3 định hướng hợp tác lớn của Việt Nam tại Diễn đàn Kinh tế Saint Petersburg 2025: Doanh nghiệp cần biết gì?

Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động về kinh tế, công nghệ và an ninh, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã có bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn Kinh tế quốc tế Saint Petersburg lần thứ 29 (SPIEF 2025), đề xuất 3 định hướng hợp tác lớn nhằm bảo đảm tương lai ổn định cho khu vực và thế giới. Với chủ đề “Đối thoại thực chất – Con đường hướng tới tương lai”, diễn đàn quy tụ hơn 20.000 đại biểu từ hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Là luật sư tư vấn đầu tư và thương mại quốc tế, chúng tôi nhận thấy những định hướng này không chỉ mang tính chiến lược ngoại giao mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam đang có kế hoạch hợp tác với các đối tác Á-Âu, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết từng định hướng và ý nghĩa thực tiễn đối với quý khách hàng.

Định hướng thứ nhất: Củng cố ổn định và hiệu quả của khuôn khổ hợp tác – Cơ hội nào cho doanh nghiệp?

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, các quốc gia cần “tăng cường kết nối thay vì phân tách“, duy trì môi trường thương mại và đầu tư tự do, mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật pháp quốc tế. Đặc biệt, không gian Á-Âu ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối chiến lược giữa các trung tâm tăng trưởng lớn.

Ý nghĩa thực tiễn:

• Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa ASEAN và các đối tác Á-Âu để mở rộng thị trường.
• Cần chuẩn bị năng lực tuân thủ các quy tắc xuất xứ và tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa theo quy định quốc tế.
• Việc củng cố chuỗi cung ứng thiết yếu mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp logistics và sản xuất.

“Việt Nam mong muốn và sẵn sàng đóng góp tích cực vào các nỗ lực tăng cường kết nối giữa ASEAN với các đối tác Á-Âu vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung.” – Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc.

Định hướng thứ hai: Nâng cao năng lực thích ứng với khoa học công nghệ – Trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số

Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng các công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), cần “trở thành động lực nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bao trùm“. Điều này đòi hỏi sự hợp tác về khoa học công nghệ: hài hòa tiêu chuẩn, đào tạo nhân lực chất lượng cao, và hỗ trợ các nước đang phát triển tham gia nền kinh tế số.

Lưu ý pháp lý cho doanh nghiệp:

• Khi tham gia các dự án hợp tác công nghệ, doanh nghiệp cần chú ý đến quy định về sở hữu trí tuệ và bảo vệ dữ liệu theo pháp luật Việt Nam và quốc tế.
• Các thỏa thuận chuyển giao công nghệ phải được đăng ký và thẩm định theo quy định tại Luật Chuyển giao công nghệ 2017 và các nghị định hướng dẫn.
• Việc hài hòa tiêu chuẩn công nghệ giúp giảm rào cản kỹ thuật trong thương mại quốc tế.

Định hướng thứ ba: Tăng cường tự cường và ứng phó thách thức toàn cầu – Biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

Phó Thủ tướng cho rằng các thách thức như biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và rủi ro phi truyền thống đòi hỏi “sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các quốc gia“. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm “mỗi quốc gia, mỗi người dân đều có khả năng thích ứng tốt hơn, tự chủ hơn và cùng thụ hưởng thành quả của phát triển bền vững“.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp sản xuất năng lượng tái tạo của Việt Nam đã tận dụng các chương trình hỗ trợ tài chính từ các đối tác Á-Âu để đầu tư dự án điện gió ngoài khơi. Việc nắm bắt các cam kết về chuyển giao công nghệ và hỗ trợ tài chính từ diễn đàn này giúp doanh nghiệp có thêm đòn bẩy trong đàm phán hợp đồng.

Bối cảnh và ý nghĩa của Diễn đàn Kinh tế Saint Petersburg lần thứ 29

Diễn đàn năm nay có sự tham dự của Tổng thống Nga V. Putin, lãnh đạo cấp cao từ các quốc gia châu Á, Trung Đông, châu Phi, châu Mỹ Latinh và hơn 20.000 đại biểu. Với 150 phiên thảo luận chuyên đề, diễn đàn tập trung vào các vấn đề: kinh tế toàn cầu giữa đối đầu và hợp tác; tái cấu trúc kinh tế Nga; công nghệ định hình tương lai; xã hội trong kỷ nguyên công nghệ mới; chất lượng và mô hình phát triển mới.

Các đề xuất của Phó Thủ tướng Việt Nam đã được hội nghị hoan nghênh, đánh giá cao, thể hiện uy tín và vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trên trường quốc tế.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp

1. Nắm bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại: Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên các FTA giữa Việt Nam và các đối tác Á-Âu, đặc biệt là các quy định về ưu đãi thuế quan và quy tắc xuất xứ.
2. Đầu tư vào chuyển đổi số và AI: Đây là xu hướng không thể đảo ngược. Doanh nghiệp nên xây dựng lộ trình chuyển đổi số, đồng thời tham khảo các chương trình hỗ trợ từ Chính phủ và các tổ chức quốc tế.
3. Chuẩn bị kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu: Các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc khi hợp tác với đối tác nước ngoài. Doanh nghiệp cần sớm xây dựng báo cáo phát triển bền vững.
4. Rà soát hợp đồng quốc tế: Các thỏa thuận hợp tác cần được soạn thảo hoặc rà soát bởi luật sư am hiểu pháp luật Việt Nam và quốc tế, đặc biệt là điều khoản về giải quyết tranh chấp và chọn luật áp dụng.
5. Tận dụng các chương trình hỗ trợ tài chính: Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế có các gói hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuyển đổi số và phát triển bền vững. Hãy tìm hiểu và nộp đơn khi có cơ hội.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được thực hiện bởi Luật sư tư vấn đầu tư và thương mại quốc tế. Nếu quý khách có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.