Bạn cần biết: 70 công nghệ cao chiến lược được ưu tiên đầu tư phát triển tại Việt Nam năm 2025

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc xác định đúng các lĩnh vực công nghệ chiến lược để tập trung nguồn lực là quyết định sống còn cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Với tư cách là luật sư tư vấn đầu tư và công nghệ, chúng tôi nhận thấy Quyết định mới về danh mục 70 công nghệ cao ưu tiên đầu tư phát triển và 100 sản phẩm công nghệ cao khuyến khích phát triển là một bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các nội dung cốt lõi, giúp quý khách hiểu rõ định hướng chính sách và tận dụng hiệu quả các ưu đãi pháp lý đi kèm.

Danh mục 70 công nghệ cao ưu tiên đầu tư phát triển gồm những lĩnh vực nào?

Theo Quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển tập trung vào những lĩnh vực đang tạo ra thay đổi lớn trong cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Cụ thể, danh mục bao gồm:

• Trí tuệ nhân tạo (AI): Các công nghệ nền tảng AI, học máy, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính.
• Dữ liệu lớn và điện toán hiệu năng cao: Hạ tầng xử lý dữ liệu quy mô lớn, điện toán đám mây, điện toán biên.
• Internet vạn vật (IoT): Các giải pháp kết nối thông minh cho công nghiệp, nông nghiệp và đô thị.
• Blockchain và công nghệ lượng tử: Ứng dụng trong tài chính, bảo mật và tính toán lượng tử.
• Năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng tiên tiến: Công nghệ pin thế hệ mới, năng lượng mặt trời, gió, hydrogen xanh.
• Công nghệ vi sinh thế hệ mới: Ứng dụng trong y dược, nông nghiệp và môi trường.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý và công nghệ, việc lựa chọn 70 công nghệ này phản ánh xu hướng phát triển mới của thế giới và cho thấy Việt Nam muốn đi sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ nền tảng đang quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

100 sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển gồm những gì?

Danh mục 100 sản phẩm công nghệ cao được phê duyệt nhằm định hướng thị trường và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao. Các sản phẩm nổi bật bao gồm:

• Nền tảng AI và ứng dụng: Các giải pháp AI cho giáo dục, y tế, tài chính, sản xuất.
• Thiết bị giáo dục thông minh: Bảng tương tác, phần mềm học tập cá nhân hóa, robot hỗ trợ giảng dạy.
• Phương tiện bay không người lái (drone): Ứng dụng trong nông nghiệp, giám sát, logistics.
• Phương tiện sử dụng năng lượng mới: Xe điện, xe hybrid, phương tiện chạy bằng hydrogen.
• Sản phẩm công nghệ sinh học và y sinh thế hệ mới: Vắc-xin, sinh phẩm chẩn đoán, vật liệu y sinh.

Tự chủ công nghệ chiến lược là gì và tại sao quan trọng?

Tại cuộc làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 25/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng những lĩnh vực đang định hình tương lai thế giới như AI, bán dẫn, lượng tử, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ dữ liệu, năng lượng mới… đều bắt nguồn từ những nghiên cứu cơ bản được đầu tư liên tục trong nhiều năm. Điều đó khẳng định, nghiên cứu cơ bản mạnh mới có công nghệ lõi mạnh, mới hình thành được năng lực tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.

Hiện nay, khoảng cách giữa tiếp cận, ứng dụng và làm chủ công nghệ vẫn là thách thức không nhỏ đối với nhiều nền kinh tế đang phát triển. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa vào tri thức, dữ liệu và năng lực đổi mới sáng tạo, công nghệ lõi không thể được tạo dựng từ những dự án ngắn hạn hay các chương trình hỗ trợ mang tính phong trào.

Tình huống thực tế

Một doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực AI tại Việt Nam đã đầu tư 3 năm vào nghiên cứu thuật toán xử lý ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt. Nhờ nằm trong danh mục công nghệ ưu tiên, doanh nghiệp này được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và hỗ trợ từ Quỹ Đổi mới sáng tạo quốc gia. Kết quả, sản phẩm của họ đã đạt chuẩn quốc tế và được triển khai tại nhiều bệnh viện lớn, giúp tự động hóa quy trình khám chữa bệnh.

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ để phát triển công nghệ cao tại Việt Nam

Thực tế cho thấy, điểm nghẽn hiện không chỉ nằm ở nguồn lực mà còn ở cơ chế và tư duy quản lý. Đổi mới sáng tạo luôn đi kèm rủi ro, trong khi một số quy định vẫn nặng về kiểm soát, khiến nhiều nhiệm vụ khoa học khó tạo ra những bước đột phá thực chất. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân lực trình độ cao ngày càng rõ nét, đặt ra yêu cầu phải đầu tư dài hạn cho đào tạo, thu hút và phát triển nhân tài khoa học, công nghệ.

Để các công nghệ ưu tiên thật sự trở thành động lực tăng trưởng mới, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn sự liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu. Với việc các chủ thể này cùng tham gia vào toàn bộ quá trình từ nghiên cứu, phát triển đến thương mại hóa, công nghệ mới có thể đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường và tạo ra giá trị cho nền kinh tế.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định hiện hành và thực tiễn tư vấn, chúng tôi khuyến nghị quý khách là doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao cần lưu ý:

1. Rà soát danh mục 70 công nghệ và 100 sản phẩm để xác định dự án của bạn có nằm trong diện ưu đãi hay không. Việc này giúp tiết kiệm chi phí và thời gian xin cấp giấy chứng nhận.
2. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn giảm thuế nhập khẩu, hỗ trợ tín dụng và đất đai theo Nghị định 94/2020/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn.
3. Xây dựng kế hoạch hợp tác với viện nghiên cứu và trường đại học ngay từ giai đoạn nghiên cứu để đảm bảo nguồn nhân lực và cơ sở vật chất.
4. Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm công nghệ cao ngay khi có kết quả nghiên cứu ban đầu để tránh rủi ro bị sao chép.
5. Theo dõi các chương trình hỗ trợ từ Quỹ Đổi mới sáng tạo quốc gia và các quỹ đầu tư mạo hiểm để có thêm nguồn vốn phát triển.