7 thay đổi trọng tâm về thủ tục một cửa: Bạn cần biết gì về dự thảo Nghị định mới?

Chào bạn, với tư cách là luật sư tư vấn pháp lý, chúng tôi nhận thấy việc cải cách thủ tục hành chính (TTHC) luôn là vấn đề nóng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và đời sống của người dân. Mới đây, Bộ Tư pháp đã hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 367/2025/NĐ-CP) về thực hiện TTHC theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết 7 thay đổi trọng tâm, giúp bạn nắm bắt kịp thời và tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách mới.

Dự thảo Nghị định sửa đổi những quy định nào về thủ tục một cửa?

Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, dự thảo Nghị định gồm 14 điều. Cụ thể:

• Từ Điều 1 đến Điều 12: Sửa đổi, bổ sung các điều, khoản như: khoản 4 Điều 3, Điều 4, Điều 7, điểm đ khoản 1 Điều 8, điểm a khoản 3 Điều 10, khoản 8 Điều 12, khoản 3 Điều 15, khoản 4 Điều 20, khoản 3 Điều 26, khoản 4 Điều 30, Điều 35, khoản 1 Điều 41.
• Điều 13: Bãi bỏ khoản 3 Điều 40.
• Điều 14: Quy định về hiệu lực thi hành.

Như vậy, có 13/41 điều được sửa đổi, tập trung vào 7 nhóm vấn đề chính mà chúng tôi sẽ phân tích dưới đây.

7 thay đổi trọng tâm trong dự thảo Nghị định về cơ chế một cửa

1. Ai là cơ quan quản lý, vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia?

Theo dự thảo, Cổng Dịch vụ công quốc gia là cổng tích hợp thông tin và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết quả giải quyết TTHC thống nhất toàn quốc. Điểm mới là quy định rõ: Bộ Công an là cơ quan xây dựng, quản lý, vận hành hạ tầng kỹ thuật; còn Bộ Tư pháp là cơ quan quản lý nhà nước về nghiệp vụ. Sự phân công này nhằm tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.

2. Nguyên tắc “một lần cung cấp thông tin” được quy định thế nào?

Dự thảo bổ sung khoản 2a sau khoản 2 Điều 4, quy định rõ nguyên tắc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông. Cụ thể, cơ quan tiếp nhận, giải quyết TTHC có trách nhiệm:

• Khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
• Không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại thành phần hồ sơ nếu dữ liệu đó đã được kết nối, chia sẻ.
• Chỉ được yêu cầu bổ sung khi không khai thác được hoặc dữ liệu chưa bảo đảm để giải quyết TTHC.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định này sẽ giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí chuẩn bị hồ sơ cho doanh nghiệp và người dân, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.

3. Cơ quan ngành dọc ở địa phương sẽ bố trí cán bộ ra Trung tâm hành chính công như thế nào?

Dự thảo sửa đổi điểm b khoản 1 Điều 7, theo đó:

• Người đứng đầu cơ quan ngành dọc tại địa phương cấp tỉnh quyết định tổ chức Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả tại Văn phòng hoặc đơn vị chuyên môn thuộc cơ quan này.
• Trường hợp không tổ chức, họ phải bố trí cán bộ, công chức đến Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc cấp xã nơi có cơ quan ngành dọc để tiếp nhận, giải quyết TTHC.

Quy định này tạo sự linh hoạt, đồng thời bảo đảm tính liên tục trong việc giải quyết TTHC cho người dân.

4. Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp có gì thay đổi?

Dự thảo quy định:

• Ủy ban nhân dân thành phố trình Hội đồng nhân dân thành phố quyết định thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp (trực thuộc UBND thành phố) dựa trên đặc thù quản lý dân cư, hạ tầng số, mức độ chuyển đổi số.
• Được quyết định số lượng chi nhánh, Điểm tiếp nhận và trả kết quả trực thuộc.
• Nếu không chọn mô hình một cấp, UBND thành phố thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh thuộc Văn phòng UBND cấp tỉnh, có con dấu và tài khoản riêng.

5. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát, đánh giá TTHC

Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Theo đó, AI sẽ được sử dụng để:

• Giám sát tự động tiến độ xử lý hồ sơ.
• Đánh giá chất lượng giải quyết TTHC.
• Phát hiện bất thường hoặc vi phạm trong quy trình xử lý.

6. Tiếp nhận TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Quy định này giúp người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ Bộ phận Một cửa nào trong tỉnh hoặc trên toàn quốc, thay vì phải đến đúng nơi cư trú hoặc trụ sở chính. Điều này đặc biệt hữu ích cho các doanh nghiệp có nhiều chi nhánh hoặc người dân thường xuyên di chuyển.

7. Bãi bỏ quy định nào?

Theo Điều 13 của dự thảo, khoản 3 Điều 40 của Nghị định 118/2025/NĐ-CP sẽ bị bãi bỏ. Nội dung cụ thể của điều khoản này chưa được công bố chi tiết, nhưng việc bãi bỏ nhằm đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với thực tiễn.

Tình huống thực tế

Ví dụ: Anh Minh, một doanh nghiệp tại Hà Nội, muốn đăng ký thành lập chi nhánh tại TP. Hồ Chí Minh. Trước đây, anh phải đến trực tiếp Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh để nộp hồ sơ. Với quy định mới (tiếp nhận không phụ thuộc địa giới hành chính), anh Minh có thể nộp hồ sơ tại Bộ phận Một cửa của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Điều này giúp anh tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại đáng kể.

Lời khuyên từ luật sư

Để chuẩn bị cho những thay đổi này, chúng tôi khuyến nghị bạn:

1. Cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật mới, đặc biệt là dự thảo Nghị định này trên cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn).
2. Rà soát quy trình nội bộ của doanh nghiệp để tận dụng tối đa cơ chế “một lần cung cấp thông tin”, giảm chi phí tuân thủ.
3. Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia để tiết kiệm thời gian và tận dụng các tiện ích số.
4. Chuẩn bị sẵn sàng cho ứng dụng AI trong giám sát, đánh giá; điều này sẽ giúp quá trình xử lý hồ sơ minh bạch và nhanh chóng hơn.
5. Liên hệ luật sư nếu bạn gặp khó khăn trong việc hiểu hoặc áp dụng các quy định mới.

Câu hỏi thường gặp

Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua trang web luật sư tư vấn hoặc gọi điện trực tiếp.