Bạn cần biết: 7 nội dung quan trọng Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét về Tòa án và tài chính tháng 6/2026

Chào bạn,

Trong bối cảnh cải cách tư pháp và sắp xếp tổ chức bộ máy đang diễn ra mạnh mẽ, việc nắm bắt kịp thời các quyết định của Quốc hội là vô cùng quan trọng. Ngày 10/6/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc Phiên họp thứ 3 (phiên họp thường kỳ tháng 6/2026) dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Phiên họp này xem xét 7 nội dung lớn, tác động trực tiếp đến hoạt động của Tòa án, tài chính ngân sách và đời sống doanh nghiệp.

1. Những thay đổi nào về thủ tục xử lý hành chính tại Tòa án?

Nội dung đầu tiên và có lẽ được quan tâm nhất là việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân. Đây là văn bản điều chỉnh quy trình xử lý các vi phạm hành chính có tính chất phức tạp, cần có sự phán quyết của Tòa án.

Theo nguồn tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn), việc sửa đổi lần này nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý cho hoạt động của Tòa án nhân dân trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.

Tình huống thực tế: Ví dụ, trước đây, một người vi phạm hành chính nhiều lần nhưng không có nơi cư trú ổn định, việc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc cần có quyết định của Tòa án. Pháp lệnh sửa đổi sẽ rút ngắn thời gian xét xử, phân định rõ thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án khu vực, giúp quy trình nhanh chóng và minh bạch hơn.

2. Nghị quyết mới về Tòa án khu vực có gì thay đổi?

Song song với pháp lệnh trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Nghị quyết sửa đổi một số điều của Nghị quyết số 81. Nghị quyết này quy định về việc thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực, và phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án này.

Điểm mới đáng chú ý: Việc sửa đổi này nhằm thích ứng với mô hình tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả. Cụ thể, sẽ có sự điều chỉnh về ranh giới thẩm quyền giữa Tòa án cấp tỉnh và Tòa án khu vực để tránh chồng chéo, đảm bảo người dân và doanh nghiệp có thể khởi kiện đúng nơi, đúng cấp, giảm thời gian đi lại.

“Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc sửa đổi Nghị quyết 81 là bước đi chiến lược, giúp phân bổ nguồn lực xét xử hợp lý hơn, giảm tải cho các Tòa án lớn và nâng cao chất lượng xét xử tại các địa phương.”

3. Thuế giá trị gia tăng sẽ được phân chia lại như thế nào giai đoạn 2026-2030?

Một nội dung không kém phần quan trọng trong lĩnh vực tài chính là việc xem xét thông qua Nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí phân chia thuế giá trị gia tăng cho từng địa phương giai đoạn 2026-2030.

Theo thông tin từ phiên họp, nghị quyết này sẽ quy định cụ thể tỷ lệ phần trăm (%) thuế GTGT được giữ lại cho ngân sách địa phương và phần nộp về trung ương. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các tỉnh, thành lập dự toán ngân sách 5 năm và kế hoạch đầu tư trung hạn.

Lưu ý với doanh nghiệp: Việc thay đổi tỷ lệ phân chia có thể ảnh hưởng đến các ưu đãi thuế, chính sách hỗ trợ đầu tư tại từng địa phương. Doanh nghiệp nên theo dõi sát nghị quyết này để có kế hoạch kinh doanh phù hợp.

4. Kế hoạch giám sát trụ sở làm việc sau sáp nhập có gì đáng quan tâm?

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo kế hoạch giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội khóa XVI.

Theo báo cáo, thực tế vẫn còn tình trạng trụ sở, đất đai, tài sản công dôi dư sau sắp xếp chậm được xử lý, khai thác chưa hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước. Hoạt động giám sát lần này sẽ gắn kết chặt chẽ với tinh thần Nghị quyết số 04 của Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Số liệu cụ thể: Mặc dù chưa có số liệu thống kê chính thức, nhưng theo dư luận xã hội, hàng nghìn cơ sở nhà đất công sau sáp nhập chưa được khai thác triệt để. Phiên họp yêu cầu các cơ quan chức năng phải báo cáo chi tiết số lượng, hiện trạng và đề xuất phương án xử lý cụ thể.

5. Các nội dung khác: Dân nguyện và tổ chức bộ máy Quốc hội

Bên cạnh các nội dung trọng tâm trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng xem xét:

• Báo cáo công tác dân nguyện tháng 5/2026: Tổng hợp các kiến nghị, phản ánh của cử tri và nhân dân gửi đến Quốc hội.
• Nghị quyết về đánh giá, xếp loại chất lượng vụ chuyên môn: Quy định về xây dựng, quản lý vị trí việc làm công chức của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc này phải thực chất, đúng người đúng việc, rõ trách nhiệm.

Lời khuyên từ luật sư

Để chủ động nắm bắt và ứng phó với các thay đổi pháp lý sắp tới, chúng tôi khuyên bạn:

1. Theo dõi các văn bản chính thức: Sau phiên họp, các nghị quyết và pháp lệnh sẽ được công bố trên Cổng Thông tin điện tử Quốc hội (quochoi.vn) và Cổng Thông tin Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn). Hãy đăng ký nhận tin để không bỏ lỡ.
2. Rà soát hợp đồng, thủ tục hành chính: Nếu doanh nghiệp của bạn đang có các vụ việc liên quan đến xử lý hành chính tại Tòa án, hãy kiểm tra lại quy trình để áp dụng các quy định mới (nếu có hiệu lực ngay).
3. Đánh giá tác động thuế GTGT: Nghị quyết phân chia thuế GTGT giai đoạn 2026-2030 sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính dài hạn. Tham khảo ý kiến chuyên gia thuế để điều chỉnh chiến lược đầu tư.
4. Chuẩn bị cho đợt giám sát trụ sở: Nếu bạn là cơ quan nhà nước hoặc doanh nghiệp có liên quan đến tài sản công, hãy chuẩn bị hồ sơ, chứng từ quản lý, sử dụng trụ sở một cách minh bạch, tránh các rủi ro pháp lý.
5. Liên hệ luật sư khi cần: Các thay đổi pháp lý phức tạp có thể ảnh hưởng đến quyền lợi cụ thể. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn pháp lý chuyên nghiệp để được hướng dẫn chi tiết.