Bạn cần biết gì về Nghị định 237/2026/NĐ-CP: 5 quy định mới về hoạt động báo chí từ 1/7/2026

Chào bạn,

Chúng tôi là luật sư chuyên tư vấn về lĩnh vực báo chí và truyền thông. Hôm nay, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết Nghị định số 237/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Nghị định này hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động báo chí, thúc đẩy chuyển đổi số báo chí quốc gia. Nếu bạn là tổ chức xã hội, doanh nghiệp hoặc cá nhân đang có nhu cầu thành lập hoặc quản lý cơ quan báo chí, bài viết này là dành cho bạn.

1. Điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí cho tổ chức xã hội thay đổi thế nào?

Theo Nghị định 237/2026/NĐ-CP, ngoài các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều 17 Luật Báo chí (Luật số 126/2025/QH15), tổ chức xã hội và tổ chức xã hội – nghề nghiệp phải đáp ứng thêm các yêu cầu sau:

• Thời gian hoạt động: Ít nhất 3 năm kể từ ngày thành lập.
• Số lượng hội viên: Tối thiểu 150 hội viên chính thức.
• Nhân sự cơ quan báo chí: Có tối thiểu 7 nhân sự, trong đó ít nhất 3 người được cấp thẻ nhà báo.
• Cơ sở vật chất: Có trụ sở ổn định từ 2 năm trở lên do cơ quan chủ quản bố trí hoặc thuê.
• Tài chính: Xây dựng đề án tài chính cụ thể, đảm bảo nguồn thu hợp pháp đủ chi trả lương, bảo hiểm cho nhân sự, chi phí in ấn (báo in) hoặc chi phí thuê đường truyền, máy chủ (báo điện tử) trong ít nhất 2 năm.

Tình huống thực tế

Giả sử bạn là đại diện một tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đã được 4 năm, có 200 hội viên chính thức. Bạn muốn thành lập một tờ báo điện tử. Với quy định mới, bạn cần chuẩn bị ít nhất 7 nhân sự (trong đó 3 người có thẻ nhà báo), có trụ sở ổn định và đề án tài chính đảm bảo chi phí vận hành 2 năm. Điều này giúp đảm bảo tính bền vững của cơ quan báo chí ngay từ khi thành lập.

2. Tiêu chuẩn lãnh đạo cơ quan báo chí được quy định ra sao?

Nghị định 237/2026/NĐ-CP chuẩn hóa tiêu chuẩn lãnh đạo cơ quan báo chí tại Điều 26 Luật Báo chí 2025. Cụ thể:

• Trình độ học vấn: Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên (không áp dụng với cơ quan báo chí tôn giáo).
• Chứng chỉ nghiệp vụ: Có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về báo chí do cơ sở giáo dục đại học công lập chuyên ngành báo chí hoặc cơ sở đào tạo của cơ quan quản lý nhà nước về báo chí cấp.
• Thẻ nhà báo: Có thẻ nhà báo còn hiệu lực. Nếu chưa có, phải có thời gian hoạt động trong lĩnh vực báo chí, xuất bản ít nhất 2 năm. Trường hợp cơ quan báo chí tôn giáo hoặc tạp chí khoa học không áp dụng tiêu chuẩn này.
• Phẩm chất đạo đức: Không trong thời gian thi hành kỷ luật từ khiển trách trở lên.
• Tuổi bổ nhiệm:
  • Lãnh đạo cơ quan báo chí thuộc Đảng, Nhà nước: còn ít nhất 60 tháng công tác.
  • Lãnh đạo cơ quan báo chí khác: tuổi tối đa 67 tuổi với nam, 65 tuổi với nữ, và còn ít nhất 60 tháng công tác.
  • Trường hợp đặc biệt (tạp chí tôn giáo, tạp chí khoa học từ 0,75 điểm khoa học trở lên): tuổi tối đa 70 tuổi.

Lời khuyên từ luật sư

1. Kiểm tra kỹ thời gian hoạt động thực tế của tổ chức trước khi nộp hồ sơ xin cấp phép.
2. Đào tạo nhân sự để đảm bảo có ít nhất 3 người đủ điều kiện cấp thẻ nhà báo.
3. Lập kế hoạch tài chính chi tiết, dự phòng rủi ro cho ít nhất 2 năm đầu hoạt động.
4. Tuân thủ quy định về tuổi bổ nhiệm lãnh đạo, đặc biệt đối với cơ quan báo chí ngoài nhà nước.
5. Cập nhật thường xuyên các văn bản hướng dẫn từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

3. Giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng được thực hiện như thế nào?

Theo Nghị định, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) có trách nhiệm xây dựng, vận hành hoặc thuê công cụ số để giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng. Công cụ này là hệ thống công nghệ thông tin, phần mềm hỗ trợ theo dõi, thu thập số liệu, phân tích, đánh giá theo thời gian thực, nhưng không can thiệp vào nội dung thông tin báo chí. Công cụ này kết nối kỹ thuật với hệ thống lưu chiểu điện tử (theo Điều 17 Nghị định).

Ngoài ra, các kênh nội dung trên không gian mạng của cơ quan báo chí phải có dấu hiệu nhận biết thống nhất trên các nền tảng mạng xã hội. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi mở kênh, cơ quan báo chí phải thông báo theo mẫu tới cơ quan quản lý nhà nước về báo chí.

Tình huống thực tế

Giả sử một tờ báo điện tử mở kênh YouTube, TikTok và Facebook. Họ phải thiết kế logo, màu sắc thống nhất trên cả ba nền tảng. Sau khi mở kênh, trong vòng 10 ngày làm việc, họ gửi thông báo đến Bộ VH,TT&DL. Điều này giúp cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi và giám sát hoạt động, đồng thời bảo vệ thương hiệu của báo chí.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Nghị định 237/2026/NĐ-CP là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý báo chí, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số. Việc áp dụng công cụ số giám sát giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền tự do báo chí.

Câu hỏi thường gặp

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về hồ sơ xin cấp phép hoặc các vấn đề pháp lý liên quan đến Nghị định 237/2026/NĐ-CP, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.