểm soát chất lượng chính sách: Từ khâu đề xuất, thẩm định đến trình Quốc hội, tất cả đều được đo lường qua các chỉ số.
• Xử lý nghiêm tình trạng chậm, nợ đọng: Phó Thủ tướng khẳng định sẽ xử lý nghiêm các trường hợp chuẩn bị hồ sơ không đạt yêu cầu.

“Đây là trách nhiệm nặng nề, đồng thời là cơ hội để đổi mới thực chất công tác xây dựng pháp luật của Chính phủ. Chính phủ xác định xây dựng pháp luật là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của từng bộ, ngành.” – Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu

5 nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ chỉ đạo từ quý III/2026

Chúng tôi tổng hợp chi tiết 5 nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, theo phát biểu của Phó Thủ tướng tại Hội nghị:

1. Khẩn trương ban hành Kế hoạch của Chính phủ: Triển khai Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm. Các bộ, ngành không chờ kế hoạch của Chính phủ mới triển khai nhiệm vụ.
2. Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật: Theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW, gắn với Kết luận số 09-KL/TW về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật. Pháp luật phải đi trước mở đường, dứt khoát khắc phục tư duy “không quản được thì cấm”.
3. Siết chặt kỷ luật nội bộ: Kiểm soát chất lượng chính sách ngay từ đầu, tổng kết thực tiễn thực chất, không làm hình thức, không để lợi ích cục bộ chi phối. Phát huy vai trò của Bộ Tư pháp trong khâu thẩm định.
4. Đẩy mạnh chuyển đổi số: Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) để nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và hoạch định chính sách.
5. Nâng cao hiệu quả phối hợp với Quốc hội: Chủ động phối hợp từ xây dựng chương trình lập pháp, xử lý sớm vấn đề chính sách lớn, cùng kiểm soát chất lượng từ khâu đề xuất đến tổ chức thi hành.

KPI tác động thế nào đến doanh nghiệp và người dân?

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc áp dụng KPI trong xây dựng pháp luật sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp và người dân:

• Giảm thời gian chờ đợi văn bản hướng dẫn: Các bộ, ngành phải bảo đảm tiến độ rõ ràng, giảm tình trạng “luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư”.
• Tăng tính minh bạch: Mỗi chính sách trình Quốc hội phải trả lời rõ: Tháo gỡ điểm nghẽn nào? Giảm chi phí tuân thủ nào? Tạo thuận lợi gì cho người dân và doanh nghiệp?
• Khơi thông nguồn lực: Phó Thủ tướng nhấn mạnh pháp luật là công cụ để tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo phát triển, không để quy định pháp luật trở thành rào cản.

Tình huống thực tế

Giả sử một doanh nghiệp đang chờ Nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư (sửa đổi) để triển khai dự án mới. Nếu không có KPI, quá trình soạn thảo có thể kéo dài 12-18 tháng, gây thiệt hại về cơ hội kinh doanh. Với KPI, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phải bảo đảm tiến độ rõ ràng (ví dụ: hoàn thành dự thảo trong 6 tháng, trình Chính phủ trong 3 tháng tiếp theo), giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh.

Lời khuyên từ luật sư

Chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng lưu ý những điểm sau để tận dụng tối đa chính sách mới này:

1. Theo dõi sát kế hoạch lập pháp: Cập nhật thường xuyên Kế hoạch của Chính phủ và danh mục văn bản dự kiến ban hành để chủ động điều chỉnh hoạt động kinh doanh.
2. Tham gia góp ý chính sách: Khi các dự thảo luật, nghị định được đăng tải lấy ý kiến, doanh nghiệp nên chủ động gửi ý kiến thông qua cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp hoặc các bộ chuyên ngành.
3. Chuẩn bị hồ sơ tuân thủ: Dự báo sớm các thay đổi về pháp lý để tránh chi phí phát sinh không đáng có.
4. Tận dụng chuyển đổi số: Theo dõi các ứng dụng AI, cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (như thuvienphapluat.vn) để cập nhật nhanh nhất.
5. Liên hệ luật sư khi cần: Nếu có vướng mắc về quy định mới, hãy tham vấn luật sư chuyên ngành để bảo vệ quyền lợi tốt nhất.

Kết luận

Việc thí điểm KPI trong xây dựng pháp luật từ quý III/2026 là tín hiệu tích cực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Chính phủ cam kết đổi mới tư duy, siết chặt kỷ luật, đẩy mạnh chuyển đổi số và phối hợp chặt chẽ với Quốc hội để nâng cao chất lượng thể chế. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật các văn bản hướng dẫn chi tiết trong thời gian tới.